Chuyển đổi số phải tạo ra kết quả đo được
Chuyển đổi số Đồng Nai là việc ứng dụng dữ liệu và công nghệ vào sản xuất, quản lý đô thị và logistics để nâng năng suất, cải thiện dịch vụ công và biến lợi thế hạ tầng thành giá trị kinh tế. Đây là hướng đi đúng, nhưng chỉ có ý nghĩa khi giải pháp xử lý được nhu cầu cụ thể thay vì dừng ở thiết bị hay ứng dụng riêng lẻ. DIGIFEST Đồng Nai 2026 khai mạc ngày 31/10 và khép lại ngày 1/11 sau ba ngày diễn ra, với chủ đề đưa đổi mới sáng tạo từ chủ trương vào thực chất. Chương trình có khoảng 200 gian hàng, cùng các diễn đàn, hội thảo và hoạt động kết nối đầu tư. Tinh thần “3 thật: Bài toán thật - Giải pháp thật - Hiệu quả thật” đáng được xem là thước đo cho giai đoạn tiếp theo: chọn vấn đề cấp thiết, thử giải pháp, rồi đánh giá kết quả trước khi mở rộng.
Áp lực tăng trưởng hai con số khiến khoa học công nghệ và chuyển đổi số không thể bị tách thành những chương trình đầu tư bên lề. Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long, công nghệ cần được đưa trực tiếp vào quá trình tạo tăng trưởng. Điều đó đòi hỏi chính quyền xác định rõ đầu ra, đơn vị chịu trách nhiệm, nguồn lực và thời hạn, thay vì tính tiến độ bằng số nền tảng được triển khai.
Công nghệ Đồng Nai cần đi vào nhà máy và đời sống
Với công nghiệp, ưu tiên không chỉ là thu hút thêm dự án mà còn nâng năng suất công nghiệp hiện hữu. Tự động hóa, dữ liệu và trí tuệ nhân tạo có thể giúp doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất, tăng năng lực cạnh tranh; thu hút có chọn lọc các ngành công nghệ cao cũng cần đi cùng cam kết mở cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Nếu thiếu liên kết đó, đầu tư mới có thể tạo quy mô mà chưa tạo được năng lực nội sinh tương xứng. Trong quản lý đô thị, các hướng ứng dụng có tác động trực tiếp đến người dân: điều khiển đèn giao thông theo thời gian thực, phạt nguội bằng thị giác máy tính, quản lý xe buýt thông minh và gửi cảnh báo ngập qua ứng dụng di động. Thành phố cũng đặt mục tiêu xử lý trực tuyến toàn trình 100% hồ sơ đủ điều kiện và nâng tỷ lệ hài lòng của người dân, doanh nghiệp lên trên 99%. Đây là những chỉ tiêu cụ thể, nhưng chỉ đáng tin khi quy trình thực sự thuận tiện và dữ liệu được kết nối, chia sẻ.
Công nghệ Đồng Nai vì thế không nên được đánh giá bằng số lượng dự án số hóa. Thước đo phù hợp hơn là thời gian xử lý thủ tục có giảm không, cảnh báo có đến đúng người lúc cần không, và nhà máy có tạo ra nhiều giá trị hơn trên cùng nguồn lực hay không. Chính quyền cũng cần gắn số hóa với cải cách quy trình, nếu không người dân chỉ nhận được một phiên bản trực tuyến của những thủ tục vốn đã rườm rà.
Sân bay Long Thành chỉ là lợi thế khi logistics vận hành liền mạch
Sân bay Long Thành mở ra cơ hội hình thành hệ sinh thái kinh tế có giá trị gia tăng cao, nhưng bản thân một cảng hàng không không bảo đảm tăng trưởng. Giá trị nằm ở khả năng nối sân bay với cảng biển, vận tải, kho bãi và cơ sở sản xuất; chia sẻ dữ liệu và tối ưu vận hành để hàng hóa di chuyển nhanh hơn, chi phí logistics thấp hơn. Các diễn đàn tại DIGIFEST đặt vấn đề xây dựng chuỗi cung ứng thành phố – sân bay – cảng biển – khu công nghiệp, đồng thời ứng dụng AI, IoT và bản sao số trong phát triển đô thị thông minh. Đây là bài toán phối hợp, không phải một dự án công nghệ đơn lẻ. Quy hoạch giao thông, logistics và dữ liệu cần được tính đồng bộ từ đầu, có khả năng tích hợp với hệ thống hiện hữu và xuất phát từ nhu cầu doanh nghiệp. Đồng Nai cũng cần chuẩn bị nhân lực, năng lực công nghệ và liên kết vùng để các hoạt động dịch vụ, kỹ thuật, thương mại gắn với hàng không có thể phát triển theo nhu cầu thị trường.
Bài toán thực thi sẽ quyết định sức bật tăng trưởng
Sau diễn đàn, thành phố dự kiến chọn những vấn đề cấp thiết, xác định đơn vị thực hiện, nguồn lực, tiến độ và tiêu chí đánh giá; các giải pháp phù hợp sẽ được thí điểm rồi mới tính đến nhân rộng. Cách làm này hợp lý, bởi thử nghiệm và đo lường giúp tránh triển khai diện rộng những hệ thống chưa chứng minh được hiệu quả. Chính quyền cần đặt hàng rõ ràng, doanh nghiệp nêu bài toán thực tế, còn viện nghiên cứu, trường đại học và đơn vị công nghệ tham gia giải pháp. Đồng Nai có nền công nghiệp, vị trí kết nối quan trọng ở Đông Nam Bộ và cơ hội từ sân bay Long Thành. Nhưng các lợi thế ấy chưa tự chuyển thành năng suất hay việc làm có giá trị cao. Kết quả sẽ phụ thuộc vào kỷ luật triển khai: mỗi sáng kiến phải có người chịu trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực và đầu ra kiểm chứng được. Nếu giữ được nguyên tắc đó, chuyển đổi số mới trở thành động lực sản xuất và logistics; nếu không, thành phố có nguy cơ sở hữu thêm hệ thống mà chưa giải quyết được điểm nghẽn cũ.
