TOD gắn nhà ga với cách đô thị vận hành
Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) là cách tổ chức nhà ở, việc làm và dịch vụ quanh nhà ga để người dân dễ tiếp cận tàu, xe buýt và các hình thức đi lại ít phụ thuộc vào ô tô cá nhân. Với TOD Đà Nẵng, đề xuất tăng mật độ xây dựng chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng giao thông công cộng thuận tiện và không gian công cộng dễ tiếp cận.
Ngày 23/10/2026, Sở Xây dựng Đà Nẵng lấy ý kiến dự thảo nghị quyết về lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch khu vực TOD. Dự thảo được bổ sung sau khi trình HĐND thành phố hồi tháng 7, nhằm cập nhật theo Luật Phát triển đô thị mới có hiệu lực; thành phố dự kiến trình lại tại kỳ họp cuối năm 2026. Thời điểm này cũng nối tiếp việc Quy hoạch chung Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn 2075, được phê duyệt ngày 21/10/2026.

Mật độ cao hơn, nhưng ranh khu TOD vẫn có giới hạn
Điểm đáng chú ý nhất là hệ số sử dụng đất tối đa của lô đất, ô phố trong khu TOD có thể tăng lên 1,5 lần so với quy chuẩn hiện hành. Nói cách khác, trên cùng diện tích đất, công trình có thể có thêm tối đa 50% diện tích sàn theo giới hạn được đề xuất. Đây là lựa chọn quy hoạch có thể hỗ trợ tập trung nhà ở, văn phòng và dịch vụ gần nhà ga, nhưng cũng đòi hỏi hạ tầng và dịch vụ công cộng theo kịp mật độ dân cư.
Phạm vi nghiên cứu được tính trong khoảng 1.000 m từ điểm quy ước xây dựng ga đến ranh các ô đất. Ranh thực tế có thể vượt khoảng cách này để phù hợp địa hình, hiện trạng đất đai, hạ tầng và ô phố đã quy hoạch, nhưng mỗi khu không được quá 320 ha. Vì vậy, 320 ha là trần diện tích khu TOD, không phải diện tích bắt buộc hay một vòng tròn đồng đều quanh ga.
Dự thảo chia khu vực thành ba vùng: lõi cách ga 200–500 m ưu tiên công trình hỗn hợp, thương mại, văn phòng và hạ tầng giao thông; vùng chính mở rộng đến 500–800 m ưu tiên nhà ở cao tầng, trường học, chăm sóc sức khỏe và không gian cộng đồng; vùng mở rộng đến 800–1.000 m hướng tới nhà ở, công trình công cộng và không gian mở.
Lợi ích của mật độ cao phụ thuộc vào giao thông và không gian công cộng
Tăng hệ số sử dụng đất không đồng nghĩa với xây cao và dày ở mọi nơi. Dự thảo đặt ưu tiên cho giao thông công cộng, đi bộ và xe đạp, đồng thời giảm chỉ tiêu bãi đỗ ô tô trong vùng lõi. Cách tiếp cận này hợp lý nếu ga TOD thực sự trở thành điểm kết nối thuận tiện; nếu thiếu tuyến vận tải đủ năng lực, mật độ cao có thể làm tăng áp lực lên đường sá và dịch vụ khu vực.
Một chi tiết đáng chú ý khác là cây xanh trên mái có thể được quy đổi theo tỷ lệ 2 m² mái bằng 1 m² đất công viên, cây xanh công cộng, tối đa 30% chỉ tiêu theo quy chuẩn. Bản dự thảo mới yêu cầu khu cây xanh đó có lối đi riêng để người dân tiếp cận, không phụ thuộc vào an ninh nội bộ của tòa nhà. Đây là điều kiện quan trọng: không gian xanh chỉ có giá trị công cộng khi cư dân thực sự vào được.
Quy hoạch từng khu do cơ quan, tổ chức được UBND thành phố giao hoặc nhà đầu tư được lựa chọn lập; Sở Xây dựng thẩm định, UBND thành phố phê duyệt. Sau phê duyệt, kế hoạch sử dụng đất và các quy hoạch liên quan phải được rà soát, cập nhật. Chất lượng thực thi ở các bước này sẽ quyết định liệu mức tăng mật độ có đi kèm trường học, y tế, cây xanh và kết nối đi bộ tương xứng hay không.
Đà Nẵng bước vào xu hướng TOD đang mở rộng
Đề xuất của Đà Nẵng không đứng riêng lẻ: những con số chính trong dự thảo tương đồng với quy định TOD ở một số địa phương khác. TP.HCM đã xác định phạm vi TOD đến 1.000 m từ tâm quy ước nhà ga, depot và cho phép hệ số sử dụng đất gộp của một số ô chức năng tăng tối đa 1,5 lần; Hà Nội và Gia Lai cũng đã ban hành nghị quyết riêng về quy hoạch TOD trong năm 2025.
Tại TP.HCM, các khu TOD đang được nghiên cứu dọc những tuyến metro, trong đó có các khu vực gắn với 12 ga metro số 1 và các khu dọc tuyến metro số 2. Bức tranh này cho thấy TOD đang chuyển từ định hướng thành công việc quy hoạch cụ thể tại nhiều đô thị. Với Đà Nẵng, việc dự thảo áp dụng cho khu vực quanh cả đường sắt quốc gia lẫn đường sắt địa phương, bao gồm đường sắt đô thị, giúp khung quy hoạch có thể gắn với mạng lưới đường sắt rộng hơn.
Kết luận, trần diện tích 320 ha và hệ số sử dụng đất tối đa 1,5 lần tạo dư địa để phát triển tập trung quanh ga, nhưng bản thân các chỉ tiêu không bảo đảm một khu đô thị dễ sống. Đà Nẵng cần biến mật độ thành lựa chọn thực tế cho người dân: đi lại thuận tiện, dịch vụ công cộng đủ sức phục vụ và không gian xanh mở cửa cho cộng đồng. Đó mới là thước đo thành công của TOD.






