Hơn 120 kg ma túy bị thu giữ: Kết quả đáng chú ý nhưng chưa thể chủ quan
Buôn lậu ma túy qua biên giới là hoạt động vận chuyển trái phép chất ma túy qua các cửa khẩu, đường mòn hoặc những tuyến giao thương bị lợi dụng, đòi hỏi lực lượng chức năng phải kết hợp thông tin nghiệp vụ với kiểm tra thực địa. Từ đầu năm 2026 đến hết quý III, Đội Kiểm soát Hải quan thuộc Chi cục Hải quan khu vực I phát hiện 12 vụ liên quan đến ma túy, thu giữ hơn 120 kg ma túy các loại và phối hợp bắt giữ 14 đối tượng. Con số này đáng chú ý, nhưng không nên được hiểu là dấu hiệu nguy cơ đã hạ nhiệt: nó cũng phản ánh sức ép mà các lực lượng kiểm soát đang phải đối mặt. Tang vật gồm MDMA, ketamine, cocaine và cần sa; riêng trong quý III, đơn vị thu giữ 3.000 gam cocaine và bắt giữ một đối tượng.
Hải quan bắt ma túy không chỉ nhờ kiểm tra ngẫu nhiên. Kết quả được gắn với việc thu thập, phân tích thông tin nghiệp vụ, đánh giá rủi ro và tập trung kiểm soát những tuyến, địa bàn có nguy cơ cao. Đây là hướng đi cần thiết khi hoạt động vận chuyển có thể lợi dụng nhiều loại hình, từ hàng không, bưu chính đến chuyển phát nhanh. Tuy vậy, số vụ bị phát hiện cũng đặt ra câu hỏi lớn hơn: những mắt xích chưa bị nhận diện còn nằm ở đâu, nhất là khi các đường dây có thể chia nhỏ khâu giao dịch và thay đổi phương thức vận chuyển?
Đường mòn, lối mở và tuyến biên giới khó kiểm soát
Chi cục Hải quan khu vực IX nhận định tội phạm ma túy trên tuyến biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, tập trung tại các đường mòn, lối mở dọc biên giới tỉnh Quảng Trị. Các điểm nóng được nêu còn gồm tuyến sông Sêpôn, Quốc lộ 9, Quốc lộ 12A đi cửa khẩu quốc tế Cha Lo, đường qua bản Ka Tăng thuộc xã Lao Bảo, cùng địa bàn các cửa khẩu Lao Bảo và La Lay. Địa hình rừng núi, sông suối chia cắt và nhiều lối qua lại tiểu ngạch khiến kiểm soát biên giới trở thành bài toán dai dẳng, không thể giải quyết chỉ bằng tăng chốt hay kiểm tra tại cửa khẩu.
Áp lực còn đến từ việc các tuyến này vừa phục vụ giao thương, giao lưu và quan hệ dân cư hai bên biên giới, vừa tiềm ẩn rủi ro an ninh trật tự. Vì thế, cách tiếp cận hiệu quả phải phân biệt dòng lưu thông hợp pháp với dấu hiệu bất thường, thay vì khiến hoạt động qua lại chính đáng bị cản trở. Khi đường mòn và lối mở trở thành trọng điểm, phối hợp giữa hải quan, công an và các lực lượng tại địa bàn cần dựa trên thông tin cập nhật, đánh giá nguy cơ và khả năng phản ứng nhanh.
Thủ đoạn tinh vi đòi hỏi phối hợp vượt khỏi khâu bắt giữ
Theo nhận định của Hải quan khu vực IX, một số đối tượng lập công ty trá hình, dựng kho bãi hoặc nhà xưởng sát biên giới Việt Nam - Lào, đưa nguyên liệu và máy móc sang Lào để sản xuất, chế ép ma túy; một số người Việt Nam sang Lào dưới vỏ bọc lao động tự do để trồng cần sa. Các đường dây còn có thể chia tách khâu giao dịch, liên lạc qua mạng xã hội, dùng người mang quốc tịch nước ngoài vận chuyển hoặc ngụy trang ma túy trong hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh. Đây là lý do chỉ thống kê tang vật và số người bị bắt là chưa đủ để đánh giá hiệu quả đấu tranh: cần lần ra nguồn cung, mắt xích tổ chức và phương thức đưa hàng vào nội địa.
Một vụ việc cho thấy nỗ lực phối hợp trên tuyến này: ngày 23/3/2026, Chi cục Hải quan khu vực IX phá chuyên án MT268, thu giữ khoảng 7 kg ma túy đá. Những vụ án như vậy có ý nghĩa, nhưng muốn hạn chế tái diễn cần duy trì trao đổi thông tin và phối hợp xác minh giữa các lực lượng. Tác động cũng không chỉ thuộc về cơ quan chức năng: chủ hàng, đơn vị vận chuyển và người dân có thể góp phần phòng ngừa bằng cách cảnh giác với hàng hóa, bưu gửi hoặc hoạt động có dấu hiệu bất thường, đồng thời kịp thời cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền.
Từ kết quả phát hiện đến kiểm soát bền vững
Trong quý IV/2026, Đội Kiểm soát Hải quan dự kiến tiếp tục thu thập, phân tích thông tin, nâng cao chất lượng dự báo và tăng cường kiểm soát các tuyến, địa bàn, loại hình vận chuyển có nguy cơ cao; đồng thời chú trọng nhận diện thủ đoạn mới và phân tích rủi ro đối với tuyến quốc tế, hàng hóa, bưu gửi nghi vấn. Đây là hướng đi đúng, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào việc biến cảnh báo thành hành động kịp thời và phối hợp thường xuyên giữa hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu cùng các lực lượng chức năng.
Hơn 120 kg ma túy bị thu giữ là kết quả cụ thể, còn cảnh báo từ Quảng Trị cho thấy rủi ro trên biên giới vẫn rộng và biến đổi. Vì vậy, không nên xem các con số bắt giữ như đích đến. Ưu tiên phải là phát hiện sớm đường dây, kiểm soát có trọng điểm tại đường mòn, lối mở và các tuyến vận chuyển, đồng thời bảo vệ hoạt động giao thương hợp pháp. Chỉ khi phòng ngừa, phát hiện và xử lý được nối liền thành một chuỗi, cuộc đấu tranh với tội phạm ma túy mới có thể tạo ra tác động bền vững.
