Diễn tập phải biến kiến thức thành phản xạ
Diễn tập phòng cháy, chữa cháy tại doanh nghiệp là hoạt động huấn luyện thực hành, giúp người lao động nhận biết nguy cơ, dùng phương tiện chữa cháy, thoát khỏi khu vực nguy hiểm và phối hợp ứng cứu theo tình huống giả định. Giá trị của buổi tập không nằm ở việc hoàn thành một thủ tục, mà ở khả năng giúp nhân viên hành động bình tĩnh khi khói lửa xuất hiện giữa ca sản xuất. Tại khu trải nghiệm trong khuôn viên nhà máy Samsung Electronics Vietnam (SEVT), người lao động thực hành xử lý tình huống dưới sự hướng dẫn của nhân viên chuyên môn, thao tác và sửa những điểm chưa chính xác. Sau phần làm quen với thiết bị chữa cháy, họ luyện thoát hiểm trong khói ở buồng giả lập: tìm lối ra, giữ bình tĩnh và di chuyển an toàn khi tầm nhìn hạn chế. Cách học này quan trọng vì thao tác chỉ nhớ trên giấy khó thay thế trải nghiệm trực tiếp. Nhân viên sản xuất Nguyễn Hoàng Nhã Uyên cho biết buổi tập giúp chị tự tin hơn trong việc bảo vệ mình và phối hợp với đồng nghiệp khi xảy ra sự cố.
Huấn luyện thường xuyên trong nhà máy công nghệ cao
Ở SEVT, thực hành không chỉ diễn ra trong một buổi trải nghiệm đơn lẻ. Khu huấn luyện là một phần của chương trình thường xuyên dành cho khoảng 28.000 người lao động; mỗi tuần, nhà máy tổ chức 3–4 cuộc diễn tập ứng phó cháy tại xưởng và diễn tập sơ tán ở các tòa nhà sản xuất, khu phụ trợ. Quy mô này cho thấy kỹ năng PCCC doanh nghiệp cần được nhắc lại đều đặn, thay vì chỉ phổ biến khi có đợt kiểm tra. Nhà máy cũng duy trì sáu đội chữa cháy và cứu nạn chuyên nghiệp gồm 48 thành viên trực 24/7, cùng 414 thành viên chữa cháy bán chuyên trách. Cách làm có cơ sở rõ ràng: môi trường sản xuất công nghệ cao cần nhận diện sớm nguy cơ quá nhiệt hệ thống điện, sự cố tại khu lưu trữ vật liệu và rủi ro trong quy trình sử dụng hóa chất. Diễn tập vì vậy vừa rèn thao tác cho từng người, vừa giúp kiểm tra quy trình và sự phối hợp giữa các lực lượng tại chỗ.
Gang thép Cao Bằng: tập cả chữa cháy lẫn cứu người
Ngày 5/11, Phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh phối hợp với Công ty cổ phần Gang thép Cao Bằng tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ và thực tập phương án cho 130 người thuộc lực lượng PCCC cơ sở và người lao động. Nội dung không dừng ở việc nghe phổ biến quy định: học viên được hướng dẫn phòng ngừa, xử lý cháy nổ, thoát nạn, cứu nạn, kiểm tra và bảo quản phương tiện, sử dụng bình chữa cháy, triển khai vòi nước, sơ cấp cứu và di chuyển người bị nạn. Tình huống giả định đặt ra một vụ cháy do sự cố điện tại kho vật tư, thiết bị, khiến tám người mắc kẹt, trong đó hai người bị thương nặng. Lực lượng tại chỗ chữa cháy ban đầu, tổ chức thoát nạn và báo cơ quan chức năng; sau đó, cảnh sát PCCC phối hợp triển khai đội hình, dùng thiết bị chuyên dụng tiếp cận cứu người và khống chế đám cháy. Đây là bài tập đáng giá vì buộc người tham gia luyện cả thao tác cá nhân lẫn bàn giao, phối hợp trong tình huống có thương vong.
Khác môi trường, chung yêu cầu: làm đúng và phối hợp nhanh
Hai cách tổ chức phản ánh những trọng tâm khác nhau. Ở SEVT, lịch diễn tập lặp lại hằng tuần và bài tập thoát hiểm trong buồng khói giả định giúp số đông nhân viên rèn phản ứng trong môi trường nhà máy công nghệ cao. Tại Gang thép Cao Bằng, chương trình gắn việc dùng bình, triển khai vòi, sơ cứu với kịch bản cháy kho có người mắc kẹt, đồng thời đặt rõ vai trò của lực lượng chuyên nghiệp. Điểm chung đáng lưu ý là kỹ năng chỉ có ý nghĩa khi nối được từ phát hiện nguy cơ đến báo động, xử lý ban đầu và phối hợp cứu người. Huấn luyện tại Cao Bằng còn hướng dẫn cài ứng dụng báo cháy 114 và khai báo thông tin cơ sở. Còn tại SEVT, quy trình “Phát hiện – Báo động – Xử lý” được truyền đạt trực quan và gắn với thực hành. Doanh nghiệp nên xem diễn tập PCCC như một phần của vận hành an toàn, không phải màn trình diễn theo đợt. Khi nhân viên biết dùng thiết bị, thoát hiểm trong khói và gọi đúng lực lượng hỗ trợ, cơ hội bảo vệ con người và duy trì sản xuất sẽ tốt hơn.
