Điểm cộng sẽ có lộ trình kết thúc rõ ràng
Điểm cộng trong tuyển sinh đại học là phần điểm thưởng được cộng thêm vào kết quả xét tuyển nhờ chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung do cơ sở đào tạo quy định; cơ chế này sẽ bị giới hạn rồi chấm dứt theo lộ trình mới. Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 95/2026 sửa đổi quy định tuyển sinh, công bố ngày 13-11-2026; các điều khoản liên quan tuyển sinh đại học có hiệu lực từ ngày 1-1-2027. Thay đổi đáng chú ý không chỉ là việc bỏ điểm cộng IELTS, mà còn là nỗ lực thu hẹp khác biệt giữa các trường. Trong năm 2027, cơ sở đã áp dụng điểm cộng đến năm 2026 có thể tiếp tục, nhưng tổng điểm cộng không vượt quá 0,5 điểm trên thang 30 và trường phải giải trình việc sử dụng. Từ năm 2028, cơ chế cộng điểm trong tuyển sinh sẽ không còn được phép. Đây là hướng đi hợp lý: lợi thế xét tuyển nên dựa trên tiêu chí minh bạch, có thể so sánh, thay vì mỗi trường tự đặt một mức thưởng.

IELTS vẫn có giá trị, nhưng không còn là điểm thưởng
Với thí sinh, điều quan trọng là phân biệt điểm cộng IELTS với việc dùng chứng chỉ để quy đổi hoặc thay thế điểm môn Ngoại ngữ. Từ năm 2028, IELTS không thể tự động làm tăng tổng điểm xét tuyển; một thí sinh có IELTS 7.0 sẽ không được cộng thêm điểm chỉ vì sở hữu chứng chỉ. Tuy vậy, thí sinh vẫn có thể dùng chứng chỉ ngoại ngữ để quy đổi, thay thế điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp nếu phương án công khai của trường cho phép. Chứng chỉ cũng có thể đáp ứng yêu cầu đầu vào ở chương trình đào tạo bằng ngoại ngữ. Sự phân biệt này cần được nói rõ, bởi việc dùng IELTS như một năng lực thay thế môn học khác hẳn với việc thưởng thêm điểm vào tổng điểm. Trước đây, cùng một chứng chỉ có thể được các trường tính điểm cộng rất khác nhau, làm nảy sinh tranh luận về công bằng.
Một thang điểm chung khó tạo công bằng nếu cách thưởng điểm vẫn quá phân tán.

Ít phương thức hơn, thí sinh cần đọc kỹ đề án
Quy chế tuyển sinh mới đồng thời yêu cầu thu gọn phương thức xét tuyển, thay vì để mỗi ngành mở nhiều con đường song song. Mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức; với từng chương trình và hình thức đào tạo, giới hạn là tối đa 3 phương thức từ năm 2027, giảm còn 2 từ năm 2028. Xét tuyển thẳng và xét tuyển theo chế độ cử tuyển không tính vào giới hạn này. Các trường cũng phải công khai tiêu chí, cách tính điểm và trọng số của từng hợp phần. Giới hạn ít phương thức có thể giúp thí sinh so sánh lựa chọn dễ hơn, nhưng cũng khiến từng phương thức được chọn phải phù hợp hơn với đặc thù ngành. Trong giai đoạn chuyển tiếp, thí sinh nên theo dõi đề án tuyển sinh của từng trường để biết chứng chỉ được quy đổi thành điểm môn học hay chỉ từng được tính như điểm cộng. Đừng mặc định quy định của năm trước sẽ còn áp dụng.
Lộ trình này đặt trách nhiệm lên cả hai phía: trường phải giải thích rõ tiêu chí, còn thí sinh cần kiểm tra cách tính điểm cụ thể trước khi đăng ký. Thu hẹp tùy nghi trong tuyển sinh chỉ có ý nghĩa khi thông tin được công bố đủ sớm và dễ đối chiếu.






