Pháp luật cần hiện diện trong đời sống học đường
Ngày Pháp luật Việt Nam là dịp nhắc mỗi người hiểu, tôn trọng và thực hiện pháp luật, đồng thời đưa các nguyên tắc ấy thành hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày. Với học sinh, bài học về pháp luật có ý nghĩa nhất khi không dừng ở việc ghi nhớ quy định mà giúp các em nhận ra cách bảo vệ bản thân và ứng xử có trách nhiệm. Ngày 7/11, tại Trường Tiểu học và THCS Chu Văn An, phường Tây Hồ, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 cùng hội thi tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho học sinh năm học 2026–2027. Chương trình diễn ra trước ngày 9/11, gắn với kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Đây là cách thiết thực để biến một dịp kỷ niệm thành trải nghiệm học tập có liên hệ rõ với cuộc sống.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội Nguyễn Văn Hiền nhấn mạnh giáo dục pháp luật cần được duy trì thường xuyên trong giờ học, hoạt động ngoại khóa và sinh hoạt hằng ngày ở nhà trường. Quan điểm này đáng chú ý vì ý thức pháp luật không hình thành chỉ sau một buổi tuyên truyền; nó được bồi đắp qua những lần học sinh thực hành lựa chọn đúng trong những tình huống quen thuộc.
Tình huống thực tế giúp kiến thức dễ nhớ
Điểm mạnh của chương trình là đưa tuyên truyền pháp luật ra khỏi lối truyền đạt một chiều. Sau lễ phát động, hội thi khu vực 1 có bốn đội đại diện các cụm trường THPT số 1, 2, 3 và 4; các đội xử lý tình huống về phòng cháy, chữa cháy, phòng chống ma túy, an toàn giao thông và ứng xử trên không gian mạng. Những chủ đề này gần với các rủi ro học sinh có thể gặp, nên việc diễn giải thành câu chuyện, phần thi và cách xử lý cụ thể giúp kiến thức trở nên dễ hình dung hơn.
Hình thức thi cũng tạo không gian để học sinh thể hiện hiểu biết và khả năng ứng biến thay vì chỉ nhắc lại điều luật. Trường THPT Phan Đình Phùng, thuộc cụm THPT số 1, giành giải Nhất hội thi. Kết quả ấy là một dấu mốc của cuộc thi, nhưng giá trị lớn hơn nằm ở cơ hội để các em cùng trao đổi cách nhận diện nguy cơ và lựa chọn hành vi phù hợp.
Đổi mới tuyên truyền để gần với học sinh
Giáo dục pháp luật học sinh sẽ hiệu quả hơn nếu cách truyền tải phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của các em. Ông Nguyễn Văn Hiền đề nghị nhà trường đổi mới tuyên truyền bằng bài giảng trực quan, podcast, video ngắn và infographic, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số. Đây không phải là thay đổi hình thức cho bắt mắt: nội dung đa dạng có thể giúp học sinh tiếp cận cùng một quy tắc qua nhiều cách, từ đó dễ liên hệ với tình huống thật.
Học sinh Hà Nội cũng đã được tiếp cận các chủ đề thiết thực thông qua hoạt động phối hợp giữa ngành giáo dục và Công an thành phố, như an toàn giao thông, phòng chống ma túy, bạo lực học đường và bảo vệ học sinh trên không gian mạng. Khi tuyên truyền pháp luật gắn với những mối quan tâm cụ thể, học sinh có thêm cơ sở để hiểu rằng quy định không xa rời đời sống, mà giúp bảo vệ quyền lợi và sự an toàn của chính mình.
Ý thức pháp luật bắt đầu từ việc nhỏ
Một cuộc thi có thể khơi mở sự chú ý, nhưng thói quen tôn trọng pháp luật phải được rèn mỗi ngày ở trường, trong gia đình và ngoài xã hội. Tự giác đội mũ bảo hiểm, đi đúng phần đường, ứng xử văn minh trên mạng, nói không với thuốc lá điện tử và bạo lực đều là những biểu hiện cụ thể của việc chấp hành quy định. Những hành động này đủ gần gũi để học sinh thực hành và người lớn cùng nhắc nhở bằng cách làm gương.
Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Chu Văn An, nhà giáo Vũ Hạnh Nguyên, nhìn nhận giáo dục pháp luật không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn góp phần hình thành nhân cách và nền tảng công dân cho học sinh. Nhận định ấy đặt trách nhiệm lên cả nhà trường lẫn gia đình: lời khuyên khó thuyết phục nếu người lớn không làm theo điều mình yêu cầu. Ngày Pháp luật Việt Nam vì thế nên là lời nhắc để duy trì những việc nhỏ, đều đặn, thay vì chỉ tổ chức hoạt động theo dịp. Khi người lớn nêu gương và học sinh được thực hành, tôn trọng pháp luật mới trở thành nếp sống.
