Thông tư 93 sửa điều gì và vì sao giáo viên cần quan tâm?
Thông tư 93/2026/TT-BGDĐT là văn bản do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành ngày 30/10/2026, sửa đổi và bổ sung quy định về chuẩn nghề nghiệp, bổ nhiệm chức danh và xếp lương nhà giáo trong các cơ sở giáo dục. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc cập nhật thủ tục: văn bản hướng tới tháo gỡ vướng mắc do cách áp dụng quy định qua các giai đoạn trước, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của giáo viên. Vì vậy, giáo viên không nên mặc định chức danh hiện tại đã phản ánh đúng trường hợp của mình, nhất là nếu từng được xếp hạng cao ngay sau tuyển dụng hoặc sau tập sự. Thông tư 93 giáo viên nên được đọc như hướng dẫn rà soát hồ sơ, không phải một đợt nâng hạng tự động cho toàn bộ đội ngũ.
Cách tiếp cận của văn bản là phân loại đối tượng rồi áp dụng phương án tương ứng. Hai phương án bổ nhiệm lại hạng chức danh nghề nghiệp và xếp lại lương đều nêu nhóm áp dụng, điều kiện và nguyên tắc; việc thực hiện phải phù hợp pháp luật về bổ nhiệm và chuẩn nghề nghiệp giáo viên. Đây là điểm quan trọng: có thay đổi trong hướng dẫn nhưng không đồng nghĩa mọi giáo viên đều được chuyển hạng hoặc điều chỉnh lương.
Ai thuộc diện bổ nhiệm lại và ai được loại trừ?
Nhóm cần được xem xét bổ nhiệm lại hạng và xếp lại lương là những nhà giáo được bổ nhiệm ngay vào chức danh ở hạng cao trong giai đoạn từ 03/11/2015 đến 20/03/2021, sau khi tuyển dụng, hết tập sự hoặc đạt trình độ đào tạo cao hơn yêu cầu nhưng chưa trúng kỳ thi hay xét thăng hạng do cấp có thẩm quyền tổ chức. Quy định cũng tính đến người được tuyển dụng trước 03/11/2015 nhưng hoàn thành thời gian tập sự sau mốc này. Vì vậy, thời điểm tuyển dụng, kết thúc tập sự và căn cứ bổ nhiệm ban đầu đều có thể quyết định giáo viên có thuộc diện rà soát hay không.
Không phải mọi trường hợp được bổ nhiệm hạng cao trong cùng giai đoạn đều phải làm lại. Nhóm được bổ nhiệm khi tuyển dụng hoặc tiếp nhận theo chính sách thu hút sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ, chính sách thu hút người có tài năng của Nhà nước hoặc chính sách đặc thù của địa phương được loại trừ; trường hợp được bổ nhiệm hạng sau khi đạt chuẩn trình độ đào tạo cũng không thuộc diện này. Giáo viên nên đối chiếu quyết định tuyển dụng, quyết định bổ nhiệm và hồ sơ trình độ thay vì chỉ nhìn vào hạng đang giữ.
- Rà lại mốc tuyển dụng, tập sự và thời điểm được bổ nhiệm hạng cao.
- Kiểm tra quyết định bổ nhiệm có căn cứ chính sách thu hút nhân tài hay không.
- Đối chiếu trình độ đào tạo và việc tham gia kỳ thi hoặc xét thăng hạng.
Chuyển hạng, xếp lương: đối chiếu quy định cũ với hướng dẫn mới
Một thay đổi thực tiễn là việc bổ nhiệm chức danh giáo viên từ quy định cũ sang chức danh mới tương ứng không phải căn cứ vào cơ cấu hạng chức danh nghề nghiệp. Thông tư cũng nêu rằng giáo viên từng bị bổ nhiệm xuống hạng thấp hơn chỉ vì căn cứ vào cơ cấu hạng trước khi văn bản có hiệu lực được bổ nhiệm lại vào hạng đã giữ. Đây là điều chỉnh cần thiết: cơ cấu tổ chức không nên tự nó làm mất hạng nghề nghiệp của một giáo viên, nhưng việc áp dụng vẫn cần căn cứ hồ sơ và hướng dẫn cụ thể.
Để thấy vì sao cần phân biệt các giai đoạn, quy định trước đây theo Thông tư liên tịch 20/2015 gắn hạng giáo viên mầm non với trình độ và nhóm lương: hạng IV tương ứng trung cấp, loại B; hạng III tương ứng cao đẳng, loại A0; hạng II tương ứng đại học, loại A1. Thông tư 01/2021 bổ sung hạng I, yêu cầu đại học và áp dụng lương loại A2.2, đồng thời giữ yêu cầu đại học đối với hạng II, loại A1; văn bản này hiện đã được Thông tư 28/2026 thay thế. Khi rà soát xếp lương giáo viên, cần xác định quy định và quyết định nào áp dụng cho hồ sơ cụ thể, không suy luận từ bảng hạng cũ.
Nếu việc rà soát dẫn đến mức lương hoặc phụ cấp chênh lệch so với khoản đã chi trả, các trường hợp thuộc diện được truy lĩnh khoản chênh lệch. Đây là lý do hồ sơ và mốc áp dụng cần được kiểm tra cẩn thận, thay vì xem bổ nhiệm lại chỉ là thao tác hành chính.
Việc giáo viên và cơ sở giáo dục nên làm trước hạn
Việc bổ nhiệm và xếp lương theo nội dung sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 93 phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026; cơ quan có thẩm quyền tại địa phương và cơ sở giáo dục cần lập kế hoạch, rà soát hồ sơ và xác định phương án thực hiện. Với giáo viên, việc hữu ích nhất lúc này là chủ động tập hợp quyết định tuyển dụng, bổ nhiệm, hồ sơ tập sự, văn bằng và tài liệu về thi hoặc xét thăng hạng. Những giấy tờ này giúp đơn vị xác định trường hợp thuộc diện bổ nhiệm lại, được loại trừ hay cần chuyển sang chức danh tương ứng.
Kết luận, Thông tư 93 không tạo ra một quyền lợi giống nhau cho mọi nhà giáo; giá trị của văn bản nằm ở việc làm rõ cách xử lý các trường hợp lịch sử và chuẩn hóa việc thực hiện trên toàn quốc. Giáo viên nên yêu cầu đơn vị quản lý đối chiếu hồ sơ với đúng phương án, điều kiện và chuẩn nghề nghiệp, đồng thời kiểm tra kết quả xếp lương sau rà soát. Làm rõ căn cứ trước hạn sẽ thiết thực hơn việc chỉ nhìn vào tên hạng hiện tại.
