Nhân lực là nền tảng của tự chủ an ninh
Công nghiệp an ninh là lĩnh vực nghiên cứu, phát triển và ứng dụng năng lực khoa học, công nghệ, sản xuất nhằm phục vụ nhiệm vụ bảo vệ an ninh, đồng thời tăng khả năng tự chủ về thiết bị và giải pháp chuyên môn. Vì thế, chất lượng nhân lực không thể là phần việc đi sau đầu tư công nghệ: đội ngũ có kiến thức, tư duy sáng tạo và năng lực triển khai mới biến công nghệ thành năng lực bảo vệ thực tế. Bộ Công an tổ chức hội thảo khoa học cấp Bộ về đào tạo nguồn nhân lực cho công nghiệp an ninh, do Thiếu tướng, Tiến sĩ Lê Minh Thảo, Giám đốc Học viện Kỹ thuật và Công nghệ an ninh, chủ trì theo ủy quyền của lãnh đạo Bộ. Hội thảo đặt vấn đề đúng trọng tâm: trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số quốc gia, phát triển ngành là nhiệm vụ then chốt để giữ vững tự chủ chiến lược về an ninh.
Từ chủ trương chiến lược đến yêu cầu đào tạo
Định hướng này đã được đặt trong một chuỗi chính sách rõ ràng: từ Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp năm 2024, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đến Nghị quyết số 22 ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về Chiến lược An ninh quốc gia. Mục tiêu là xây dựng công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng và hiện đại. Nhưng chính sách sẽ khó thành năng lực nếu đào tạo chỉ cung cấp kiến thức chung, không giúp người học giải quyết những bài toán kỹ thuật và nghiệp vụ cụ thể. Các đại biểu nhấn mạnh nhân lực chất lượng cao là yếu tố trung tâm để tăng năng lực khoa học, công nghệ, giảm dần phụ thuộc vào công nghệ và thiết bị bên ngoài, đồng thời giúp lực lượng Công an chủ động ứng dụng thành tựu khoa học vào bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự và an toàn xã hội. Đây là tác động gần với đời sống: năng lực trong nước tốt hơn giúp lực lượng ứng phó chủ động hơn.
Đào tạo công an phải bắt đầu từ nhu cầu thực tế
Thông điệp đáng chú ý của hội thảo là phải chuyển từ tư duy “đào tạo những gì nhà trường có” sang “đào tạo những gì thực tiễn và công nghiệp an ninh cần”. Đây không chỉ là thay đổi cách diễn đạt. Nó đòi hỏi cơ sở đào tạo xác định ngành, chuyên ngành, chương trình và nội dung dựa trên yêu cầu công tác Công an và nhu cầu phát triển ngành; đồng thời đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp, tăng đào tạo liên ngành và nối đào tạo với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, thực tiễn sản xuất. Muốn cách tiếp cận này vận hành, các đơn vị Công an, địa phương và doanh nghiệp trong lực lượng cần chủ động đặt hàng cơ sở đào tạo về nhiệm vụ nghiên cứu, ứng dụng sản phẩm công nghệ phục vụ công tác. Cùng với đó là đầu tư, hiện đại hóa cơ sở vật chất cho đào tạo và nghiên cứu, cũng như thúc đẩy hợp tác quốc tế. Nhân lực an ninh sẽ khó đáp ứng yêu cầu mới nếu nhà trường tự xác định nhu cầu mà thiếu sự tham gia của nơi trực tiếp sử dụng.
Chuyển đổi số phải đổi mới cả cách dạy và cách quản lý
Hội thảo về công nghiệp an ninh cần được nhìn cùng với yêu cầu đổi mới đào tạo trong toàn lực lượng Công an nhân dân. Chuyển đổi số trong nhà trường không nên dừng ở số hóa tài liệu hay đưa thêm công cụ vào lớp học; đó phải là cải cách đồng bộ về quản lý, tổ chức giảng dạy, nghiên cứu khoa học và bảo đảm chất lượng đào tạo. Nếu không đổi cách xây dựng chương trình và đánh giá năng lực, công nghệ chỉ làm cho quy trình cũ diễn ra trên một nền tảng mới. Các đề xuất tại hội thảo về đào tạo nhân lực cho công nghiệp an ninh—đào tạo liên ngành, gắn nghiên cứu với ứng dụng và sản xuất—cho thấy hướng đi phù hợp với tinh thần đó. Bước tiếp theo là duy trì cơ chế phối hợp giữa cơ sở đào tạo, đơn vị sử dụng và doanh nghiệp, để nhu cầu thực tế phản hồi vào chương trình. Thước đo cuối cùng không phải số lượng công cụ số được triển khai, mà là khả năng hình thành đội ngũ có thể nghiên cứu, làm chủ và ứng dụng công nghệ phục vụ nhiệm vụ an ninh.
