Số liệu cho thấy áp lực kiểm soát ngày càng lớn
Kiểm soát ma túy qua biên giới là hoạt động phát hiện, ngăn chặn chất ma túy được vận chuyển trái phép qua cửa khẩu, tuyến biên giới và các kênh hàng hóa, hành lý có nguy cơ bị lợi dụng. Đây không thể chỉ là kiểm tra đại trà: hiệu quả phụ thuộc vào thông tin nghiệp vụ, đánh giá rủi ro và khả năng tập trung nguồn lực đúng điểm nóng. Từ đầu năm 2026 đến hết quý III, Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực I phát hiện 12 vụ, thu giữ hơn 120 kg ma túy gồm MDMA, ketamine, cocaine và cần sa, đồng thời phối hợp bắt giữ 14 đối tượng. Con số này cho thấy hoạt động kiểm soát hải quan có kết quả đáng kể, nhưng cũng phản ánh quy mô thách thức. Trong quý IV, đơn vị dự kiến tiếp tục phân tích thông tin, nâng cao dự báo và tập trung vào tuyến, địa bàn cùng loại hình vận chuyển rủi ro cao.
Đường mòn, lối mở và thủ đoạn phân tán làm tăng rủi ro
Hải quan khu vực IX cảnh báo tội phạm ma túy trên tuyến biên giới diễn biến phức tạp, khó lường, tập trung tại các đường mòn và lối mở dọc biên giới tỉnh Quảng Trị. Các địa bàn được lưu ý còn gồm tuyến sông Sêpôn, Quốc lộ 9, Quốc lộ 12A đi cửa khẩu quốc tế Cha Lo, đường qua bản Ka Tăng và khu vực cửa khẩu Lao Bảo, La Lay. Điều đáng lo không chỉ là địa hình khó giám sát. Theo thông tin của lực lượng chức năng, một số đường dây chia nhỏ khâu giao dịch, liên lạc qua mạng xã hội, dùng người mang quốc tịch nước ngoài vận chuyển hoặc lợi dụng hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh để ngụy trang ma túy. Cảnh báo này đòi hỏi kiểm tra dựa trên dấu hiệu rủi ro thay vì chỉ dựa vào hình thức hàng hóa hay giấy tờ nhìn qua có vẻ hợp lệ. Doanh nghiệp và người dân cũng có vai trò: chủ động kiểm soát hàng hóa, cảnh giác và báo tin bất thường giúp ngăn chặn vi phạm từ sớm.
Soi chiếu và chó nghiệp vụ bổ trợ cho kiểm tra có trọng điểm
Tại cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, Hải quan tăng cường soi chiếu cửa khẩu, kiểm tra hành lý, hàng hóa và phương tiện, đồng thời sử dụng chó nghiệp vụ hải quan để tìm dấu hiệu ma túy cất giấu tinh vi. Máy soi giúp quan sát hình ảnh bên trong kiện hàng; chó nghiệp vụ hỗ trợ kiểm tra hành lý, hàng hóa và các khu vực chứa đồ trên phương tiện. Kết hợp các công cụ này với hồ sơ khai báo và phân tích rủi ro hợp lý hơn việc chỉ trông chờ vào kiểm tra trực quan. Từ ngày 1/10 đến hết ngày 30/11/2026, Chi cục Hải quan khu vực XI triển khai chiến dịch “Lá chắn cửa khẩu” tại các địa bàn có nguy cơ cao. Ngày 2/10, lực lượng tại Cầu Treo kiểm tra xe khách mang biển số Lào 2448, phát hiện bốn thùng carton chứa 48 hộp kim loại. Vụ việc cho thấy kiện hàng có vẻ thông thường vẫn cần được đánh giá bằng nhiều lớp kiểm tra, nhưng các biện pháp phải đồng thời bảo đảm hoạt động xuất nhập cảnh và lưu thông hợp pháp.
Hiệu quả nằm ở phối hợp và duy trì cảnh giác
Cầu Treo tiếp tục phối hợp với các lực lượng chức năng, trao đổi thông tin và phát huy thiết bị kiểm soát cùng chó nghiệp vụ trong thời gian tới. Đây là hướng đi cần thiết: ma túy qua biên giới có thể đi theo nhiều tuyến và được che giấu theo cách thay đổi liên tục, nên một công cụ hay một đơn vị riêng lẻ khó bao quát toàn bộ rủi ro. Với người dân và doanh nghiệp, việc cần làm không phải tự kiểm tra thay cơ quan chức năng, mà là nâng cao cảnh giác với hàng hóa, hành lý hoặc hoạt động giao nhận bất thường và kịp thời cung cấp thông tin. Với lực lượng kiểm soát, yêu cầu song hành là tập trung vào dấu hiệu đáng ngờ, phối hợp liên ngành và giữ quy trình kiểm tra đúng quy định. Tăng soi chiếu và dùng chó nghiệp vụ là bước tiến hữu ích, nhưng hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào chất lượng phân tích thông tin và khả năng kết nối dữ liệu giữa các địa bàn.
