Bảy trường nội trú là hạ tầng thiết yếu cho học sinh vùng biên
Trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên là cơ sở giáo dục kết hợp dạy học với nơi ăn ở, giúp học sinh ở các xã biên giới tiếp cận việc học thuận lợi và ổn định hơn. Đây không chỉ là những công trình xây dựng: chất lượng triển khai sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội học tập và an sinh của cộng đồng địa phương.
Sáng 2/11, Bí thư Tỉnh ủy Lạng Sơn Hoàng Quốc Khánh chủ trì hội nghị rà soát, thúc tiến độ các dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tại xã biên giới. Giai đoạn 2 do Công an tỉnh làm chủ đầu tư, gồm 7 trường tại Ba Sơn, Cao Lộc, Đồng Đăng, Thụy Hùng, Hoàng Văn Thụ, Quốc Việt và Kháng Chiến. Quy mô này khiến yêu cầu phối hợp không thể dừng ở lời kêu gọi chung: mỗi điểm chậm về mặt bằng, hồ sơ hay cung ứng đều có thể kéo lùi cơ hội học tập của học sinh.
Vì vậy, thúc tiến độ phải được hiểu là bảo đảm công trình hoàn thành đúng yêu cầu về chất lượng, an toàn và tính pháp lý, chứ không phải chạy theo thời gian bằng mọi giá. Với trường nội trú Lạng Sơn, tiến độ tốt chỉ có ý nghĩa khi các hạng mục vận hành được và đáp ứng nhu cầu của học sinh vùng biên.
Tiến độ giữa các công trường chưa đồng đều
Mặt bằng đã có chuyển biến: cả 7 dự án đều có phương án bồi thường tạm tính và được tạm ứng kinh phí để chi trả; các hộ dân bị ảnh hưởng cơ bản đồng thuận, bàn giao đất triển khai. Nhưng kết quả này chưa đồng nghĩa mọi công trường đã sẵn sàng thi công liên tục. Thụy Hùng đạt khoảng 90% khối lượng san nền, Quốc Việt khoảng 70%; tại Đồng Đăng, Cao Lộc và Ba Sơn, nhà thầu đang ép cọc thí nghiệm.
Khoảng cách giữa các dự án còn thể hiện rõ ở Kháng Chiến và Hoàng Văn Thụ: hai nơi đang san nền nhưng chưa thi công móng do hồ sơ chưa được chủ đầu tư xác nhận. Trong khi đó, thiết kế bản vẽ thi công ở một số dự án chậm; khảo sát và thi công phát hiện điều kiện địa chất, khối lượng đào đá và yêu cầu xử lý nền khác dự kiến, buộc phải rà soát lại thiết kế và chi phí để không vượt tổng mức đầu tư.
Những con số tiến độ vì thế cần được đọc cùng tình trạng hồ sơ của từng trường. San nền gần xong không tự động tháo gỡ được điểm nghẽn ở giai đoạn móng; còn nơi hồ sơ chưa xác nhận thì thi công không thể chuyển bước an toàn. Việc công khai và xử lý theo từng dự án sẽ thiết thực hơn một chỉ tiêu tiến độ chung.
Đường điện, bãi đổ thải và vật liệu cần đầu mối chịu trách nhiệm
Điểm nghẽn trước mắt không chỉ nằm ở công trường. Năm dự án tại Ba Sơn, Cao Lộc, Đồng Đăng, Thụy Hùng và Quốc Việt cần di chuyển đường dây điện trung thế 35 kV; các đại biểu cũng nêu vướng mắc về vị trí đổ thải, nguồn vật liệu và nhân lực thi công. Đây là những việc liên quan nhiều cơ quan, nên chờ đợi hoặc đùn đẩy trách nhiệm sẽ nhanh chóng biến thành thời gian chết của nhà thầu.
Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu tập trung nhân lực, khẩn trương tháo gỡ vướng mắc; đồng thời đề nghị lập nhóm công tác có chủ đầu tư, nhà thầu, tư vấn và chính quyền liên quan để giải quyết từng vấn đề, phân công rõ người chịu trách nhiệm. Cách làm này có cơ sở: đưa người có thẩm quyền và người trực tiếp thi công vào cùng một đầu mối sẽ giúp xử lý cụ thể việc di dời điện, bố trí bãi thải và xác định nguồn cung.
UBND tỉnh được đề nghị chỉ đạo Công an tỉnh, năm xã liên quan, Công ty Điện lực Lạng Sơn và các đơn vị phối hợp khẩn trương di chuyển, đấu nối đường điện theo kế hoạch. Cơ quan chức năng cũng cần rà soát khả năng cung ứng từ các mỏ theo nhu cầu từng công trình, thay vì để nhà thầu tự xoay xở khi vật liệu thiếu.
Đẩy nhanh nhưng không đánh đổi chất lượng
Chỉ đạo tại hội nghị đặt ra hai yêu cầu phải đi cùng nhau: rút ngắn thời gian xử lý thủ tục và duy trì chất lượng, an toàn, tính pháp lý của công trình. Công an tỉnh được yêu cầu chỉ đạo đơn vị tư vấn sớm hoàn thiện hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, tránh làm gián đoạn hoạt động tại công trường; các nhà thầu cần tập kết đủ vật liệu, nhân lực và thiết bị cho những hạng mục đã được phê duyệt.
Các cơ quan liên quan còn phải hoàn thiện thủ tục, sớm ký hợp đồng với nhà thầu và giải ngân ngay cho công trình đủ điều kiện, đồng thời kiểm soát vốn đúng mục đích, tiến độ và hiệu quả. Đó là bước tiếp theo thiết thực, nhưng giải ngân không thể thay thế việc chốt thiết kế hay bảo đảm mặt bằng liên tục. Mỗi dự án cần một danh sách vướng mắc, đầu mối xử lý và mốc hoàn thành rõ ràng.
Đầu tư vào giáo dục nội trú có thể giúp học sinh vùng biên học tập ổn định hơn, đồng thời góp phần nâng cao dân trí và bảo đảm an sinh khu vực. Bởi vậy, kết quả của 7 dự án trường học không nên chỉ được đo bằng khối lượng san nền hay số hồ sơ đã hoàn tất. Thước đo cuối cùng là những công trình an toàn, hoàn chỉnh và sẵn sàng phục vụ học sinh. Muốn đạt điều đó, phối hợp quyết liệt phải đi liền với trách nhiệm cụ thể ở từng điểm nghẽn.
