Pháp luật cần được học qua những tình huống thật
Giáo dục pháp luật trong trường học là quá trình giúp học sinh hiểu quy định, nhận diện nguy cơ và biết cách ứng xử an toàn trong những tình huống các em có thể gặp ở lớp, ngoài xã hội hoặc trên mạng. Cách tiếp cận này thiết thực hơn việc chỉ ghi nhớ điều khoản: học sinh cần biết phải làm gì khi mâu thuẫn leo thang, bị đe dọa hay chứng kiến bạo lực.
Một vụ việc trong năm học 2025–2026 cho thấy lý do không thể xem nhẹ kỹ năng ấy: ba học sinh Trường THPT Phan Chu Trinh - Cư Jút bị một nhóm người lạ tấn công khi đi chơi; trong năm người tham gia, ba người bị xử lý trách nhiệm hình sự. Vụ việc cũng được ghi hình rồi phát tán trên mạng xã hội, khiến học sinh và phụ huynh lo lắng. Từ trải nghiệm đó, nhà trường có cơ sở để biến tuyên truyền pháp luật thành bài học cụ thể về phòng tránh bạo lực, ứng xử và tìm kiếm hỗ trợ.
Từ buổi tuyên truyền đến kỹ năng có thể sử dụng
Ngày 27/10, gần 1.500 cán bộ, giáo viên và học sinh Trường THPT Phan Chu Trinh - Cư Jút cùng một số trường lân cận tham gia chương trình tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật do Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng tổ chức. Nhà trường có hơn 1.400 học sinh, trong đó trên 30% là học sinh dân tộc thiểu số; vì vậy, chọn nội dung và cách truyền đạt phù hợp với từng nhóm là yêu cầu quan trọng, không phải phần việc phụ.
Báo cáo viên giới thiệu quy định về tư pháp người chưa thành niên, an toàn giao thông và các vấn đề gần gũi với học sinh; đồng thời hướng dẫn nhận diện bạo lực, xâm hại, bảo vệ thông tin cá nhân trên mạng và xử lý nguy cơ cháy nổ. Câu hỏi tình huống giúp kiến thức chuyển thành lựa chọn thực hành: học sinh biết cách tự bảo vệ, ứng phó khi có mâu thuẫn và chủ động tìm người hỗ trợ. Đây là giá trị đáng kể của giáo dục pháp luật: không chỉ nói điều gì bị cấm, mà còn chỉ ra lối xử lý an toàn.
“Lớp học an toàn” đặt trọng tâm vào phát hiện sớm
Tại xã Quyết Thắng, Công an xã phối hợp với các nhà trường triển khai mô hình “Lớp học an toàn”, hướng đến phòng ngừa vi phạm pháp luật và bạo lực học đường. Điểm đáng chú ý là nguy cơ được nhìn nhận không chỉ xuất hiện trong lớp: các mối quan hệ ngoài giờ học và hoạt động trên không gian mạng cũng có thể dẫn tới mâu thuẫn hoặc hành vi gây hại.
Việc trao đổi thông tin về học tập, sinh hoạt, tâm lý và các mối quan hệ giúp nhà trường, công an nhận biết sớm biểu hiện bất thường. Khi có dấu hiệu rủi ro, các bên phối hợp với gia đình để nhắc nhở, giáo dục và xử lý mâu thuẫn từ cơ sở; việc kiểm tra, giám sát cũng nhằm ngăn vật dụng nguy hiểm bị đưa vào trường. Tuy nhiên, phòng ngừa vi phạm học sinh không nên biến thành quy chụp. Mô hình nhấn mạnh cách tiếp cận gần gũi, lắng nghe và tôn trọng tâm lý lứa tuổi, để học sinh có cơ hội nhận ra sai sót và sửa đổi.
An toàn học đường là trách nhiệm cùng chia sẻ
Các hoạt động tại Lâm Đồng và mô hình ở Quyết Thắng cùng cho thấy một nguyên tắc: phòng chống bạo lực học đường hiệu quả cần sự kết hợp giữa kiến thức, kỹ năng và mạng lưới hỗ trợ. Một buổi tuyên truyền có thể mở đầu cuộc trò chuyện, nhưng môi trường trường học an toàn chỉ hình thành khi giáo viên, gia đình và lực lượng chức năng duy trì phối hợp, phát hiện dấu hiệu bất ổn và giúp học sinh tiếp cận hỗ trợ kịp thời.
Trong tháng 10/2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền tại trường học theo kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026. Để mô hình “Lớp học an toàn” duy trì hiệu quả, Công an xã Quyết Thắng cũng kêu gọi sự phối hợp liên tục của chính quyền, nhà trường, phụ huynh và người dân. Kết quả cuối cùng không nên chỉ đo bằng số buổi phổ biến, mà bằng khả năng học sinh nhận ra nguy cơ, kiềm chế cảm xúc, giải quyết mâu thuẫn văn minh và biết tìm người trợ giúp.
