An toàn mạng phải được dạy bằng tình huống thật
Chiến dịch “Không Một Mình” là chương trình giáo dục kỹ năng tự bảo vệ trên môi trường số, kết hợp tuyên truyền, workshop và hoạt động sáng tạo để giúp trẻ em nhận diện nguy cơ, ứng phó và tìm kiếm hỗ trợ. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì an toàn mạng học sinh không thể chỉ dừng ở lời nhắc “đừng tin người lạ”: các em cần biết dấu hiệu nào đáng ngờ và nên làm gì tiếp theo. Tại Trường THCS Nguyễn Trường Tộ, báo cáo viên Phòng An ninh mạng Công an tỉnh hướng dẫn học sinh nhận diện thủ đoạn tiếp cận, dụ dỗ, lừa đảo và xâm hại trực tuyến. Ở Trường THPT Hà Huy Tập, hỏi đáp và tình huống giả định giúp học sinh cân nhắc cách xử lý khi bị đe dọa hoặc có nguy cơ lộ thông tin riêng tư. Những bài tập này biến cảnh báo chung thành lựa chọn có thể thực hành.
Nhiều hình thức, nhiều lứa tuổi
Một chiến dịch trong trường học sẽ khó chạm tới học sinh nếu chỉ có một buổi nói chuyện một chiều. “Không Một Mình” mở rộng cách tiếp cận: từ tuyên truyền diện rộng và workshop tương tác đến hoạt động vẽ poster, để các em vừa tiếp nhận thông tin vừa tự diễn đạt thông điệp an toàn số. Tại iSchool Nha Trang, gần 600 học sinh tham gia vẽ poster; các tác phẩm được trưng bày ở sảnh và sân trường, tạo không gian để học sinh, phụ huynh cùng xem và chia sẻ. Ở Lâm Đồng, workshop tại xã biên giới Thuận An thu hút 1.020 học sinh, gồm 420 em ở trường nội trú liên cấp và 600 em tại phân hiệu Trường THCS Nguyễn Huệ. Quy mô và hình thức khác nhau giúp chiến dịch tiếp cận nhiều lứa tuổi, thay vì xem học sinh như một nhóm đồng nhất.
Kỹ năng phải đi cùng mạng lưới hỗ trợ
Nhận ra nguy cơ mới chỉ là nửa đầu của việc tự bảo vệ. Học sinh còn cần biết cách bảo vệ tài khoản và thông tin cá nhân, từ chối yêu cầu bất thường, dừng tương tác, chặn hoặc báo cáo tài khoản đáng ngờ, rồi tìm người lớn đáng tin cậy. Đây là phần thực hành cốt lõi của kỹ năng an toàn số; im lặng trước rủi ro có thể khiến trẻ không nhận được trợ giúp kịp thời. Tại workshop ở Thuận An, học sinh xử lý tình huống giả định và được hướng dẫn các đầu mối hỗ trợ khi gặp sự cố. Ở Nghệ An, nội dung tuyên truyền cũng nhấn mạnh việc tìm đến gia đình, thầy cô hoặc lực lượng Công an khi gặp tình huống đáng ngờ. Thông điệp “Không một mình – Kết nối không tổn thương” vì thế có ý nghĩa thực tế: bảo vệ trẻ em mạng không thể đặt toàn bộ trách nhiệm lên vai học sinh.
Phối hợp để lời nhắc không dừng ở một buổi
Muốn phòng ngừa xâm hại trực tuyến bền vững, nhà trường, gia đình và lực lượng chuyên môn cần cùng tạo ra con đường hỗ trợ rõ ràng. Tại Nghệ An, Công an tỉnh phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo triển khai chiến dịch; kế hoạch có chuỗi workshop ở các trường tiên phong và tuyên truyền đồng loạt tại 130 điểm trường. Lâm Đồng cũng mở đầu chuỗi sáu workshop bằng chương trình tại Thuận An, sau đó dự kiến tổ chức thêm năm buổi tại các cơ sở giáo dục. Chiến dịch toàn quốc diễn ra từ ngày 10/10 đến 10/12/2026. Sự phối hợp nhiều đơn vị tạo nền tảng để kỹ năng được nhắc lại và học sinh biết nơi tìm đến. Nhưng thước đo đáng kể nhất không phải số buổi tổ chức: đó là liệu một em gặp rủi ro có dám lên tiếng, và có người sẵn sàng lắng nghe, trợ giúp hay không.
