Tồn kho cạn khiến giá nhạy với mọi cú sốc
Cà phê Arabica là mặt hàng nông sản được giao dịch trên thị trường kỳ hạn, nơi giá phản ứng nhanh trước thay đổi về nguồn cung, lượng hàng lưu kho và triển vọng mùa vụ. Trong phiên 19/10, giá cà phê Arabica tăng 3,3%, lên mức cao nhất một tháng; trước đó, một phiên giao dịch đã đưa hợp đồng lên đỉnh cao nhất trong 5 tuần. Điểm đáng ngại hơn nhịp tăng riêng lẻ là lượng tồn kho được chứng nhận trên sàn ICE chỉ còn 239.852 bao, gần mức thấp nhất 27 năm là 217.646 bao ghi nhận tháng trước. Khi vùng đệm hàng hóa mỏng, thị trường không còn nhiều dư địa để hấp thụ chậm trễ giao hàng hoặc suy giảm sản lượng. Vì vậy, đà tăng hiện nay không chỉ là phản ứng tâm lý: nó phản ánh nguồn cung sẵn có đang thiếu linh hoạt, khiến giá tương lai dễ bật mạnh trước tin bất lợi.
Arabica chất lượng cao đang thiếu hụt trong ngắn hạn
Nguồn cung Arabica chất lượng cao thắt chặt, trong khi tồn kho được chứng nhận giảm kéo dài, là nền tảng trực tiếp cho đà tăng của hợp đồng tương lai. Sức ép càng rõ khi sản lượng và xuất khẩu cà phê Colombia, nhà sản xuất Arabica lớn thứ hai thế giới, đều giảm so với cùng kỳ. Điều đó làm dấy lên lo ngại về lượng hàng có thể tiếp cận ngay, nhất là khi nhà rang xay duy trì mức dự trữ mỏng và nguồn cung giao ngay gặp trở ngại tại cảng, khâu vận chuyển. Brazil vẫn có lượng hàng từ vụ thu hoạch năm 2026 đưa ra thị trường, nhưng tình trạng tắc nghẽn cảng khiến khả năng giao hàng không thể xem là chắc chắn. Theo tôi, thị trường cà phê đang định giá rủi ro trước mắt nhiều hơn triển vọng dư cung dài hạn: hàng có thể tồn tại trên giấy, nhưng nếu chưa đến đúng nơi, đúng lúc thì khó làm dịu giá.
El Niño đặt vụ mùa kế tiếp trước phép thử thời tiết
Rủi ro mùa vụ khiến giới giao dịch chưa thể yên tâm về nguồn cung tương lai. El Niño có thể làm mưa tại Brazil đến muộn đúng giai đoạn cây cà phê ra hoa, đe dọa vụ 2026/27; tại Tây Nguyên, vùng trồng cà phê lớn nhất Việt Nam, cơ quan nông nghiệp cũng cảnh báo nguy cơ hạn hán vào cuối năm và đầu năm sau. Bất ổn không chỉ giới hạn ở hai nước này: các vùng trồng tại Trung Mỹ, trong đó có Honduras và Guatemala, cũng đối mặt nguy cơ khô hạn. Dự báo có mưa rải rác ở miền Trung Brazil trong tuần tới là tín hiệu hỗ trợ, nhưng lượng mưa chưa đồng đều và cây trồng cần được theo dõi suốt mùa mưa. Bởi vậy, thời tiết El Niño đang tạo thêm phần bù rủi ro trong giá kỳ hạn; một vài cơn mưa chưa đủ bảo đảm năng suất nếu các đợt mưa lớn tiếp tục đến trễ.
Đồng real củng cố đà tăng, nhưng thị trường còn chờ mưa
Đồng real Brazil tăng giá cũng góp phần đẩy giá Arabica lên: khi quy đổi doanh thu xuất khẩu sang nội tệ kém thuận lợi hơn, các nhà xuất khẩu có xu hướng hạn chế bán. Cơ chế này làm nguồn cung giao ngay vốn đã mỏng càng khó nới nhanh, qua đó khuếch đại tác động của tồn kho thấp và lo ngại mùa vụ. Dù xuất khẩu Brazil tăng và triển vọng thặng dư dài hạn có thể tạo lực cản, các yếu tố ấy chưa xóa được tình trạng khan hàng ngắn hạn, kho dự trữ cạn và rủi ro thời tiết kéo dài. Phía trước, sản lượng Arabica và Robusta từ vụ thu hoạch sắp tới của Brazil sẽ ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu nội địa và nhập khẩu từ nửa cuối năm 2027 đến giữa năm 2028. Kết luận của tôi: giá còn được nâng đỡ khi nguồn cung giao ngay chưa hồi phục; hướng đi bền vững hơn sẽ phụ thuộc vào lượng mưa và hàng thực sự đến kho.
