Trà rời chén nước, bước vào căn bếp
Ẩm thực trà là cách đưa lá chè, trà xanh và các sản phẩm từ trà vào chế biến món ăn, để hương vị đặc trưng của trà hòa cùng nguyên liệu khác thay vì chỉ hiện diện trong chén nước. Hướng đi này đáng chú ý vì biến một biểu tượng văn hóa thành trải nghiệm có thể nếm, ngửi và quan sát ngay trên bàn ăn. Chiều 30/10, Liên hoan trình diễn, giới thiệu ẩm thực về trà với chủ đề “Tinh hoa ẩm thực xứ Trà - Hội tụ và lan tỏa” diễn ra tại phố đi bộ trung tâm phường Phan Đình Phùng, Thái Nguyên. Ba mươi đầu bếp, nghệ nhân trong nước và quốc tế trực tiếp chế biến, trình diễn 30 món ăn sử dụng nguyên liệu và sản phẩm từ cây chè địa phương. Đây là hoạt động trong khuôn khổ Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, hướng tới khai thác giá trị cây chè trong văn hóa ẩm thực và tạo thêm trải nghiệm cho người dân, du khách.
Điểm nhấn không chỉ nằm ở màu xanh
Danh sách món ăn cho thấy nguyên liệu trà không bị giới hạn trong một kiểu chế biến. Bê quay trà xanh, lươn cuộn trà xanh, cá ngừ xông khói trà xanh và salad tôm quê lá chè đặt trà cạnh thịt, cá và rau; xôi chiên phồng, bánh mì khổng lồ trà xanh và phở trà cuộn ba miền lại đưa vị trà vào những món quen thuộc theo cách khác lạ. Màn phi lê cá ngừ nặng 50 kg cũng trở thành dịp để đầu bếp giới thiệu món cá ngừ xông khói bằng trà xanh, nơi khói mang hương trà gợi liên tưởng đến những đồi chè Thái Nguyên. Điều làm nên sức hút không phải màu xanh đơn thuần. Khi được cân chỉnh khéo, trà có thể tạo chiều sâu hương thơm và dấu ấn riêng mà không lấn át vị chính của món ăn. Sự kết hợp này đem lại diện mạo mới cho nguyên liệu quen thuộc, đồng thời mời thực khách cảm nhận trà bằng nhiều giác quan hơn.
Từ màn trình diễn đến trải nghiệm của du khách
Giá trị của liên hoan nằm ở chỗ công chúng được nhìn thấy cả quá trình sáng tạo, chứ không chỉ đứng trước thành phẩm. Đại biểu và du khách có thể tìm hiểu quy trình chế biến, giao lưu với đầu bếp, trải nghiệm và thưởng thức món ăn ngay tại không gian ẩm thực. Sự tò mò ấy có ý nghĩa thiết thực: người xem hiểu trà được đưa vào món ăn ở công đoạn nào, kết hợp với nguyên liệu gì và vì sao mỗi cách xử lý cho một kết quả khác nhau. Các đầu bếp sáng tạo không chỉ tìm cách gây bất ngờ; họ còn phải giữ được sự cân bằng để vị trà hỗ trợ thay vì che lấp món ăn. Đó là ranh giới giữa một thử nghiệm tạo hiệu ứng nhất thời và một món có thể được thực khách đón nhận. Khi trình diễn gắn với thưởng thức, ý tưởng có cơ hội được đánh giá bằng chính trải nghiệm của người ăn.
Giữ câu chuyện xứ Trà trong món ăn mới
Đưa trà vào bếp có giá trị vượt khỏi việc tạo món lạ: đó là cách làm cho sản vật địa phương hiện diện trong đời sống hiện đại mà vẫn giữ được mối liên hệ với văn hóa vùng chè. Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên diễn ra từ ngày 30/10 đến 7/11, gắn với kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh. Trong khuôn khổ sự kiện, không gian ẩm thực quy tụ 35 gian hàng, giới thiệu khoảng 200 món ăn và đồ uống từ trà, mở rộng cơ hội để khách tham quan khám phá nhiều cách ứng dụng sản vật này. Dẫu vậy, số lượng món ăn không tự bảo đảm sức sống lâu dài. Thử thách tiếp theo là biến những ý tưởng trình diễn thành món đặc trưng có hương vị hài hòa, cách làm ổn định và câu chuyện đủ sức gợi nhớ. Nếu làm được điều đó, món ăn từ trà có thể vừa làm phong phú trải nghiệm du lịch, vừa góp phần quảng bá thương hiệu ẩm thực Thái Nguyên. Trà khi ấy không chỉ được uống, mà còn được kể bằng hương vị.
