Ba điểm đến, ba cách cảm nhận văn hóa
Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp để công chúng gặp gỡ các di sản sống qua trình diễn, nghi lễ, trưng bày và trải nghiệm cộng đồng, thay vì chỉ tiếp nhận văn hóa qua tư liệu. Trong chuỗi hoạt động năm 2026, Làng Văn hóa, Tuyên Quang và khu vực phố cổ Hà Nội tạo nên ba lựa chọn khác biệt: tìm hiểu sắc màu của nhiều cộng đồng dân tộc, khám phá chiều sâu văn hóa địa phương, hoặc hòa vào không gian văn hóa đô thị.
Làng Văn hóa tổ chức chương trình từ ngày 13 đến 15/11, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuyên Quang triển khai Tuần văn hóa đoàn kết từ ngày 18 đến 24/11, trong đó các hoạt động nổi bật tập trung vào nghệ thuật dân gian và di sản địa phương. Tại Hà Nội, chương trình dự kiến diễn ra từ ngày 21 đến 24/11 quanh hồ Hoàn Kiếm và vườn hoa Lý Thái Tổ. Điểm đáng chú ý không phải là nơi nào có nhiều hoạt động nhất, mà là mỗi nơi mở ra một cánh cửa riêng để tiếp cận văn hóa.
Làng Văn hóa: gặp gỡ di sản qua trình diễn và nghi lễ
Ở Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam, sức hút nằm ở sự giao lưu trực tiếp giữa các cộng đồng. Chương trình quy tụ nghệ nhân của người Dao ở Quảng Ninh, Mông ở Thanh Hóa, Rơ Măm ở Quảng Ngãi, Chăm Bà-la-môn ở Khánh Hòa cùng các nhóm dân tộc thường xuyên hoạt động tại đây. Khách có thể xem cồng chiêng Tây Nguyên, múa dân gian, dân ca, nhạc tre nứa và các nghề thủ công như dệt, đan lát.
Điểm nhấn giàu ý nghĩa là các nghi lễ do chính thành viên cộng đồng tái hiện: lễ mừng lúa mới của người Mông ngày 14/11; ngày 15/11 có lễ cầu an của người Dao, lễ mở kho lúa của người Rơ Măm và lễ Rija Praong của người Chăm Bà-la-môn. Đây là lựa chọn phù hợp với người muốn nghe câu chuyện văn hóa qua thực hành sống, không chỉ qua sân khấu. Chương trình diễn ra trong ba ngày, từ 13 đến 15/11, tại Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam.
Tuyên Quang: nghệ thuật dân gian, di sản và lễ hội ẩm thực
Nếu Làng Văn hóa tạo cuộc gặp gỡ giữa nhiều cộng đồng, văn hóa Tuyên Quang nổi bật ở sự gắn kết giữa di sản địa phương và đời sống lễ hội. Liên hoan văn hóa các dân tộc tỉnh lần thứ nhất diễn ra từ ngày 19 đến 21/11 tại Quảng trường 26/3, phường Hà Giang 1. Khán giả có thể nghe điệu Then của người Tày, Pả Dung của người Dao, Sinh Ca của người Cao Lan, cùng các tiết mục dân ca, dân vũ và nghi lễ truyền thống.
Không gian trưng bày từ ngày 19 đến 22/11 giới thiệu trang phục, nhạc cụ, hiện vật, sản phẩm thủ công và sản phẩm địa phương; hoạt động trình diễn nghề và trải nghiệm giúp di sản bớt xa cách. Thêm vào đó là Lễ hội Tinh hoa ẩm thực miền Bắc, diễn ra từ ngày 20 đến 25/11 tại quảng trường, và Lễ hội Nhảy lửa lần thứ hai của người Pà Thẻn, từ ngày 22 đến 24/11 ở xã Tân Trịnh. Đây là lựa chọn phong phú nhất cho người muốn kết hợp xem diễn xướng, tìm hiểu nghề và thưởng thức ẩm thực.
Phố cổ Hà Nội: di sản trong nhịp sống đô thị
Tại Hà Nội, chương trình “Ngày Văn hóa Việt Nam tại Hà Nội” dự kiến diễn ra trong bốn ngày, từ 21 đến 24/11/2026, tại vườn hoa Lý Thái Tổ và khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm. Hoạt động gồm nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm, trình diễn ánh sáng, không gian ẩm thực và mua sắm; một số chương trình liên quan cũng được tổ chức tại các xã, phường. So với không khí cộng đồng của Làng Văn hóa hay trọng tâm di sản dân tộc ở Tuyên Quang, đây là phương án thiên về trải nghiệm văn hóa giữa trung tâm đô thị.
Với người muốn kết hợp dạo phố, xem triển lãm và tham gia các hoạt động nghệ thuật, khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm đem đến lịch trình linh hoạt hơn một lễ hội tập trung vào một loại hình. Ba địa điểm vì thế bổ trợ cho nhau: Làng Văn hóa mạnh về giao lưu và nghi lễ, Tuyên Quang nổi bật với nghệ thuật dân gian cùng lễ hội đặc trưng, còn phố cổ Hà Nội kết hợp văn hóa với không gian công cộng và sinh hoạt đô thị. Chương trình Hà Nội được lên kế hoạch từ ngày 21 đến 24/11, tại vườn hoa Lý Thái Tổ và khu vực quanh hồ Hoàn Kiếm.
