Từ kết quả năm 2026 đến yêu cầu tăng tốc
Kế hoạch kinh tế 2027 là định hướng phát triển của năm tới, được xây dựng trên kết quả thực hiện năm 2026 và nhằm xác định các động lực, ưu tiên cùng giải pháp cho giai đoạn tiếp theo. Chiều 30/10, Quốc hội khóa XVI thảo luận tại hội trường về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026, dự kiến kế hoạch năm 2027, ngân sách nhà nước và đầu tư công; sáng 31/10, các đại biểu tiếp tục trao đổi về những nội dung này. Bối cảnh quốc tế và khu vực còn phức tạp, khó lường khiến việc duy trì đà phát triển không thể chỉ dựa vào những kết quả đã có. Đại biểu cơ bản ghi nhận nỗ lực điều hành và các kết quả đáng kể: GDP chín tháng tăng 9,01%, còn xuất khẩu nông, lâm, thủy sản vượt 56 tỷ USD. Nhưng con số cao chỉ có ý nghĩa bền vững nếu đi cùng năng suất, sức tự chủ và khả năng tạo giá trị cao hơn. Vì vậy, trọng tâm của kế hoạch mới phải là biến đà tăng hiện tại thành năng lực phát triển lâu dài.
Phiên thảo luận cũng gắn với ngân sách và đầu tư công năm 2027, những công cụ quyết định ưu tiên được chuyển thành dự án và dịch vụ cụ thể. Sau phần trao đổi, thành viên Chính phủ giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu nêu. Với người dân, chất lượng điều hành thể hiện qua cơ hội việc làm, dịch vụ thiết yếu và khả năng tiếp cận giáo dục, an sinh. Các ý kiến tại Quốc hội ghi nhận những chính sách chăm lo cán bộ cơ sở, hỗ trợ an sinh, đầu tư giáo dục vùng biên giới và thúc đẩy du lịch phục hồi. Đây là lời nhắc rằng tăng trưởng không nên được đánh giá riêng bằng tốc độ; kết quả phải lan đến đời sống và các địa phương.
Khơi thông nguồn lực, nâng cấp giá trị công nghiệp
Đề xuất khơi thông nguồn lực chỉ tạo chuyển biến khi đi kèm một hướng đi rõ ràng: chuyển từ khai thác lợi thế sẵn có sang làm chủ công nghệ và tạo sản phẩm có giá trị cao. Tại phiên thảo luận, đại biểu quan tâm đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và việc hình thành các ngành công nghiệp chiến lược có khả năng gia tăng giá trị. Đại biểu Nguyễn Thị Lan đề nghị có chính sách ưu đãi vượt trội để khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và phát triển sản phẩm công nghiệp chiến lược. Một đề xuất đáng chú ý là khai thác, chế biến sâu và tinh luyện khoáng sản, đồng thời hình thành trung tâm vật liệu chiến lược và cụm công nghiệp chuyên sâu gắn khai thác với nghiên cứu, sản xuất và thị trường.
Hướng tiếp cận này đáng ủng hộ vì xuất khẩu nguyên liệu thô khó giúp doanh nghiệp trong nước nắm phần giá trị lớn trong chuỗi sản xuất. Tuy nhiên, ưu đãi riêng lẻ sẽ không đủ: cần gắn đầu tư nghiên cứu với năng lực chế biến, nhân lực, thị trường và trách nhiệm triển khai. Mục tiêu không phải gọi tên thật nhiều ngành mới, mà là chọn được những lĩnh vực có thể làm chủ công nghệ lõi và kết nối doanh nghiệp trong nước vào chuỗi giá trị toàn cầu. Khi ấy, khoa học và đổi mới sáng tạo mới trở thành động lực tăng trưởng kinh tế, thay vì chỉ là khẩu hiệu trong kế hoạch.
Khánh Hòa cho thấy động lực địa phương có thể lan tỏa
Khánh Hòa đem lại một thước đo thực tế cho cuộc thảo luận về động lực tăng trưởng: trong chín tháng năm 2026, kinh tế tỉnh tăng 11,21%, vượt mục tiêu 10,2% Chính phủ giao. Kết quả này được đặt trong bối cảnh tỉnh lựa chọn các trụ cột phù hợp với lợi thế sau hợp nhất Khánh Hòa và Ninh Thuận, gồm công nghiệp, năng lượng, du lịch - dịch vụ và đô thị - xây dựng. Du lịch là ví dụ rõ về hiệu ứng lan tỏa: mười tháng đầu năm, tỉnh đón hơn 22,5 triệu lượt khách, vượt chỉ tiêu 18,8 triệu lượt cho cả năm; hoạt động này hỗ trợ thương mại, dịch vụ, vận tải và lưu trú. Bài học không phải địa phương nào cũng cần sao chép cùng một mô hình, mà phải chọn đúng thế mạnh rồi kết nối chúng thành năng lực sản xuất và dịch vụ rộng hơn.
Trong kế hoạch năm 2027, Khánh Hòa đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10,5% trở lên, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; tỉnh cũng phấn đấu thu ngân sách tăng 11% so với năm 2026. Đồng thời, địa phương dự kiến hoàn thiện đề án thành lập thành phố Khánh Hòa trực thuộc Trung ương để trình Bộ Chính trị xem xét. Những mục tiêu này cho thấy tăng tốc cần đi cùng đổi mới mô hình, đầu tư bài bản và sự tham gia của doanh nghiệp, thay vì chỉ dựa vào một ngành đang thuận lợi.
Tăng tốc phải đi cùng năng lực thực thi
Kế hoạch kinh tế 2027 sẽ thuyết phục nếu nối được ba việc: tháo gỡ điểm nghẽn thể chế để khơi thông nguồn lực, phát triển công nghiệp chiến lược dựa trên công nghệ và chọn động lực phù hợp với lợi thế từng địa phương. Khánh Hòa cho thấy mục tiêu cao có thể đi cùng kết quả vượt chỉ tiêu, nhưng duy trì thành quả đòi hỏi triển khai quyết liệt và đầu tư có trọng tâm. Ở cấp quốc gia, các đề xuất về chế biến sâu, vật liệu chiến lược và nghiên cứu doanh nghiệp cần được phản ánh thành ưu tiên thực chất trong chính sách và đầu tư công. Kết luận quan trọng từ thảo luận không phải là chỉ cần tăng nhanh hơn, mà là phải tăng trưởng có chất lượng, nâng sức tự chủ và để thành quả lan tới người dân. Chính năng lực biến kiến nghị thành hành động sẽ quyết định động lực mới có bền vững hay không.
