Từ bát phở đến câu chuyện văn hóa
Di sản phở Việt là tổng hòa của hương vị, tri thức chế biến, tập quán thưởng thức và ký ức cộng đồng được trao truyền qua nhiều thế hệ. Vì vậy, giới thiệu phở ở nước ngoài có ý nghĩa hơn việc mời công chúng nếm một món ăn quen thuộc: đó còn là cách mở cánh cửa để họ hiểu thêm về con người và văn hóa Việt Nam. Trong hai ngày 24 và 25-10, Vietnam Food Festival 2026 diễn ra tại Công viên Shiba, Tokyo, với các hoạt động giới thiệu ẩm thực và văn hóa Việt Nam. Bún chả, bánh mì, cà phê Việt cùng góp mặt, nhưng phở trở thành điểm nhấn nhờ một chuỗi hoạt động đặt món ăn vào câu chuyện di sản. Theo Đại sứ Việt Nam tại Nhật Bản Phạm Quang Hiệu, sự giao thoa trong văn hóa ẩm thực giúp người dân hai nước hiểu nhau hơn và xích lại gần nhau.
Tri thức làm nên một bát phở
Điểm đáng chú ý của sự kiện không chỉ là giới thiệu hương vị phở Việt tại Nhật, mà còn là nỗ lực giải thích vì sao món ăn này mang giá trị di sản. Tọa đàm “Di sản văn hóa ẩm thực phở Việt Nam” quy tụ người làm công tác quản lý văn hóa, chuyên gia ẩm thực và đại diện doanh nghiệp để trao đổi về giá trị văn hóa, tri thức dân gian cùng việc bảo tồn, phát huy phở trong đời sống hôm nay. Các đại biểu tập trung làm rõ kỹ nghệ chế biến được tích lũy qua nhiều thế hệ và vai trò của cộng đồng trong gìn giữ, trao truyền di sản. Đây là hướng kể chuyện thuyết phục: một bát phở không tự nhiên có được hương vị riêng; phía sau nó là kinh nghiệm, lựa chọn nguyên liệu và cách nấu được vun đắp theo thời gian. Khi những tri thức ấy được chia sẻ, phở hiện lên như một thực hành văn hóa sống, chứ không phải biểu tượng đứng yên trong quá khứ.
Hà Nội góp tiếng nói, phở gặp nhịp sống mới
Không gian quảng bá có sự phối hợp của Hiệp hội UNESCO thành phố Hà Nội và Công ty cổ phần Acecook Việt Nam; các nội dung cũng gắn với sự tham gia của các đơn vị văn hóa, nghệ nhân và tổ chức chuyên môn. Hà Nội giới thiệu nguồn gốc trăm năm, tri thức và kỹ nghệ làm phở, tập quán thưởng thức, cùng những sáng tác nghệ thuật lấy cảm hứng từ món ăn, trong đó có ký họa của giới trẻ. Công chúng Nhật Bản còn được biết đến phở ăn liền Phở Đệ Nhất, một biến tấu đưa hương vị truyền thống đến gần người tiêu dùng hiện đại. Sự hiện diện của sản phẩm tiện dụng không thay thế câu chuyện về phở truyền thống; đặt cạnh hoạt động tìm hiểu di sản, nó cho thấy món ăn có thể tiếp tục sống trong những hình thức mới. Theo Chủ tịch Hiệp hội UNESCO thành phố Hà Nội Trương Minh Tiến, Hà Nội hiện có gần 700 quán phở với thâm niên hơn 20 năm.
Một nhịp cầu ẩm thực có chiều sâu
Vietnam Food Festival cho thấy văn hóa ẩm thực Việt có thể tạo kết nối quốc tế bằng cả trải nghiệm vị giác lẫn tri thức. Phở Hà Nội, với hương vị thanh tao, được giới thiệu như một phần tính cách và lịch sử của Thăng Long – Hà Nội; công chúng Nhật Bản nhờ đó có thêm cơ hội tiếp cận câu chuyện về đất nước và con người Việt Nam. Hà Nội, các đơn vị văn hóa, doanh nghiệp và nghệ nhân cùng góp mặt khiến hoạt động quảng bá có chiều sâu hơn một gian hàng nếm thử. Doanh nghiệp cũng đồng hành với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, nghệ nhân và tổ chức chuyên môn trong quá trình xây dựng hồ sơ hướng tới ghi danh phở Việt Nam vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đó là lý do phở Việt tại Nhật đáng được nhìn nhận như một cuộc đối thoại văn hóa: hương vị thu hút người xem, còn tri thức và câu chuyện mới giúp di sản được hiểu và ghi nhớ.
