Lời mời đầu tư hướng tới quan hệ đối tác dài hạn
Đầu tư châu Âu tại Việt Nam đang được định hướng thành quan hệ đối tác dài hạn, trong đó doanh nghiệp cùng thiết kế dự án, góp vốn, quản trị rủi ro và chuyển giao công nghệ thay vì chỉ bán thiết bị hoặc làm nhà thầu. Đây là cách tiếp cận có ý nghĩa: Việt Nam cần năng lực thực thi và tri thức công nghệ, còn doanh nghiệp châu Âu có thể tham gia sâu hơn vào quá trình tạo giá trị.
Ngày 22/10, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự tọa đàm cấp cao với lãnh đạo doanh nghiệp tiêu biểu châu Âu và Bỉ, đề nghị doanh nghiệp cùng thiết kế, đầu tư và chuyển giao công nghệ trong các dự án hạ tầng, logistics và năng lượng sạch. Ông nêu nhu cầu lớn về giao thông, cảng biển, lưới điện, hạ tầng số và khu công nghiệp xanh. Vì vậy, tiêu chí thành công không nên dừng ở quy mô vốn: điều quan trọng hơn là công nghệ được chuyển giao, năng lực trong nước được nâng lên và doanh nghiệp Việt Nam có chỗ đứng trong chuỗi giá trị.
Cảng biển và logistics là phép thử cụ thể tại Hải Phòng
Lời mời hợp tác trở nên cụ thể hơn tại Hải Phòng, nơi kết nối cảng biển với logistics có thể định hình năng lực phát triển hướng biển. Ngày 29/10, Chủ tịch UBND thành phố Đỗ Thành Trung làm việc với đoàn Đại sứ quán Hà Lan do Đại sứ Remco van Wijngaarden dẫn đầu. Thành phố đề nghị Hà Lan chia sẻ kinh nghiệm xây dựng cảng thông minh, ứng dụng công nghệ hiện đại, đồng thời kết nối nhà đầu tư vào Trung tâm logistics Lạch Huyện và Cụm logistics Cảng Nam Đồ Sơn.
Đề xuất tăng thị phần vận tải thủy nội địa cho thấy logistics cảng biển không chỉ là câu chuyện mở rộng bến bãi; hiệu quả còn phụ thuộc vào cách kết nối các phương thức vận tải. Hà Lan có thế mạnh về logistics, quản trị nước và công nghệ hàng hải, phù hợp với định hướng của thành phố. Bởi vậy, hợp tác Việt Hà Lan có thể tạo giá trị rõ nét nếu kinh nghiệm và công nghệ được đưa vào vận hành thực tế, thay vì dừng ở trao đổi hoặc cam kết chung.
Kinh tế biển bền vững cần đi cùng năng lượng sạch
Hải Phòng cũng đề xuất hợp tác về kinh tế biển và vật liệu san lấp giai đoạn 2026–2030. Thành phố muốn các tập đoàn Hà Lan chuyển giao công nghệ khai thác cát biển ở độ sâu lớn gắn với bảo vệ môi trường, đồng thời đưa ra giải pháp xử lý vật liệu nạo vét theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây là hướng đi đáng chú ý: phát triển không gian biển sẽ khó bền vững nếu nhu cầu xây dựng chỉ được giải quyết bằng khai thác mà thiếu kiểm soát tác động và phương án tái sử dụng.
Ở tầm rộng hơn, năng lượng sạch cùng hạ tầng, logistics và lưới điện là các lĩnh vực trọng tâm trong lời mời đầu tư châu Âu. Phía EU đánh giá sự kết hợp giữa mục tiêu phát triển của Việt Nam với năng lực nghiên cứu, công nghệ của châu Âu mở ra cơ hội hợp tác về năng lượng sạch và hiện đại hóa sản xuất. Điều cần theo dõi là khả năng biến thế mạnh ấy thành dự án có tiêu chuẩn môi trường, cơ chế quản trị và lợi ích công nghệ rõ ràng.
Từ cam kết đến dự án: điều kiện quyết định
Lời mời đầu tư chỉ có sức nặng khi được hỗ trợ bởi dự án đủ thông tin, quy trình minh bạch và cơ chế xử lý vướng mắc có trách nhiệm, tiến độ rõ ràng. Việt Nam cho biết sẽ cải thiện chất lượng chuẩn bị dự án, đồng thời mong muốn khai thác hiệu quả hơn EVFTA và thúc đẩy hoàn tất phê chuẩn EVIPA để tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho đầu tư dài hạn. Đây là phần không thể thiếu: nhà đầu tư cần khả năng dự báo, còn địa phương cần đối tác cam kết chuyển giao năng lực và theo đuổi mục tiêu bền vững.
Đại sứ Hà Lan cam kết làm cầu nối để doanh nghiệp nước này đầu tư lâu dài, hiệu quả tại Hải Phòng. Bước tiếp theo vì thế không chỉ là thu hút thêm vốn, mà là chọn đúng dự án cho cảng thông minh, logistics Lạch Huyện và Nam Đồ Sơn, kinh tế biển tuần hoàn và năng lượng sạch. Các đề xuất hiện nay đã xác định khá rõ hướng ưu tiên; thước đo cuối cùng sẽ là công nghệ được ứng dụng, kết nối hạ tầng được cải thiện và giá trị bền vững được tạo ra.
