Tự tin lớn lên từ cơ hội được thử sức
Nuôi dạy trẻ tự tin là tạo cơ hội để con thử điều mới trong môi trường an toàn, đồng thời tôn trọng cảm xúc và lựa chọn của trẻ, thay vì đặt sẵn một đích đến thành tích. Câu chuyện của hai bé Moniz và Lisa cho thấy sân khấu hay lớp năng khiếu có thể là nơi vui chơi, học hỏi, chứ không nhất thiết là bước khởi đầu của con đường chuyên nghiệp.
Ở tuổi lên 3, Moniz Mai Khánh, con gái Á hậu Trúc Ny, tự tin đảm nhận vai trò vedette trong một show thời trang. Bé sinh năm 2023, bắt đầu lên sân khấu từ năm 2 tuổi và có thể giao tiếp bằng tiếng Anh với bố mẹ, tiếng Việt với ông bà và bảo mẫu, tiếng Trung với giáo viên. Những điều này dễ khiến người lớn kỳ vọng lớn, nhưng điều đáng chú ý hơn là cách gia đình nhìn nhận trải nghiệm: một dịp để con làm quen với đám đông và lưu giữ kỷ niệm tuổi thơ.
Trúc Ny cho biết vợ chồng cô muốn rèn cho con bản lĩnh sân khấu, đồng thời đồng hành để bé tự tin hơn. Theo cô, gia đình sẽ tạo điều kiện để Moniz thử sức, trải nghiệm và tìm ra sở trường cùng lĩnh vực mình yêu thích. Đó là cách khuyến khích trẻ trải nghiệm mà không biến mỗi lần xuất hiện trước công chúng thành một kỳ thi.
Năng khiếu nghệ thuật cần được nhận ra, không áp đặt
Moniz thích hát, nhảy múa và tham gia các lớp ngoại khóa, nhưng lịch học cũng khiến bé không có nhiều thời gian luyện tập trước show diễn. Trúc Ny kể con chỉ có một buổi tổng duyệt, vậy mà vẫn nhanh chóng làm quen với sân khấu. Chi tiết này không phải lời khuyên rằng trẻ nên biểu diễn ít chuẩn bị; nó nhắc cha mẹ rằng một sân khấu có thể là trải nghiệm thử sức, không phải thước đo duy nhất về năng lực.
Vợ chồng Trúc Ny cũng nói sẽ đặt ra nguyên tắc để con dần tự lập, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình. Sự đồng hành vì thế cần đi cùng giới hạn phù hợp: hỗ trợ khi trẻ cần, nhưng không làm thay mọi việc hay quyết định hộ tương lai của con.
Năng khiếu nghệ thuật có thể bộc lộ qua sự hào hứng, tập trung hay mong muốn quay lại một hoạt động. Nhưng biểu hiện sớm chưa phải lời cam kết về nghề nghiệp sau này. Cha mẹ nên quan sát con có vui khi tham gia không, có muốn tiếp tục không, và liệu lịch học có còn chỗ cho nghỉ ngơi, vui chơi cùng những trải nghiệm khác.
Lisa và bài học từ lớp múa ballet
Lisa, tên thật Thùy Linh, sinh tháng 9/2023 và là con thứ ba của Khánh Thi, Phan Hiển. Ở tuổi lên 3, bé được cha mẹ chia sẻ những khoảnh khắc làm quen với múa ballet; Khánh Thi nhiều lần đăng hình ảnh con chăm chú luyện tập trong lớp. Lisa từng tham gia một số buổi học ballet, đồng thời thử hiphop, dancesport và catwalk. Theo Phan Hiển, vợ chồng anh cho con làm quen với các lớp năng khiếu trong khoảng hai tháng.
Việc trẻ học múa ballet có thể giúp con vận động, lắng nghe nhịp điệu và rèn sự tập trung, nhưng những động tác đẹp trên video không nên trở thành lý do để người lớn vội định hướng nghề nghiệp. Khánh Thi và Phan Hiển chưa đặt nặng việc đào tạo Lisa thành vũ công chuyên nghiệp; họ muốn con thử nhiều bộ môn, phát triển thể chất và tìm niềm vui trong hoạt động nghệ thuật.
Đây là điểm đáng học hỏi ở một gia đình có cha mẹ nổi tiếng trong lĩnh vực khiêu vũ: lợi thế tiếp xúc nghệ thuật không đồng nghĩa với nghĩa vụ nối nghiệp. Một lớp học có giá trị khi trẻ được khám phá và có thể nói mình thích hay không thích, chứ không chỉ khi trẻ tiến bộ nhanh hoặc được khen là “con nhà nòi”.
Đồng hành mà không biến tuổi thơ thành cuộc đua
Hai câu chuyện gợi ra một ranh giới mà cha mẹ cần giữ: tạo cơ hội là mở nhiều cánh cửa; gây áp lực là buộc con phải bước qua một cánh cửa cụ thể để đạt thành tích hoặc tiếp nối sự nghiệp của người lớn. Trẻ có thể thích sàn diễn hôm nay rồi chuyển sang một sở thích khác ngày mai. Thay đổi ấy không phải thất bại, mà là một phần bình thường của quá trình khám phá.
Trong thực tế, cha mẹ có thể cho con thử lớp học ngắn hạn, hỏi trẻ cảm thấy thế nào sau mỗi buổi và để ý dấu hiệu mệt mỏi hay hào hứng. Cũng nên cân bằng ngoại khóa với thời gian nghỉ, vui chơi tự do và sinh hoạt gia đình. Nếu con không muốn tiếp tục, lắng nghe lý do trước khi quyết định thay con.
Từ Moniz trên sàn thời trang đến Lisa trong lớp ballet, điều đáng quý không nằm ở danh xưng hay lời khen về tố chất, mà ở cơ hội được trải nghiệm trong sự nâng đỡ của gia đình. Nuôi dạy trẻ tự tin không phải chuẩn bị cho con một con đường thành công theo ý cha mẹ; đó là giúp con đủ an tâm để tìm con đường phù hợp với mình.
