Mục tiêu cao, khoảng đệm thời gian hẹp
Tăng trưởng Hải Phòng là nỗ lực đưa tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) cả năm lên ít nhất 13% bằng cách thúc đẩy sản xuất, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và đưa vốn đầu tư vào các dự án có thể tạo giá trị trong thời gian còn lại. Tại phiên họp thường kỳ ngày 30/10, UBND thành phố đánh giá kết quả 10 tháng và triển khai nhiệm vụ trọng tâm cho hai tháng cuối năm. Đây không còn là mục tiêu có thể đạt được chỉ nhờ duy trì đà tăng hiện tại: lãnh đạo thành phố đặt yêu cầu GRDP quý IV tăng 15,39% để bảo đảm cả năm đạt ngưỡng đề ra. Mức tăng đó khiến chặng nước rút trở thành phép thử về năng lực điều hành, phối hợp và tốc độ xử lý hồ sơ, chứ không chỉ là lời kêu gọi quyết tâm.
Áp lực hiện rõ trong các số liệu: đến ngày 2/10, GRDP Hải Phòng ước tăng 12,09% so với cùng kỳ, thấp hơn kịch bản 12,54%. Dù nhiều chỉ tiêu kinh tế duy trì đà tích cực, khoảng cách với kịch bản cho thấy thành phố không có nhiều thời gian để chờ các vướng mắc tự được giải quyết. Thị trường quốc tế biến động càng làm cho việc trông cậy vào một động lực duy nhất trở nên rủi ro. Vì vậy, yêu cầu hợp lý không chỉ là đẩy nhanh mọi việc, mà phải ưu tiên những khâu có khả năng chuyển thành sản lượng, doanh thu và giá trị tăng thêm ngay trong quý IV.
Sản xuất và dự án phải chuyển từ kế hoạch sang sản lượng
Trọng tâm trước mắt là giữ nhịp công nghiệp và tháo gỡ những trở ngại cụ thể cho doanh nghiệp: thủ tục, mặt bằng và điều kiện cần thiết để dự án mới vận hành. Thành phố dự kiến khoảng 10 dự án mới đi vào sản xuất trong quý IV; cùng với việc nâng công suất các dự án đang hoạt động, nhóm này được kỳ vọng tạo thêm khoảng 13.500 tỷ đồng giá trị sản phẩm. Đây là dư địa đáng kể, nhưng chỉ có ý nghĩa với mục tiêu tăng trưởng nếu tiến độ đưa nhà máy vào hoạt động và tăng công suất được bảo đảm, thay vì dừng ở kế hoạch trên giấy.
Bài toán tương tự đặt ra với các dự án trọng điểm Hải Phòng. Thành phố cần tháo gỡ kịp thời khâu giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu và tổ chức thi công để các công trình quy mô lớn không bị chậm nhịp. Ban Quản lý Khu kinh tế đang chuẩn bị điều kiện khởi công KCN Trấn Dương - Hòa Bình, KCN Ngũ Phúc và các bến cảng số 7, 8, 9, 10 tại Lạch Huyện. Đây là những bước chuẩn bị quan trọng cho năng lực sản xuất và logistics về sau; tuy nhiên, với mục tiêu của năm nay, thành phố còn phải phân biệt rõ dự án nào có thể đóng góp ngay và dự án nào chủ yếu tạo nền tảng dài hạn.
Một điểm nghẽn khác là sức bật chưa đồng đều: tốc độ tăng chỉ số sản xuất công nghiệp, số doanh nghiệp thành lập mới, thu tiền sử dụng đất và tiến độ giải phóng mặt bằng vẫn cần cải thiện. Nếu các sở, ngành chỉ xử lý từng hồ sơ riêng lẻ mà thiếu phối hợp, lợi ích của việc tháo gỡ sẽ đến quá muộn. Cách làm cần thiết là gắn đầu mối chịu trách nhiệm với mốc hoàn thành rõ ràng, đồng thời xử lý kiến nghị doanh nghiệp về đất đai, đầu tư, xây dựng và thủ tục triển khai.
Giải ngân đầu tư công là phép thử thực thi
Đầu tư công Hải Phòng là một trong những đòn bẩy trực tiếp nhất của chặng nước rút, nhưng tốc độ giải ngân hiện nay cũng cho thấy khoảng cách phải thu hẹp. Sau 10 tháng, giải ngân đạt 88,2% kế hoạch vốn do Thủ tướng Chính phủ giao; Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu tập trung cao độ và quyết tâm hoàn thành 100% kế hoạch trong tháng 11/2026. Mốc thời hạn này rất gấp, nhất là khi một số dự án và địa bàn còn vướng giải phóng mặt bằng. Gắn tiến độ với trách nhiệm người đứng đầu là cần thiết, song hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc xử lý được nguyên nhân cụ thể khiến vốn chưa thể chuyển thành khối lượng thi công.
Đẩy nhanh giải ngân không đồng nghĩa với chạy theo tỷ lệ bằng mọi giá. Thành phố phải bảo đảm mặt bằng, vật liệu và năng lực tổ chức thi công, đồng thời tập trung vào công trình có khả năng tạo giá trị trong năm và cải thiện kết cấu hạ tầng lâu dài. Nếu thiếu một trong các điều kiện ấy, sức ép tiến độ có thể chỉ tạo thêm thủ tục mà không đưa dự án đến gần hoàn thành. Thách thức vì thế nằm ở chất lượng điều phối: gỡ vướng đúng khâu, đúng thời điểm, thay vì chỉ thúc giục các đơn vị báo cáo nhanh hơn.
Bức tranh ngân sách có cả thuận lợi lẫn sức ép. Thu ngân sách nhà nước 10 tháng ước đạt 180.366 tỷ đồng, bằng 92,6% dự toán năm và tăng 9,8% so với cùng kỳ. Thành phố cũng yêu cầu đẩy nhanh xác định giá đất, đấu giá quyền sử dụng đất và đôn đốc các khoản thu. Những việc này có thể hỗ trợ nguồn lực phát triển, nhưng không thay thế yêu cầu tháo gỡ mặt bằng và tiến độ dự án. Kỷ luật thực thi trong vài tuần tới sẽ quan trọng hơn số lượng chỉ đạo được ban hành.
Tăng trưởng phải tạo chuyển biến cho người dân
Đạt chỉ tiêu GRDP chỉ có ý nghĩa bền vững nếu hoạt động kinh tế lan tỏa tới đời sống thường ngày. Hải Phòng đặt trọng tâm kích cầu tiêu dùng, phát triển thương mại, du lịch, văn hóa, thể thao và kinh tế ban đêm; đồng thời khai thác lợi thế cảng biển, logistics và xuất nhập khẩu để hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường. Những hướng đi này bổ sung cho công nghiệp và đầu tư xây dựng, giúp thành phố không phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ của một nhóm dự án. Nhưng trong thời gian ngắn, hiệu quả đòi hỏi môi trường kinh doanh thuận lợi và việc tiếp nhận, xử lý kiến nghị doanh nghiệp nhanh, nhất là các vướng mắc về đất đai, đầu tư và xây dựng.
Chặng cuối năm cũng phải giữ cân bằng giữa chỉ tiêu tăng trưởng và chất lượng phục vụ người dân. Các ngành, địa phương được yêu cầu kiểm soát thị trường, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, an toàn thực phẩm và chăm lo an sinh dịp cuối năm. Đây không phải phần việc bên lề: sức mua, sự an toàn và niềm tin của người dân góp phần tạo nền tảng cho hoạt động thương mại, dịch vụ. Thành phố có cơ sở để kỳ vọng khi 8/10 chỉ tiêu chủ yếu đạt hoặc vượt tiến độ sau 10 tháng, song khoảng cách tăng trưởng và những nút thắt thực thi vẫn không thể xem nhẹ.
Kết luận, Hải Phòng muốn chạm mục tiêu tăng trưởng cả năm từ 13% trở lên thì phải biến ba ưu tiên thành kết quả đo được: doanh nghiệp sớm tăng sản lượng, dự án được giải phóng và thi công đúng tiến độ, vốn đầu tư công được giải ngân đúng hạn. Mục tiêu quý IV tăng 15,39% là sức ép lớn, không phải lý do để đánh đổi chất lượng triển khai. Điều quyết định sẽ là khả năng tháo đúng nút thắt và quy trách nhiệm rõ ràng trong quãng thời gian còn lại. Nếu làm được, tăng trưởng không chỉ là con số cuối năm mà còn tạo nền tảng tốt hơn cho giai đoạn tiếp theo.
