Một hành trình gắn với sứ mệnh giáo dục
Khoa Toán-Tin là đơn vị đào tạo và nghiên cứu trực thuộc Đại học Sư phạm Hà Nội, có nhiệm vụ bồi dưỡng giáo viên toán, đào tạo người học ở nhiều bậc và phát triển tri thức toán học phục vụ giáo dục, khoa học. Nhìn lại chặng đường 75 năm, điều đáng kể không chỉ là tuổi đời của một đơn vị, mà là khả năng duy trì sứ mệnh ấy qua những biến động của lịch sử.
Tiền thân của khoa là Ban Toán-Lý, với những lớp học đầu tiên hình thành năm 1951. Ngày 11/10/1951 được xác định là ngày thành lập, gắn với sự ra đời của Đại học Sư phạm Hà Nội. Qua nhiều lần tổ chức, chia tách và đổi tên, khoa dần trở thành một trong những cơ sở hàng đầu cả nước về đào tạo giáo viên toán, cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ và nhà nghiên cứu toán học.
Trong chiến tranh, giảng viên và người học nhiều lần sơ tán, thiếu thốn cơ sở vật chất nhưng vẫn duy trì lớp học, đào tạo và nghiên cứu. Bởi vậy, dấu mốc kỷ niệm năm 2026 không chỉ ghi nhận một tổ chức lâu đời; nó nhắc rằng nền tảng học thuật được gây dựng bằng sự bền bỉ của nhiều thế hệ.
Di sản được đo bằng người học và ảnh hưởng
Thước đo thuyết phục nhất của một cơ sở sư phạm là những người được đào tạo và nơi họ tiếp tục đóng góp. Từ Khoa Toán-Tin, hàng vạn người học đã trưởng thành, làm việc tại trường phổ thông, đại học, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý. Khoa cũng góp phần đào tạo giảng viên, chuyên gia và nhà khoa học, đưa ảnh hưởng của mình vượt khỏi phạm vi giảng đường.
Ở bậc sau đại học, khoa đã đào tạo hơn 2.200 thạc sĩ và hơn 200 tiến sĩ. Riêng giai đoạn 2021–2026, có 1.815 sinh viên tốt nghiệp, 466 học viên bảo vệ thành công luận văn thạc sĩ và 36 nghiên cứu sinh bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Những con số này cho thấy quy mô tiếp nối học thuật, nhưng giá trị quan trọng hơn là đội ngũ ấy góp phần duy trì năng lực dạy toán và nghiên cứu trong cả nước.
Khoa còn tham gia xây dựng chương trình giáo dục phổ thông, biên soạn sách giáo khoa môn Toán, bồi dưỡng giáo viên và huấn luyện học sinh giỏi. Đây là phần việc nối nghiên cứu toán học với lớp học thực tế, giúp thành tựu chuyên môn không dừng lại trong các bài báo hay hội thảo.
Đào tạo và nghiên cứu cùng tiến
Điểm mạnh đáng giữ gìn của khoa là đặt đào tạo trong quan hệ gần gũi với nghiên cứu toán học. Các hướng chuyên môn trải từ đại số, lý thuyết số, giải tích, hình học, tôpô, phương trình vi tích phân và xác suất – thống kê đến lý luận, phương pháp dạy học toán, khoa học dữ liệu và toán học tính toán. Sự đa dạng này cho phép nền tảng toán học cổ điển gặp những câu hỏi mới của công nghệ và liên ngành.
Trong giai đoạn 2021–2026, cán bộ khoa công bố 263 bài báo quốc tế, nghiệm thu 23 đề tài khoa học và duy trì gần 600 buổi sinh hoạt học thuật. Đây là bằng chứng cụ thể cho một môi trường nghiên cứu có hoạt động thường xuyên, không tách rời nhiệm vụ đào tạo. Các nhóm nghiên cứu, seminar và hợp tác trong, ngoài nước tạo điều kiện để người học tiếp xúc với tư duy học thuật đang vận động.
Lễ kỷ niệm cũng là dịp để các thế hệ thầy trò gặp gỡ, chia sẻ ký ức và kết nối người đi trước với sinh viên hôm nay. Việc tri ân các nhà giáo, giảng viên lão thành và ghi nhận thành quả của tập thể có ý nghĩa hơn một nghi thức: đó là cách xác định rõ ai đã dựng nền móng và ai có trách nhiệm tiếp nối.
Tiếp nối truyền thống bằng những hướng đi mới
Khoa đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên toán, đổi mới chương trình, phát triển ngành khoa học dữ liệu, mở rộng đào tạo liên ngành và tăng cường giảng dạy bằng tiếng Anh. Định hướng này hợp lý nếu được triển khai trên nền tảng chuyên môn đã tích lũy: đổi mới không phải từ bỏ truyền thống, mà là đưa năng lực toán học vào những nhu cầu đang hình thành.
Song song với đào tạo, khoa hướng tới xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, nâng chất lượng công bố quốc tế và mở rộng hợp tác với trường đại học, viện nghiên cứu. Hiệu trưởng Nguyễn Đức Sơn kỳ vọng Khoa Toán-Tin cùng Trường Công nghệ Thông tin trở thành trung tâm xuất sắc về đào tạo toán học và công nghệ thông tin, tiệm cận trình độ thế giới. Đó là mục tiêu đòi hỏi đầu tư học thuật bền bỉ, chứ không chỉ là lời chúc mừng trong dịp kỷ niệm.
Cột mốc 75 năm vì thế vừa nhìn về quá khứ, vừa đặt ra trách nhiệm cho giảng viên và sinh viên hiện nay. Vị thế của khoa sẽ được giữ vững khi di sản đào tạo tiếp tục tạo ra người dạy giỏi, nghiên cứu có chất lượng và tri thức có ích cho xã hội. Tri ân các thế hệ đi trước, sau cùng, phải được thể hiện bằng chất lượng của chặng đường tiếp theo.
