Bao phủ rộng mới là bước khởi đầu
Khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí tại cộng đồng là cách đưa dịch vụ y tế đến gần người dân để phát hiện nguy cơ sớm, tư vấn theo dõi và kết nối điều trị trước khi bệnh trở nặng. Đây không nên chỉ là một đợt vận động ngắn hạn, mà cần trở thành cửa ngõ thường xuyên của chăm sóc sức khỏe chủ động. Hà Tĩnh cho biết hơn 94% dân số đã được khám định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí; ngành y tế đang rà soát phần còn lại, hướng tới mục tiêu 100% người dân được thăm khám trong năm 2026. Con số tiến độ đáng kể, nhưng phần trăm bao phủ chỉ có ý nghĩa nếu những người còn chưa được khám không phải chính là người khó tiếp cận nhất. Kết quả tại xã Mai Phụ cho thấy vì sao sàng lọc có giá trị vượt quá việc hoàn thành chỉ tiêu: trong 21.396 người được khám, ngành y tế ghi nhận 1.682 trường hợp có bệnh lý hoặc dấu hiệu bất thường, gồm 678 trường hợp tăng huyết áp và 125 trường hợp đái tháo đường. Người dân được tư vấn theo dõi, chăm sóc và khám chuyên khoa khi cần.

Đưa dịch vụ đến nơi người dân có thể tiếp cận
Khám định kỳ cộng đồng chỉ thực sự bao phủ khi cách tổ chức phù hợp với nhịp sống và điều kiện đi lại của từng nhóm dân cư. Ở xã Cẩm Xuyên, trạm y tế phối hợp với các hội, đoàn thể tổ chức khám tại trạm, đưa các đợt khám lưu động về thôn xóm và đến nhà những người không thể đi lại. Đây là cách làm thực tế hơn việc chờ người dân tự tìm đến cơ sở y tế. Tại phường Thuận Hóa, đợt khám miễn phí từ ngày 28/9 đến 6/10/2026 tập trung vào nhóm ưu tiên: người có công, người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, hộ cận nghèo và người mắc bệnh mạn tính. Đội ngũ y, bác sĩ khám lâm sàng, đo huyết áp, lấy mẫu xét nghiệm và khám chuyên khoa; tổng cộng 1.198 người thuộc 30 tổ dân phố được khám, tư vấn. Với một gia đình có người khuyết tật, buổi khám còn đem lại hướng dẫn cụ thể về chăm sóc và dấu hiệu cần lưu ý. Vì vậy, chính sách miễn phí chỉ là điều kiện đầu tiên; tổ chức linh hoạt và ưu tiên đúng người mới quyết định dịch vụ có đến được với họ hay không.
Công an cơ sở giúp biến lời mời thành lượt khám
Tại Ba Tô, công an xã phối hợp với ngành y tế và các đoàn thể tuyên truyền ở khu dân cư, trong họp thôn và đến từng hộ để thông tin về thời gian, địa điểm, đối tượng được khám. Cán bộ, chiến sĩ còn có mặt tại điểm khám để hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ người cao tuổi, người neo đơn và người ở xa trung tâm di chuyển, đồng thời giữ trật tự. Ở La Gi, chính quyền đặt mục tiêu hoàn thành khám định kỳ và sàng lọc miễn phí cho toàn bộ người dân trước ngày 30/11/2026. Công an phường cùng lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở hỗ trợ tại các điểm khám, chú ý người cao tuổi, người khuyết tật và người khó đi lại; một thành viên đã dìu một phụ nữ khuyết tật đến bàn khám. Những hỗ trợ này không thay thế bác sĩ, nhưng xử lý một rào cản thường bị xem nhẹ: người dân có thể đủ điều kiện mà vẫn bỏ lỡ buổi khám vì thiếu thông tin, phương tiện hoặc trợ giúp. Muốn đạt bao phủ thực chất, địa phương cần tính cả khâu đưa người dân đến dịch vụ.

Từ phát hiện bệnh sang quản lý sức khỏe lâu dài
Giá trị lớn nhất của sàng lọc sức khỏe không nằm ở số lượt khám, mà ở việc phát hiện nguy cơ khi người dân còn có thể chủ động theo dõi và điều trị. Hà Tĩnh đặt mục tiêu chuyển từ chăm sóc khi đã mắc bệnh sang phòng bệnh, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe liên tục; vì thế, kết quả khám cần đi kèm tư vấn và hướng dẫn bước tiếp theo. Đây cũng là phép thử đối với năng lực y tế cơ sở: thông tin sức khỏe có được lưu lại, người có chỉ số bất thường có được nhắc tái khám, và tuyến chuyên khoa có tiếp nhận kịp thời hay không? Nếu chiến dịch kết thúc ở khâu đo khám, người dân có thể biết nguy cơ nhưng vẫn không được chăm sóc tiếp nối. Hà Tĩnh đang rà soát để đạt mục tiêu 100% trong năm 2026 và yêu cầu các địa phương, cơ sở y tế không để sót đối tượng. Đích đến ấy chỉ bền vững khi khám sức khỏe miễn phí trở thành điểm khởi đầu cho hồ sơ, theo dõi và chăm sóc lâu dài—thay vì một con số đẹp khép lại sau chiến dịch.






