Thực đơn tự chọn, trải nghiệm gần gũi
Món Việt tiếp khách là những món ăn bản địa được lựa chọn để giới thiệu hương vị và nếp sống Việt trong một buổi gặp gỡ, thay vì chỉ phục vụ một nghi thức trang trọng. Trong chuyến thăm chính thức Việt Nam từ ngày 24 đến 26/10, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã dùng bữa tối tại Quán Ăn Ngon trên phố Phan Bội Châu, Hà Nội. Điểm đáng chú ý không chỉ là ông thưởng thức món gì, mà còn là cách ông chọn: cầm thực đơn và tự quyết định theo khẩu vị, thay vì dùng danh sách món được chuẩn bị trước. Bữa tối diễn ra trong không khí thoải mái, không nặng tính ngoại giao. Lựa chọn ấy khiến cuộc tiếp đón cấp cao mang dáng dấp một bữa ăn đời thường, nơi món ăn có thể mở lời tự nhiên hơn những nghi thức chính thức.
Donald Tusk ăn gì? Bữa tối của đoàn có 10 món ăn và đồ uống: chả cá Hà Nội, gỏi xoài hải sản, bánh xèo tôm thịt, rau muống xào tỏi, nộm tai heo hoa chuối, nộm lạc, bánh hỏi nem nướng cuốn bánh tráng, nem chay, phở cuốn và bia Hà Nội. Danh sách trải từ món nóng, món cuốn đến món nộm, đủ cho thấy thực đơn không đóng khung ở một món biểu tượng duy nhất.
Rau muống, bánh xèo và những lựa chọn đáng nhớ
Trong những món được nhắc đến, rau muống xào tỏi có sức gợi riêng: đây là món quen thuộc trên mâm cơm, nhưng vẫn đủ đậm vị để tạo ấn tượng với một vị khách quốc tế. Donald Tusk khen hương vị rau muống và phở cuốn; ông cũng ấn tượng với bánh xèo, còn nem chay được nhận xét là dễ ăn, không gây ngấy. Sự chú ý dành cho các món giản dị làm bữa ăn đáng kể hơn một màn giới thiệu đặc sản cầu kỳ. Thực đơn còn có chả cá Hà Nội, bánh xèo, phở cuốn và nem chay—những lựa chọn vừa có dấu ấn địa phương, vừa dễ chia sẻ quanh bàn. Bia Hà Nội góp mặt cùng các món ăn, hoàn thiện một bữa tối mang tinh thần thưởng thức hơn là trình diễn.
Cách chọn món cũng tạo nên điểm nhấn của câu chuyện. Với nhiều đoàn cấp cao, thực đơn thường được chốt trước; lần này, Tusk tự xem và chọn món theo sở thích như những thực khách khác. Đó không làm giảm vai trò của công tác tổ chức hay an ninh, nhưng giúp hình ảnh bữa ăn bớt xa cách. Nhà hàng vẫn đón khách khác, trong khi bàn của đoàn được bố trí ngoài trời dưới tán cây theo đề nghị từ phía Đại sứ quán. Một lựa chọn cá nhân trong bối cảnh được chuẩn bị kỹ lưỡng vì thế nói lên nhiều điều: sự chu đáo không nhất thiết phải khiến trải nghiệm trở nên cứng nhắc.
Ẩm thực ngoại giao không cần xa cách
Bữa tối của Donald Tusk nối dài một hình ảnh quen thuộc trong các chuyến thăm Việt Nam: nguyên thủ và lãnh đạo quốc tế thưởng thức những món ăn người Việt vẫn gặp trong đời sống thường ngày. Đây là một dạng ẩm thực ngoại giao có sức lan tỏa bởi sự gần gũi, không phải vì món ăn cần được biến thành một màn trình diễn. Rau muống xào tỏi, bánh xèo hay phở cuốn giúp người khách nếm được nhiều sắc thái của bữa ăn Việt; còn việc tự chọn món khiến trải nghiệm mang tính cá nhân. Quán Ăn Ngon, nằm trên phố Phan Bội Châu, đã có bốn năm liên tiếp trong danh sách Michelin Selected, nhưng dấu ấn của buổi tối này nằm ở sự thân thuộc của món ăn và cách thưởng thức.
Sau hơn một giờ, đoàn kết thúc bữa tối; trước đó trong chuyến thăm, Tusk cùng đoàn đại biểu cấp cao Ba Lan cũng đã đến phố cổ Hội An và thành phố Đà Nẵng. Những chi tiết ấy đặt bữa ăn Hà Nội vào một hành trình rộng hơn, nhưng không làm lu mờ ý nghĩa riêng của nó. Khi một vị khách tự chọn rau muống xào tỏi, bánh xèo hay nem chay, điều được ghi nhớ không chỉ là danh sách món mà còn là cảm giác được tiếp đón như một thực khách. Đó là thế mạnh của món Việt tiếp khách: sự hiếu khách hiện lên qua những hương vị quen, không cần phô trương. Bữa ăn của Tusk cho thấy đôi khi con đường dễ nhớ nhất để giới thiệu văn hóa bắt đầu ngay trên bàn ăn.
