Đề xuất quy hoạch, chưa phải công trình đã xây
Quy hoạch sân bay Thọ Xuân là hồ sơ định hướng phát triển hạ tầng cảng hàng không tại xã Sao Vàng, Thanh Hóa, trong giai đoạn 2021–2030 và tầm nhìn đến năm 2050; các hạng mục nêu ra hiện vẫn là đề xuất, chưa đồng nghĩa với công trình đã hoàn thành. Cục Hàng không Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng về hồ sơ này, sau khi ACV tiếp thu và giải trình ý kiến chuyên môn của các cơ quan, đơn vị liên quan. Điểm đáng chú ý nhất là phương án bổ sung đường băng thứ hai dài 3.800 m, đồng thời mở rộng nhà ga và sân đỗ để nâng khả năng phục vụ. Đây là hướng đi cần thiết khi nhu cầu tăng, nhưng công chúng nên phân biệt rõ quy hoạch với quyết định đầu tư và tiến độ thi công: hồ sơ còn phải qua bước lấy ý kiến, hoàn thiện, thẩm định và phê duyệt.
Đường băng mới nhằm tăng năng lực khai thác
Trong giai đoạn 2021–2030, sân bay được đề xuất đạt cấp 4E theo tiêu chuẩn ICAO, với công suất 2 triệu hành khách và 6.500 tấn hàng hóa mỗi năm. Phương án giữ đường cất hạ cánh hiện hữu dài 3.200 m, đồng thời xây đường số 2 kích thước 3.800 x 45 m, song song và cách đường số 1 khoảng 360 m về phía đông bắc. Hệ thống đường lăn đồng bộ cũng được đề xuất để kết nối hai đường băng và hỗ trợ tàu bay khai thác. Ý nghĩa với hành khách không chỉ nằm ở con số công suất: hạ tầng đường băng và đường lăn phù hợp có thể tạo điều kiện tổ chức khai thác tốt hơn khi lượng chuyến bay tăng. Tuy vậy, lợi ích này chỉ thành hiện thực nếu các hạng mục được phê duyệt, đầu tư và đưa vào sử dụng; hiện chưa thể xem đây là năng lực sẵn có.
Nhà ga và sân đỗ phải theo kịp nhu cầu
Quy hoạch không chỉ tập trung vào đường băng. Ở giai đoạn đầu, sân đỗ được tính cho khoảng 2 triệu hành khách mỗi năm, với phương án khoảng 11 vị trí đỗ code C hoặc kết hợp một vị trí code E và chín vị trí code C; nhà ga cũng được quy hoạch cùng mức công suất. Đến tầm nhìn 2050, mục tiêu là phục vụ 7 triệu hành khách và 23.000 tấn hàng hóa mỗi năm, cùng khoảng 20 vị trí đỗ; nhà ga hành khách được định hướng mở rộng để đáp ứng mức khai thác này. Mở rộng nhà ga và sân đỗ là phần thiết yếu, bởi thêm đường băng mà thiếu chỗ đỗ hoặc năng lực xử lý hành khách sẽ không giải quyết trọn vẹn áp lực vận hành. Tổng nhu cầu đất được đề xuất gần 845 ha, nên quá trình triển khai còn đòi hỏi cân nhắc kỹ về không gian và tác động địa phương.
Nhu cầu nâng cấp có cơ sở thực tế: công suất thiết kế hiện tại khoảng 1,2 triệu hành khách mỗi năm, trong khi lượng khách đã liên tục vượt ngưỡng; riêng năm 2022, sân bay đón 1,5 triệu lượt, cao hơn 25% công suất thiết kế. Vì thế, định hướng tăng năng lực có thể giúp giảm sức ép lên hành khách khi nhu cầu đi lại tăng, nhưng quy hoạch không tự động bảo đảm thời gian chờ ngắn hơn hay dịch vụ tốt hơn. Kết quả còn phụ thuộc vào việc đầu tư các hạng mục đồng bộ và tổ chức khai thác.
Các bước tiếp theo quyết định thời điểm triển khai
Cục Hàng không Việt Nam đã trình Bộ Xây dựng hồ sơ để lấy ý kiến theo quy định. Bước kế tiếp là tổ chức tham vấn các bộ, ngành, chính quyền địa phương nơi có cảng và các cơ quan liên quan; sau đó, Cục phối hợp với đơn vị tư vấn tiếp thu, hoàn thiện hồ sơ để trình thẩm định, phê duyệt. Đây là quy trình quan trọng, không phải thủ tục hình thức: nội dung đề xuất cần được rà soát trước khi trở thành căn cứ triển khai. Với người dân và hành khách, điều nên theo dõi lúc này là kết quả thẩm định, phương án đầu tư cụ thể và tiến độ được công bố, thay vì mặc định đường băng hay nhà ga mới sắp đi vào hoạt động. Kết luận đáng chú ý là Thọ Xuân đang được định hướng mở rộng đáng kể, nhưng năng lực mới vẫn phụ thuộc vào các quyết định tiếp theo.
