Quy mô lớn, học ngoài giờ chính khóa
Đào tạo ứng dụng AI là hoạt động hướng dẫn người học sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm để hỗ trợ học tập và nghiên cứu, thay vì xem AI như phương tiện thay thế tư duy độc lập. Học viện Cảnh sát nhân dân đã tổ chức tổng kết chương trình tập huấn và trao giải cuộc thi ứng dụng AI vào chiều 28/10. Khóa học khởi động ngày 3/4, triển khai qua 69 lớp ngoài giờ chính khóa; 5.355 học viên hoàn thành chương trình trước thời hạn vào ngày 11/9. Con số này cho thấy đào tạo AI đã vượt khỏi phạm vi thử nghiệm nhỏ lẻ. Việc bố trí lớp ngoài giờ giúp học viên cảnh sát tiếp cận công nghệ mà không thay thế lịch học chuyên môn, nhưng cũng đòi hỏi chương trình được tổ chức bài bản để việc thực hành không chỉ dừng ở thao tác với phần mềm.
Quy mô đông đảo chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng kỹ năng có thể áp dụng. Vì vậy, điểm đáng chú ý không đơn thuần là hơn 5.000 người được tập huấn, mà là cách chương trình kết nối AI trong học tập với AI nghiên cứu khoa học, đồng thời đặt ra nguyên tắc về tính trung thực và an toàn dữ liệu.
Từ viết câu lệnh đến hỗ trợ nghiên cứu
Chương trình gồm ba mô-đun, đưa học viên từ những thao tác nền tảng đến ứng dụng AI trong quy trình nghiên cứu. Người học được hướng dẫn viết câu lệnh, tìm hiểu nguyên tắc đạo đức và bảo mật dữ liệu, thực hành tổng hợp thông tin, đồng thời xây dựng trợ lý ảo phục vụ học tập. Đây là cách tiếp cận hợp lý: biết đặt yêu cầu cho công cụ sẽ hữu ích hơn việc chỉ thử nghiệm các tính năng rời rạc.
Ở mô-đun cuối, học viên thực hành dùng AI để tìm tài liệu, xác định khoảng trống nghiên cứu, tổng hợp thông tin và hoàn thiện bài viết. Những ứng dụng này có thể tiết kiệm công sức ở khâu xử lý tư liệu, nhưng không thể bảo đảm kết luận đúng nếu người học không kiểm tra đầu ra. Học viên cần xác minh thông tin, trích dẫn trung thực và tuân thủ đạo đức học thuật. Đó là ranh giới cần được nhấn mạnh: AI có thể hỗ trợ quy trình, còn trách nhiệm về nội dung vẫn thuộc về người viết.
Cuộc thi biến kiến thức thành thực hành
Sau tập huấn, Học viện tổ chức cuộc thi “Ứng dụng AI trong học tập và nghiên cứu khoa học”, thu hút hơn 5.000 thí sinh qua ba vòng. Cuộc thi được tổ chức trong bối cảnh AI phát triển nhanh và tác động rõ nét đến giáo dục, đào tạo, nghiên cứu; đồng thời hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia và ngày thành lập Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam 15/10. Thi đấu tạo động lực để học viên đem kỹ năng đã học ra thực hành, thay vì coi khóa tập huấn là một yêu cầu hoàn tất trên giấy.
Học viện trao giải cho các học viên có thành tích cao tại lễ tổng kết. Theo thông tin về cuộc thi, chín học viên nhận giải, gồm hai giải Nhất, hai giải Nhì và năm giải Ba; hai giải Nhất thuộc về Nguyễn Việt Anh và Lưu Hà Thái An. Việc ghi nhận người làm tốt giúp khuyến khích tinh thần thử nghiệm, nhưng giá trị dài hạn sẽ nằm ở khả năng lan tỏa kỹ năng và hình thành các nhóm học thuật, nghiên cứu có năng lực công nghệ.
Duy trì đào tạo, đặt an toàn làm chuẩn
Theo Đại tá, PGS.TS Hoàng Anh Tuấn, Phó Giám đốc Học viện, năng lực sử dụng AI đúng cách cần trở thành nhiệm vụ thường xuyên. Định hướng này quan trọng hơn việc chạy theo số lượng công cụ mới: AI trong học tập chỉ tạo giá trị khi học viên biết đánh giá câu trả lời, bảo vệ dữ liệu và giữ trung thực học thuật. Với môi trường công an, yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước cũng cần được đặt lên hàng đầu khi lựa chọn nội dung đưa vào các hệ thống AI.
Trong năm học 2026–2027 và các năm tiếp theo, Học viện dự kiến duy trì tập huấn thường xuyên, phát triển nội dung nâng cao và đưa kết quả đào tạo AI thành một tiêu chí đánh giá học viên. Đây là bước tiếp theo cần thiết, miễn là tiêu chí đánh giá đo được khả năng sử dụng có trách nhiệm chứ không chỉ mức độ thành thạo công cụ. Khóa học đã tạo nền tảng với quy mô đáng kể; hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc duy trì thực hành, kiểm chứng thông tin và bảo đảm an toàn trong mọi ứng dụng.
