Một địa chỉ, nhiều dịch vụ thiết yếu
Sunshine House là mô hình trung tâm dịch vụ một điểm đến, kết nối hỗ trợ y tế, tư vấn tâm lý, nơi trú ẩn an toàn và các dịch vụ công an, pháp lý, tư pháp cho phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực trên cơ sở giới. Ngày 28 tháng 10, Khánh Hòa khai trương cơ sở đầu tiên của tỉnh, đồng thời đưa cơ sở thứ bảy của mô hình này trên cả nước vào hoạt động.
Giá trị thiết thực nằm ở việc người cần giúp đỡ không phải tự tìm đến nhiều cơ quan hay kể lại trải nghiệm đau lòng hết lần này đến lần khác. Các dịch vụ miễn phí, được cung cấp liên tục và bảo mật; người đến được tôn trọng quyền lựa chọn. Đây không chỉ là nơi tiếp nhận trường hợp, mà còn là đầu mối giúp việc hỗ trợ nạn nhân bạo lực bớt rời rạc và ít gây thêm tổn thương.
Giảm rào cản để người bị bạo lực tìm kiếm trợ giúp
Nhu cầu về một đầu mối như vậy không thể xem nhẹ: bạo lực đối với phụ nữ vẫn phổ biến, trong khi phần lớn người trải qua bạo lực không tìm đến cơ quan chức năng hoặc dịch vụ hỗ trợ chính thức. Khi phải liên hệ nhiều nơi, làm việc với nhiều đầu mối và thuật lại tổn thương, người cần giúp đỡ có thể nản lòng trước cả khi nhận được hỗ trợ. Mô hình một điểm đến được thiết kế để giảm chính gánh nặng đó.
Sunshine House tại Khánh Hòa được thành lập với kinh phí từ Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA), cùng hỗ trợ kỹ thuật và tài chính của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA), rồi bàn giao cho tỉnh quản lý tại lễ khai trương. Việc bàn giao có ý nghĩa hơn một nghi thức: dịch vụ cần được gắn với hệ thống công tại địa phương để việc giới thiệu, phối hợp và bảo vệ người sử dụng không phụ thuộc vào một điểm liên lạc đơn lẻ.
Muốn phát huy hiệu quả, phải tìm đến đúng nhóm
Khánh Hòa sau khi sáp nhập với Ninh Thuận có địa bàn rộng hơn và dân cư đa dạng hơn. Vì vậy, mở cửa cơ sở mới chưa đủ; dịch vụ phải đến được với những người gặp nhiều trở ngại khi tìm kiếm trợ giúp, gồm phụ nữ dân tộc thiểu số, lao động nữ, phụ nữ và trẻ em gái khuyết tật. Nếu người có nguy cơ cao không biết cách liên hệ, hoặc không thể tiếp cận dịch vụ an toàn, mô hình một điểm đến sẽ chưa hoàn thành mục tiêu.
Quy chế phối hợp liên ngành về phòng ngừa và ứng phó bạo lực trên cơ sở giới do UBND tỉnh ban hành ngày 13 tháng 10 năm 2026 tạo nền tảng để y tế, công an, tư pháp và dịch vụ xã hội phối hợp, chuyển gửi và hỗ trợ kịp thời hơn. Đây là điều kiện quan trọng để cơ sở mới hoạt động như một mắt xích của hệ thống, thay vì một địa chỉ đứng riêng lẻ.
Thước đo là khả năng tiếp cận lâu dài
Theo UNFPA, cơ quan này sẽ tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật cho Khánh Hòa về bảo đảm chất lượng dịch vụ, quản lý trường hợp, bảo mật thông tin và chia sẻ kinh nghiệm giữa các Sunshine House. Hỗ trợ sau khai trương rất cần thiết: một mô hình nhạy cảm với an toàn và quyền riêng tư chỉ có thể tạo niềm tin nếu quy trình được duy trì nhất quán, nhân viên phối hợp tốt và thông tin của người tìm trợ giúp được bảo vệ.
Phụ nữ và trẻ em gái cũng có thể gọi đường dây nóng quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình 117, hoạt động 24/7, để được tư vấn và kết nối với dịch vụ phù hợp. Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 bảo đảm mọi người được xác định là nạn nhân bạo lực trên cơ sở giới có thể tiếp cận ít nhất một dịch vụ hỗ trợ phù hợp. Khánh Hòa có thêm một nền tảng quan trọng; thành công sẽ được đo bằng việc những người khó tiếp cận nhất có thật sự nhận được trợ giúp an toàn, miễn phí và đúng lúc hay không.
