Một khung giá, nhiều nhóm dự án
Khung giá điện mặt trời là hệ thống mức giá phát điện tối đa được phân loại theo khu vực, loại hình nhà máy và việc dự án có sử dụng pin lưu trữ năng lượng hay không. Bộ Công Thương phê duyệt khung giá phát điện năm 2026 theo Quyết định 2946/QĐ-BCT, áp dụng cho các nhà máy thuộc phạm vi quy định tại điểm a khoản 2 Điều 1 Thông tư 09/2025/TT-BCT. Cách thiết kế này đáng chú ý vì thay cho một mức trần chung, nhà đầu tư phải đối chiếu đồng thời vị trí, dạng công trình và cấu hình lưu trữ của dự án. Khung giá không phải cam kết doanh thu hay mức giá mua bán mặc định; đây là giới hạn tối đa để tham chiếu khi xác định giá phát điện theo phạm vi quy định. Vì vậy, đọc đúng nhóm dự án là bước đầu tiên trước khi đưa mức giá vào mô hình tài chính.

Ba vùng, hai dạng công trình
Giá điện mặt trời 2026 được chia thành ba khu vực: miền Bắc, miền Trung và miền Nam; trong mỗi khu vực, nhà máy mặt đất được tách khỏi nhà máy nổi. Mức trần tính bằng đồng/kWh, chưa gồm thuế giá trị gia tăng, như sau:
| Khu vực | Mặt đất, không lưu trữ | Mặt nổi, không lưu trữ | Mặt đất, có lưu trữ | Mặt nổi, có lưu trữ |
|---|---|---|---|---|
| Miền Bắc | 1.591,02 | 1.939,74 | 1.813,48 | 2.120,31 |
| Miền Trung | 1.293,17 | 1.560,63 | 1.469,90 | 1.703,21 |
| Miền Nam | 1.104,32 | 1.340,21 | 1.254,97 | 1.461,39 |
Bảng cho thấy không thể dùng một mức trần đại diện cho mọi nhà máy điện mặt trời: địa bàn và dạng công trình đều làm thay đổi mức tham chiếu. Chẳng hạn, trong cùng một vùng, điện mặt trời nổi có trần cao hơn điện mặt trời mặt đất; còn miền Bắc có mức trần cao hơn miền Nam ở các nhóm tương ứng. Với nhà đầu tư, phân loại chính xác dự án trước khi so sánh doanh thu dự kiến là điều kiện cần để tránh xây dựng phương án tài chính trên sai nhóm giá.
Lưu trữ được trả mức trần cao hơn, nhưng không miễn bài toán vốn
Điểm mới có ý nghĩa thương mại rõ nhất là tách riêng mô hình tích hợp pin lưu trữ. So với dự án cùng khu vực và cùng dạng công trình không lưu trữ, dự án có BESS được hưởng mức giá trần cao hơn; đây là khác biệt quan trọng, không nên đánh đồng với mô hình điện mặt trời truyền thống. Để tính mức giá tối đa cho nhóm này, hệ thống pin phải có công suất tối thiểu bằng 10% công suất nhà máy và thời gian lưu trữ, xả điện là hai giờ. Việc nâng trần tạo thêm cơ sở để nhà đầu tư đánh giá khả năng bù đắp chi phí đầu tư ban đầu vốn đáng kể của BESS. Nhưng mức trần cao hơn không tự động bảo đảm lợi nhuận: hiệu quả còn phụ thuộc vào vốn đầu tư, phương án vận hành, dòng tiền và quản trị vòng đời thiết bị. Nói cách khác, chính sách cải thiện bài toán đầu vào, chứ không thay thế thẩm định dự án.
Dùng khung giá để kiểm tra hiệu quả dự án
Cách phân loại mới giúp so sánh các phương án trên cùng một cơ sở: nhà đầu tư có thể đối chiếu trần giá theo vùng, mặt đất hay mặt nổi, rồi kiểm tra riêng tác động của phương án điện mặt trời lưu trữ. Với dự án dùng BESS, giá trần cao hơn đi cùng yêu cầu kỹ thuật cụ thể; do đó cần tính cả vốn đầu tư, khả năng điều tiết công suất phát lên lưới, mức độ khai thác pin và chi phí trong suốt vòng đời thiết bị. Lưu trữ có thể tăng tính linh hoạt vận hành và hỗ trợ khai thác nguồn điện tốt hơn, nhưng kết quả tài chính vẫn phụ thuộc vào năng lực tích hợp công nghệ và quản trị rủi ro thị trường.
Kết luận: khung giá mới hữu ích nhất khi được xem là công cụ phân loại và sàng lọc, không phải lời bảo đảm doanh thu. Nhà đầu tư nên xác định đúng nhóm dự án theo Thông tư 09/2025/TT-BCT, dùng mức trần tương ứng làm đầu vào rồi kiểm tra độ nhạy của dòng tiền. Với dự án lưu trữ, khoản trần cao hơn chỉ tạo lợi thế nếu hiệu quả vận hành đủ sức bù chi phí và rủi ro đi kèm.






