Trong vùng TOD không có nghĩa phải giải tỏa
TOD là mô hình phát triển các khu đô thị mật độ cao quanh nhà ga, giúp người dân tiếp cận thuận tiện hơn với giao thông công cộng và tăng hiệu quả khai thác metro, đường sắt nhẹ. Vì vậy, nhà trong vùng TOD không mặc nhiên nằm trong diện giải tỏa. Đây là điểm quan trọng nhất người dân cần nắm giữa lúc lo ngại về quy hoạch quanh ga metro lan rộng, nhất là tại các khu vực dọc tuyến Metro số 2 như Trường Chinh và Cách Mạng Tháng Tám. Phạm vi nghiên cứu ban đầu dự kiến khoảng 1.000 m tính từ tâm nhà ga, nhưng con số này không phải ranh giới thu hồi đất hay danh sách nhà phải di dời. Hiểu nhầm vùng nghiên cứu thành quyết định giải tỏa sẽ khiến người dân lo lắng trước khi có căn cứ cụ thể. Điều cần chờ là phương án quy hoạch cho từng khu vực, không phải chỉ vị trí căn nhà trên bản đồ TOD.
Phương án di dời được xác định ở bước quy hoạch tiếp theo
Thành phố lấy các tuyến metro và vị trí nhà ga làm cơ sở khoanh vùng phát triển TOD. Sau khi quy hoạch tổng thể được phê duyệt, cơ quan chức năng sẽ xác định ranh giới cụ thể để lập quy hoạch đô thị cho từng khu vực; phạm vi nghiên cứu dự kiến khoảng 1.000 m từ tâm ga. Tuy nhiên, khoanh vùng mới chỉ mở đầu quá trình, chưa trả lời căn nhà cụ thể có bị ảnh hưởng hay không. Theo Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM Trương Trung Kiên, việc di dời nhà dân sẽ được xác định trong quá trình lập quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết. Ở các bước đó, cơ quan lập quy hoạch rà soát hiện trạng, đánh giá định hướng phát triển rồi mới xác định khu vực cần phát triển mới để tập trung triển khai dự án. Cách làm này hợp lý hơn việc suy đoán phương án từ một vòng bán kính chung quanh nhà ga.
Khu dân cư phù hợp có thể được giữ lại và chỉnh trang
TOD hướng đến đô thị nén quanh nhà ga, nhưng điều đó không có nghĩa mọi khu dân cư hiện hữu đều phải thay thế bằng dự án mới. Thành phố cho biết những khu dân cư có điều kiện phù hợp để tiếp tục tồn tại có thể được xem xét giữ lại và chỉnh trang; các khu vực được định hướng phát triển mới sẽ tập trung thực hiện dự án. Đây là phân biệt thiết thực: phương án có thể khác nhau giữa các khu vực, tùy hiện trạng và định hướng quy hoạch, thay vì áp dụng một cách đồng loạt cho toàn vùng. Vì thế, chỉnh trang khu dân cư là khả năng được cân nhắc, không phải cam kết rằng mọi nhà đều được giữ nguyên. Ngược lại, việc một địa chỉ nằm trong phạm vi nghiên cứu cũng chưa đủ căn cứ để kết luận sẽ di dời. Người dân nên chờ phương án cụ thể được công bố thay vì suy diễn từ mục tiêu tăng mật độ quanh ga.
Theo dõi quy hoạch cụ thể để biết quyền lợi của mình
Sau khi quy hoạch tổng thể được phê duyệt, TP.HCM dự kiến công bố theo quy định, lập kế hoạch triển khai và giao nhiệm vụ cho các địa phương; các quy hoạch cấp dưới và quy hoạch chuyên ngành cũng sẽ được thực hiện đồng bộ. Người dân vì vậy cần theo dõi thông tin tại từng bước lập quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và các thông báo của địa phương để biết phương án nào áp dụng cho khu mình sinh sống. Quyết định liên quan đến từng khu đất phải dựa trên đánh giá hiện trạng và quy hoạch cụ thể, không thể suy ra chỉ từ phạm vi nghiên cứu ban đầu. Nếu có phương án di dời, chính sách bồi thường được giải quyết theo quy định pháp luật đất đai. Kết luận nên nhớ rất rõ: TOD không đồng nghĩa giải tỏa hàng loạt; chỉ quy hoạch cụ thể mới cho biết nơi nào phát triển mới, nơi nào được giữ lại và chỉnh trang.
