Tín hiệu tích cực, nhưng chưa phải cam kết
Thượng đỉnh ba bên là cuộc gặp trực tiếp giữa lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc nhằm trao đổi về các vấn đề quốc tế, dự kiến diễn ra bên lề hội nghị APEC tại Thâm Quyến. Đây là cơ hội ngoại giao đáng chú ý, nhưng hiện vẫn là khả năng đang được thảo luận chứ chưa phải lịch trình đã được xác nhận. Ngày 5/11, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết công tác chuẩn bị đang được tiến hành, đồng thời hy vọng các vấn đề liên quan sẽ được thống nhất trong những ngày tới. Moskva vì thế phát đi tín hiệu chủ động và lạc quan. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nhiều lần để ngỏ khả năng gặp ba bên tại Trung Quốc, dù Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận chính thức. Khoảng cách giữa các tín hiệu này và một thỏa thuận cụ thể là lý do cần thận trọng: chuẩn bị ngoại giao không đồng nghĩa với việc cả ba bên đã chốt thành phần, hình thức và nội dung cuộc gặp.
Moskva nhìn thấy lực đẩy cho đối thoại quốc tế
Nga công khai đặt kỳ vọng lớn vào cuộc gặp, xem đây không chỉ là một sự kiện bên lề mà còn là cơ hội khơi thông đối thoại giữa các cường quốc. Ngày 5/11, Đại sứ về các nhiệm vụ đặc biệt Bộ Ngoại giao Nga Marat Berdyev nhận định cuộc gặp có thể tạo xung lực mạnh mẽ cho quan hệ quốc tế, tập trung vào những thách thức cấp bách cần phối hợp và tìm giải pháp chung. Cách diễn giải ấy phù hợp với lợi ích ngoại giao của Moskva: một cuộc gặp ngang cấp với lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc sẽ giúp Nga hiện diện rõ hơn trong các cuộc trao đổi về trật tự quốc tế, trong bối cảnh nước này tìm cách thoát khỏi tình trạng bị cô lập sau xung đột Ukraine. Tuy vậy, kỳ vọng về tín hiệu tích cực không nên bị nhầm với kết quả thực chất. Nếu thiếu chương trình nghị sự được chuẩn bị trước, cuộc gặp có thể chỉ tạo hình ảnh về đối thoại mà chưa tháo gỡ được bất đồng.
Bắc Kinh giữ cửa mở, nhưng chưa chọn hẳn khuôn khổ
Lập trường của Trung Quốc là dấu hỏi lớn nhất đối với ý tưởng Nga Mỹ Trung cùng ngồi vào bàn. Ngày 5/11, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mao Ninh xác nhận Bắc Kinh đang duy trì liên lạc với Nga và Mỹ về khả năng tổ chức cuộc gặp lãnh đạo ba nước, nhưng không cung cấp thêm chi tiết. Trước đó, phía Trung Quốc cũng đề cập khả năng hội đàm song phương giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Vladimir Putin mà chưa nói rõ vai trò của Mỹ. Đây không hẳn là sự khước từ; đúng hơn, Bắc Kinh đang để ngỏ nhiều phương án trong khi cân nhắc khuôn khổ phù hợp. Nhưng chính sự dè dặt ấy làm suy yếu giả định rằng ba bên đã thống nhất về một thượng đỉnh chung. Cuộc gặp song phương Nga–Trung vẫn có thể diễn ra bên lề APEC ngay cả khi phương án ba bên không thành hình, khiến hai kịch bản cần được tách bạch.
APEC là cơ hội gặp mặt, không phải bảo đảm thỏa thuận
Hội nghị cấp cao APEC dự kiến diễn ra ngày 18–19/11 tại Thâm Quyến, tạo sẵn một điểm hẹn cho các nhà lãnh đạo và một khoảng thời gian ngắn để hoàn tất tham vấn. Tổng thống Putin cũng dự kiến hội đàm song phương với Chủ tịch Tập Cận Bình bên lề hội nghị. Bối cảnh địa chính trị phức tạp khiến một cuộc đối thoại quốc tế cấp cao có giá trị biểu tượng, nhưng tính biểu tượng không thể thay thế đồng thuận về hình thức. Nga và Mỹ đã phát tín hiệu tích cực, trong khi Bắc Kinh mới xác nhận liên lạc mà chưa công bố quyết định cuối cùng; phía Mỹ cũng chưa có xác nhận chính thức. Vì thế, câu hỏi quan trọng không chỉ là ba nhà lãnh đạo có thể gặp nhau hay không, mà còn là cuộc gặp được tổ chức theo khuôn khổ nào và có nội dung đủ rõ để tạo kết quả hay không. Chừng nào ba bên chưa thống nhất, thượng đỉnh vẫn là cơ hội đang được cân nhắc, chưa phải một sự kiện chắc chắn.
