Một địa chỉ, nhiều dịch vụ thiết yếu
Ngôi nhà Ánh Dương là mô hình dịch vụ một điểm, kết nối các hỗ trợ thiết yếu để phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực có thể tìm đến trong môi trường an toàn, bảo mật và tôn trọng lựa chọn cá nhân. Chiều 28.10, Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa phối hợp với Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam khánh thành trung tâm đầu tiên của tỉnh, đưa cơ sở vào hoạt động và sẵn sàng tiếp nhận người cần hỗ trợ. Đây là Ngôi nhà Ánh Dương thứ bảy trên cả nước. Giá trị của mô hình không nằm ở một địa chỉ mới đơn thuần, mà ở việc giảm gánh nặng cho người bị bạo lực: thay vì tự tìm nhiều cơ quan và kể lại trải nghiệm đau thương, họ có thể tiếp cận các dịch vụ được phối hợp tại cùng một điểm. Cách tổ chức này đặt sự an toàn và phẩm giá của người tìm trợ giúp lên trước.
Hỗ trợ toàn diện, không phán xét
Người sử dụng dịch vụ có thể được chăm sóc y tế, tư vấn tâm lý và bố trí nơi trú ẩn an toàn; trung tâm đồng thời kết nối với công an cùng các dịch vụ pháp lý, tư pháp. Hỗ trợ được cung cấp miễn phí, liên tục và bảo mật, đồng thời tôn trọng quyền lựa chọn của mỗi người. Đây là điểm quan trọng trong công tác hỗ trợ phụ nữ bị bạo lực: một quy trình thiếu riêng tư hoặc buộc nạn nhân phải lặp lại câu chuyện nhiều lần có thể trở thành thêm một rào cản. Mô hình cũng hướng đến khả năng tiếp cận của phụ nữ, trẻ em gái khuyết tật và có không gian dành cho trẻ đi cùng mẹ. Người bị bạo lực có thể gọi Tổng đài quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình 117 để được tư vấn, kết nối hỗ trợ 24/7, hoàn toàn miễn phí.
Bảo vệ trẻ em gái cần mạng lưới phối hợp
Việc mở trung tâm đáp ứng một khoảng trống thực tế: bạo lực với phụ nữ vẫn phổ biến, nhưng phần lớn người bị bạo lực không tìm đến cơ quan chức năng hay dịch vụ chính thức; những người lên tiếng thường gặp khó khi phải liên hệ nhiều nơi và kể lại tổn thương. Vì vậy, bảo vệ trẻ em gái không thể chỉ dựa vào một cơ sở tiếp nhận, mà cần sự phối hợp của y tế, công an, tư pháp, giáo dục và Hội Liên hiệp Phụ nữ. Khánh Hòa cho biết sẽ tăng cường đào tạo nhân viên, truyền thông để người dân biết đến dịch vụ, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, khu công nghiệp và cộng đồng dân tộc thiểu số; địa phương cũng lưu ý nhóm phụ nữ, trẻ em gái khuyết tật. Nếu thông tin về dịch vụ không đến được các nhóm dễ bị tổn thương, một điểm hỗ trợ dù được thiết kế tốt vẫn có thể nằm ngoài tầm với của người cần nhất.
UNFPA đồng hành, địa phương phải duy trì
Ngôi nhà Ánh Dương Khánh Hòa được thành lập trong dự án phòng ngừa và ứng phó với bạo lực đối với phụ nữ, trẻ em gái giai đoạn 2026–2027, do Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc tài trợ, với hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ UNFPA. Theo UNFPA, tổ chức này sẽ tiếp tục hỗ trợ tỉnh về bảo đảm chất lượng dịch vụ, quản lý ca, an toàn thông tin và chia sẻ kinh nghiệm giữa các Ngôi nhà Ánh Dương. Sự hỗ trợ ấy có ý nghĩa, nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào năng lực vận hành tại địa phương. Khánh Hòa dự kiến lồng ghép hoạt động vào các chương trình bình đẳng giới, phòng chống bạo lực gia đình và bảo vệ trẻ em, đồng thời bố trí nhân lực, kinh phí để duy trì trung tâm sau khi dự án kết thúc năm 2027. Cam kết này cần được thực hiện nhất quán: điểm tựa an toàn chỉ đáng tin khi người cần giúp đỡ có thể tiếp cận dịch vụ lâu dài, không phụ thuộc vào thời hạn của một dự án.
