Du lịch xanh phải bắt đầu từ nơi chốn
Du lịch xanh là cách phát triển du lịch vừa giảm tác động đến môi trường, vừa đưa tài nguyên, sinh kế và văn hóa bản địa vào chuỗi giá trị để cộng đồng sở tại cùng hưởng lợi. Vì vậy, thay chai nhựa hay giảm rác là cần thiết nhưng chưa đủ: điểm đến chỉ xanh bền vững khi gìn giữ được những gì khiến nơi ấy khác biệt. Đà Nẵng có không gian du lịch trải dài từ đô thị, biển, di sản văn hóa đến làng nghề và hệ sinh thái miền núi. Lợi thế ấy cho phép xây dựng sản phẩm theo đặc trưng từng địa bàn, giúp du khách tìm hiểu đời sống địa phương thay vì chỉ ghé các điểm quen thuộc. Đây là phần cốt lõi của du lịch bản địa: không biến cộng đồng thành phông nền, mà tạo điều kiện để họ tham gia và có lợi ích trong hành trình.
Nông sản và nghề truyền thống cần có mặt trong hành trình
Muốn du lịch xanh tạo giá trị lan tỏa, cần nối các nguồn lực tại chỗ với dịch vụ mà du khách sử dụng. Định hướng của ngành du lịch Đà Nẵng là tăng kết nối giữa cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành, vận chuyển, nhà hàng, điểm sinh thái, làng nghề và cộng đồng; đồng thời khuyến khích đưa sản phẩm OCOP, nông sản và trải nghiệm văn hóa vào chương trình phục vụ khách. Cách làm này có ý nghĩa thực tế: nông sản địa phương có thể trở thành nguyên liệu trong thực đơn; sản phẩm làng nghề có thể hiện diện trong chuyến tham quan; trải nghiệm văn hóa và sinh thái có thể gắn với lưu trú, lữ hành. Khi các mắt xích phối hợp, du khách nhận được trải nghiệm có bản sắc, còn người làm nông, nghệ nhân và hộ kinh doanh có thêm cơ hội tiếp cận thị trường. Nếu thiếu sự kết nối ấy, cam kết xanh dễ chỉ dừng lại trong phạm vi khách sạn.
Số hóa ẩm thực xứ Quảng để kết nối người ăn với người làm
Ẩm thực xứ Quảng cho thấy giá trị bản địa có thể được đưa vào hành trình du lịch bằng những cách gần gũi. Đà Nẵng đang xây dựng hệ sinh thái ẩm thực số, kết nối món đặc trưng với hoạt động quảng bá và kinh doanh trực tuyến. Bản đồ ẩm thực số trên ứng dụng di động định vị hơn 200 gian hàng tiêu biểu tại Lễ hội Đà Nẵng Food Tour 2026, giúp người dân và du khách tìm các món như mì Quảng, bánh tráng cuốn thịt heo và nem nướng. Bản đồ và dịch vụ đặt món mở rộng khả năng tìm kiếm, phù hợp với xu hướng du lịch tự túc và nhu cầu trải nghiệm bản địa. Nhưng món ăn không nên bị thu gọn thành một mục để bấm chọn: mỗi món còn lưu dấu nguồn nguyên liệu, tập quán sản xuất, kỹ thuật chế biến và nếp sống cư dân. Số hóa có giá trị khi giúp cơ sở kinh doanh tiếp cận khách mà vẫn kể được câu chuyện văn hóa phía sau món ăn.
Công nghệ hữu ích khi sinh kế và bản sắc cùng được tính đến
Chuyển đổi số cần phục vụ cả trải nghiệm của khách lẫn khả năng sống được của cơ sở nhỏ. Mô hình Chợ Cồn chuyển đổi số, triển khai với sự phối hợp của Grab, hỗ trợ tiểu thương mở gian hàng trực tuyến, quản lý đơn hàng, thanh toán không dùng tiền mặt và tham gia quảng bá trên nền tảng số. Đây là hướng đi đáng chú ý vì chợ truyền thống không chỉ bán món ăn; đó còn là nơi du khách gặp nhịp sống thường ngày của thành phố. Trong thời gian tới, thành phố dự kiến chọn 10 chợ truyền thống để triển khai mô hình Chợ Ẩm thực Đà Nẵng, tập trung số hóa gian hàng, thanh toán không tiền mặt và kiểm soát an toàn thực phẩm; đồng thời nghiên cứu Thẻ Ẩm thực Đà Nẵng. Thành phố cũng định hướng khai thác khu vực phía nam, gồm Tam Kỳ, Phú Ninh, vùng ven biển và xã đảo, cho du lịch cộng đồng, làng nghề, sinh thái nông nghiệp và ẩm thực bản địa.
Thước đo của du lịch Đà Nẵng vì thế không nên chỉ là lượng khách hay mức độ tiện lợi của công nghệ. Điều đáng kể hơn là nông sản, nghề truyền thống và văn hóa có được duy trì trong chuỗi dịch vụ hay không, và cộng đồng có thực sự góp mặt trong giá trị tạo ra hay không. Số hóa ẩm thực là một mắt xích hữu ích; đặt nó trong chiến lược phát triển dựa trên tài nguyên bản địa mới giúp trải nghiệm xanh có chiều sâu. Giảm rác bảo vệ môi trường, còn gìn giữ giá trị địa phương giúp điểm đến giữ được lý do để du khách quay lại.
