Một trong ba xe mới đã chạy bằng điện
Xe máy điện là phương tiện hai bánh dùng động cơ điện và pin thay cho động cơ đốt trong, ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến nhờ chi phí vận hành thấp hơn và những thay đổi trong chính sách giao thông. Trong chín tháng đầu năm 2026, thị trường xe máy Việt Nam tiêu thụ 3.021.373 xe, tăng 25,9% so với cùng kỳ; riêng xe điện đạt 973.247 chiếc, tăng 90,5% và chiếm 32,2% lượng xe mới bán ra. Đây không còn là một phân khúc nhỏ để các hãng xe truyền thống có thể xem nhẹ: gần một trong ba người mua xe hai bánh mới đã chọn điện. Đà tăng vượt xa xe xăng, vốn tăng 7,2%, cho thấy thay đổi này không chỉ đến từ sức mua chung mà còn phản ánh lựa chọn tiêu dùng đang dịch chuyển.
VinFast tăng tốc, lợi thế Honda chưa biến mất
Điểm đáng chú ý nhất trong cuộc đua là doanh số VinFast tăng 152,1%, đưa hãng lên vị trí thứ hai toàn thị trường, ngay sau Honda. Honda vẫn dẫn đầu, nhưng mức tăng 8,4% thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng chung của thị trường. Yamaha đứng thứ ba với mức tăng 23,2%, còn Yadea xếp thứ tư, tăng 53,4%. Có hai thương hiệu xe điện trong nhóm bốn hãng dẫn đầu là dấu hiệu rõ ràng cho thấy thế thống trị lâu năm của xe xăng Nhật Bản đang bị thách thức. Tuy nhiên, tăng trưởng nhanh chưa đồng nghĩa VinFast đã bắt kịp Honda về quy mô hay xóa được lợi thế hiện hữu của đối thủ. Khoảng cách đang thu hẹp, nhưng Honda vẫn là hãng số một.
Lý do người mua đổi xe và điều thị trường cần chứng minh
Sức ép ô nhiễm tại các đô thị lớn, định hướng hạn chế dần xe máy xăng và bài toán sử dụng hằng ngày cùng thúc đẩy xe điện Việt Nam. Với người chạy xe thường xuyên, tiền điện thấp hơn chi phí xăng trên cùng quãng đường; xe điện cũng giảm nhiều hạng mục bảo dưỡng định kỳ, tạo lợi ích thiết thực cho tài xế công nghệ, người giao hàng và các hộ gia đình. Pin có quãng đường hoạt động dài hơn, cùng mạng lưới sạc và đổi pin, cũng giúp giảm bớt nỗi lo về khả năng sử dụng. Dù vậy, đà tăng chỉ bền nếu hạ tầng và dịch vụ theo kịp lượng xe bán ra, còn trải nghiệm thực tế đáp ứng nhu cầu đa dạng ngoài đô thị. Thị trường được kỳ vọng vượt 2 triệu xe điện vào năm 2027, nhưng đó là triển vọng chứ chưa phải kết quả chắc chắn. Giai đoạn tới, khả năng điện hóa của Honda và các hãng Nhật sẽ quyết định mức độ cạnh tranh.
