Từ tinh thần xung kích đến kết quả chuyên môn
Nghị quyết 57 là định hướng thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đòi hỏi thanh niên chuyển nhận thức thành hành động cụ thể trong công việc, nghiên cứu và học tập. Ngày 03/11/2026 tại Hà Nội, Đoàn Thanh niên Bộ KH&CN tổ chức hội nghị về nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy, kết hợp tọa đàm “Thanh niên Bộ KH&CN xung kích thực thi Nghị quyết 57-NQ/TW: Từ nhận thức đến hành động”. Đây là cách tiếp cận đúng: nghị quyết chỉ tạo ra thay đổi khi đi vào nhiệm vụ mỗi ngày, thay vì dừng ở khẩu hiệu hay phong trào.
Tại tọa đàm, Bí thư Đoàn Thanh niên Bộ KH&CN Trần Xuân Bách nhấn mạnh hoạt động Đoàn cần gắn với chuyên môn và nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan; hiệu quả phải đo bằng kết quả công việc và đóng góp cụ thể. Vì thế, thanh niên Bộ KH&CN ở viện nghiên cứu có thể gắn hoạt động với đề tài khoa học, sáng kiến công nghệ; các đơn vị tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng có thể phát huy sáng kiến cải thiện năng suất. Thước đo ấy thuyết phục hơn số lượng phong trào: việc gì được cải tiến, vấn đề nào được giải quyết, sản phẩm chung có tốt hơn hay không.
AI hữu ích khi đi cùng kiểm chứng và trách nhiệm
Ứng dụng AI được đặt ra như một hướng nâng cao hiệu quả công việc, chứ không phải phép tắt thay thế tư duy. Tại tọa đàm, ThS. Phạm Đức Cường, giảng viên Khoa Trí tuệ nhân tạo thuộc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, trao đổi về cách dùng công cụ AI vào công việc thực tế. AI có thể hỗ trợ soạn thảo văn bản, xử lý tài liệu, tổng hợp thông tin, phân tích dữ liệu và phát triển sản phẩm. Với người không chuyên công nghệ, những giao diện thân thiện có thể giúp bắt đầu, nhưng dùng nhiều công cụ phù hợp cho các khâu khác nhau thường thiết thực hơn phụ thuộc vào một nền tảng.
Lợi ích chỉ bền vững khi người dùng kiểm tra đầu ra, đối chiếu nguồn và tự chịu trách nhiệm với nội dung đưa vào công việc. AI có thể trả lời trôi chảy mà vẫn sai; dữ liệu nội bộ, thông tin cá nhân hoặc bí mật nhà nước cũng không nên tùy tiện đưa lên nền tảng công cộng. Với cán bộ, công chức, viên chức, bảo mật không phải phần phụ của kỹ năng số mà là điều kiện để ứng dụng AI an toàn. Công nghệ nên giúp con người phân tích nhanh hơn, không tước đi quyền phán đoán.
Sáng kiến nghiên cứu phải chạm tới nhu cầu thật
Một ý tưởng trên giấy chưa phải kết quả đổi mới. Tọa đàm đặt thẳng câu hỏi làm thế nào đưa ý tưởng nghiên cứu thành sản phẩm hiện hữu ngoài thị trường. Phó Viện trưởng Viện Đổi mới sáng tạo quốc gia Nguyễn Đắc Bình Minh khuyến nghị nghiên cứu cần gắn với nhu cầu doanh nghiệp và bài toán thực tế, hướng tới ứng dụng, thương mại hóa và tác động cụ thể. Đây là lời nhắc quan trọng với người trẻ: sáng kiến nghiên cứu cần bắt đầu từ vấn đề có người cần giải quyết, rồi được thử nghiệm, hoàn thiện và chuyển thành sản phẩm hoặc giải pháp sử dụng được.
Cách làm này cũng mở rộng vai trò của tổ chức Đoàn: mỗi đoàn viên có thể bắt đầu bằng một sáng kiến, mỗi tổ chức xây dựng một bài toán thực tiễn, mỗi nhóm phát triển một giải pháp ứng dụng. Những kết quả nhỏ như cải tiến quy trình, sắp xếp dữ liệu khoa học hơn hay rút ngắn thao tác xử lý công việc đều có ý nghĩa với người sử dụng dịch vụ và đồng nghiệp. Tọa đàm đi kèm phát động cuộc thi Sản phẩm Đổi mới sáng tạo P-Innovation 2027, tạo thêm không gian kết nối và thúc đẩy ý tưởng của đoàn viên, sinh viên. Điều đáng chờ đợi là ý tưởng có được theo đuổi đến lúc tạo ra giá trị hay không.
Đổi mới tư duy là điều kiện để làm chủ công nghệ
Khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển, người trẻ không thể giữ nguyên cách làm rồi kỳ vọng tạo ra kết quả mới. Trần Xuân Bách nhấn mạnh thanh niên cần chủ động xác định vai trò, trách nhiệm và chuyển tinh thần tiên phong thành hành động cụ thể. Điều đó có thể bắt đầu từ việc học công cụ mới, sửa một quy trình kém hiệu quả hoặc kiểm chứng một giả thuyết nghiên cứu. Làm chủ công nghệ không chỉ là biết thao tác, mà còn là chọn đúng mục đích, phạm vi và cách sử dụng có trách nhiệm.
Chương trình còn trao tặng 10 máy tính xách tay cho sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, nỗ lực trong học tập và nghiên cứu khoa học tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông. Đây là hỗ trợ thiết thực để thêm người trẻ có điều kiện học tập, nghiên cứu và tiếp cận công nghệ. Nhưng thiết bị hay công cụ chỉ là điểm khởi đầu; điều quyết định vẫn là năng lực biến tri thức thành kết quả hữu ích. Nghị quyết 57 sẽ được thực thi thuyết phục nhất khi hoạt động Đoàn gắn với chuyên môn, AI được dùng an toàn và các sáng kiến nghiên cứu đi tới giải pháp đáp ứng nhu cầu thật.
