Tiến độ cần đi cùng trách nhiệm với học sinh
Trường nội trú vùng biên là cơ sở giáo dục kết hợp học tập với ăn ở, sinh hoạt và rèn luyện, giúp học sinh ở địa bàn xa xôi có điều kiện đến trường ổn định và phát triển toàn diện. Ngày 22/10, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng trường học cho các xã biên giới, cùng đoàn công tác Trung ương kiểm tra tiến độ hai dự án trường phổ thông nội trú liên cấp tại Môn Sơn và Anh Sơn, Nghệ An. Ông yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, tổ chức thi công khẩn trương và hoàn thành các hạng mục theo thời hạn cam kết.
Yêu cầu tăng tốc là xác đáng: công trình chậm đưa vào sử dụng đồng nghĩa học sinh phải tiếp tục chờ những điều kiện học tập và sinh hoạt tốt hơn. Nhưng chạy tiến độ không thể trở thành lý do hạ thấp chất lượng. Chỉ đạo của Phó Thủ tướng đặt hai việc song hành: hoàn thiện đúng hạn và bảo đảm công trình đáp ứng hiệu quả sử dụng lâu dài. Đó là thước đo đáng tin cậy hơn những con số về khối lượng thi công.
Quy mô lớn, lợi ích phải đến được từng học sinh
Dự án Môn Sơn có tổng mức đầu tư hơn 338 tỷ đồng; trường hiện dạy 595 học sinh THCS thuộc 17 lớp và dự kiến đáp ứng 1.125 học sinh khi hoàn thành. Tại Anh Sơn, dự án hơn 377 tỷ đồng đang có 580 học sinh THCS ở 14 lớp; quy mô dự kiến sau hoàn thành là 1.348 học sinh. Hai công trình cho thấy tham vọng mở rộng cơ hội học tập, nhưng khả năng tiếp nhận lớn chỉ có ý nghĩa nếu đi kèm tổ chức dạy học, chăm sóc và quản lý phù hợp.
Nghệ An có 21 xã biên giới đất liền thuộc diện triển khai mô hình trường nội trú liên cấp, nhằm nâng điều kiện học tập và thu hẹp khoảng cách giáo dục với những khu vực thuận lợi hơn. Vì vậy, các trường liên cấp Nghệ An không nên chỉ được nhìn như dự án xây dựng. Phòng học, ký túc xá, nhà ăn, thư viện, sân bãi và các công trình phụ trợ cần vận hành đồng bộ để học sinh thực sự được hưởng lợi trong ngày học lẫn thời gian sinh hoạt.
Trường hạnh phúc bắt đầu từ an toàn và sự chăm sóc
Một môi trường học đường hạnh phúc không hình thành nhờ kiến trúc mới hay khuôn viên đẹp đơn thuần. Nó đòi hỏi trường lớp xanh, sạch, đẹp, không gian an toàn, nề nếp sinh hoạt phù hợp và người lớn quan tâm đến nhu cầu của từng em. Phó Thủ tướng yêu cầu chuẩn bị đồng bộ điều kiện học tập, ăn ở; bảo đảm bữa ăn đủ dinh dưỡng, an toàn vệ sinh thực phẩm để học sinh yên tâm học tập và rèn luyện. Các đơn vị cũng được lưu ý chỉnh trang cảnh quan, khuôn viên và trường lớp.
Với học sinh xa gia đình, chất lượng bữa ăn, giấc ngủ và cách được đối xử hằng ngày không phải phần việc bên lề. Đó là nền tảng để các em cảm thấy an tâm, gắn bó với trường và có sức khỏe tiếp thu kiến thức. Bởi vậy, đánh giá công trình cần vượt khỏi câu hỏi đã xây xong bao nhiêu hạng mục: trường có chăm sóc tốt, bảo đảm an toàn và tạo cơ hội phát triển cho từng học sinh hay không mới là câu hỏi quyết định.
Giáo dục toàn diện, bồi dưỡng bản lĩnh vùng biên
Giáo dục học sinh vùng biên không thể dừng ở việc truyền đạt kiến thức văn hóa. Định hướng đặt ra là bồi dưỡng ý thức công dân, truyền thống dân tộc, lòng yêu nước, tình yêu lao động và tình cảm gia đình, đồng thời vun đắp tinh thần tôn trọng, sẻ chia qua học tập và sinh hoạt hằng ngày. Nhà trường còn cần chú trọng kỹ năng sống, giáo dục giới tính, nếp sống văn minh, lành mạnh và quan tâm đến tâm lý lứa tuổi.
Học sinh được khuyến khích rèn đạo đức, kỹ năng sống, ngoại ngữ và thể thao để hình thành bản lĩnh, ý thức trách nhiệm và khát vọng vươn lên. Đây là hướng đi đúng: cơ sở vật chất mở cánh cửa đến trường, còn chất lượng giáo dục và sự chăm lo mới giúp các em trưởng thành, tự tin đóng góp cho gia đình, quê hương. Các công trình được định hướng hoàn thành trước ngày 30/8/2027; chủ đầu tư và nhà thầu phải tăng tốc theo cam kết mà không đánh đổi chất lượng.
Tóm lại, tiến độ xây dựng là việc cấp bách, nhưng đích đến không phải những ngôi trường mới chỉ đẹp trên bản vẽ. Thành công của trường nội trú vùng biên phải được đo bằng môi trường an toàn, bữa ăn đủ chất, sự chăm sóc sát sao và một nền giáo dục nuôi dưỡng tri thức, lòng yêu nước cùng khả năng tự lập. Đó mới là cách biến đầu tư thành cơ hội bền vững cho học sinh vùng biên.
