An toàn giao thông học đường cần vượt khỏi bài giảng
An toàn giao thông học đường là việc giúp học sinh, phụ huynh và giáo viên hiểu quy định giao thông, hình thành thói quen chấp hành và biết xử lý những tình huống thường gặp trên đường. Giá trị của hoạt động này không nằm ở số buổi tuyên truyền, mà ở việc kiến thức có theo học sinh ra khỏi cổng trường hay không. Tại xã Phú Mỹ, Công an xã phối hợp với các cơ sở giáo dục triển khai tuyên truyền từ đầu năm học 2026–2027. Hoạt động được tổ chức tại cả ba cơ sở giáo dục, gồm trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở; ghi nhận 3.416 lượt học sinh, 250 lượt phụ huynh và 220 lượt cán bộ, giáo viên tham gia. Việc có mặt của người lớn là điểm đáng chú ý: học sinh khó duy trì hành vi an toàn nếu gia đình vẫn giao phương tiện cho người chưa đủ tuổi hoặc nhà trường chỉ nhắc luật theo từng đợt.
Từ quy định đến kỹ năng sử dụng phương tiện
Giáo dục luật giao thông có ý nghĩa hơn khi đi cùng hướng dẫn cụ thể. Ở Phú Mỹ, học sinh được nhắc đi đúng phần đường, làn đường, tuân thủ báo hiệu, đội mũ bảo hiểm đạt chuẩn và cài quai đúng cách khi đi xe thuộc diện phải đội mũ. Các em cũng được cảnh báo không điều khiển phương tiện khi chưa đủ tuổi, không phóng nhanh, vượt ẩu, lạng lách hoặc tụ tập dưới lòng đường. Chương trình tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn ở Quảng Trị đưa cách tiếp cận này thêm một bước: kết hợp phổ biến pháp luật với huấn luyện kỹ năng lái xe an toàn. Hơn 900 học sinh tham dự chương trình sáng 26-10. Nội dung gồm nhận diện biển báo, kiểm tra phương tiện, giữ khoảng cách, chọn tốc độ phù hợp và xử lý tình huống nguy hiểm. Đây là hướng cần thiết: biết hành vi nào bị cấm chưa đồng nghĩa với việc biết phải làm gì khi tình huống bất ngờ xảy ra.
Phối hợp để kiến thức thành hành vi
Nhà trường có lợi thế duy trì giáo dục thường xuyên và quản lý học sinh; lực lượng công an có chuyên môn pháp luật, khả năng hướng dẫn và tổ chức thực hành tình huống. Khi hai bên cùng xây dựng nội dung, buổi học có thể gắn quy định với những lựa chọn cụ thể trên đường, thay vì dừng ở việc nghe và ghi nhớ. Quảng Trị dự kiến tổ chức bảy chương trình thí điểm tại các trường trung học phổ thông để thống nhất nội dung, cách làm và tạo cơ hội chia sẻ kinh nghiệm. Trách nhiệm phối hợp cũng không thể kết thúc sau buổi tuyên truyền. Ở Phú Mỹ, công an đề nghị nhà trường duy trì mô hình “Cổng trường an toàn giao thông”, đồng thời tăng cường quản lý học sinh; phụ huynh cần không giao xe cho con khi chưa đủ điều kiện. Những việc ấy nối lớp học với giờ đến trường và lúc tan học, nơi thói quen được thử thách trong thực tế.
Đích đến là thói quen, không phải một buổi học
Các hoạt động ở Phú Mỹ và Quảng Trị gợi ra một tiêu chuẩn rõ ràng cho an toàn giao thông học đường: học sinh phải nhớ luật, thực hành được kỹ năng và có người lớn cùng củng cố hành vi đúng. Truyền thông trực tiếp, minh họa, tương tác và thực hành tình huống bổ trợ cho nhau; cách tổ chức cũng cần phù hợp lứa tuổi và điều kiện từng trường. Nếu chỉ phổ biến quy định, khoảng cách giữa “biết” và “làm” vẫn còn nguyên. Muốn thu hẹp khoảng cách ấy, nhà trường cần duy trì giáo dục liên tục, lực lượng chức năng cần đưa tình huống thực tế vào hướng dẫn, còn phụ huynh phải làm gương và quản lý việc sử dụng phương tiện của con. Bài học giao thông chỉ thật sự có tác dụng khi được lặp lại thành hành vi an toàn trên mỗi chuyến đi.
