Mốc bàn giao sẽ quyết định thời điểm khởi công
Giải phóng mặt bằng là quá trình thu hồi đất, hoàn tất bồi thường và bố trí tái định cư để bàn giao khu đất đủ điều kiện cho dự án thi công; với hai công trình ven kênh ở phía Nam TP.HCM, đây là khâu quyết định kế hoạch trên giấy có thể chuyển thành công trường hay không. UBND TP.HCM vừa ban hành kế hoạch triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất tại rạch Ông Bé và bờ Nam kênh Đôi, đặt hạn bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 31/3/2027. Thành phố đang tăng tốc thủ tục để sớm thi công, đồng thời bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Mốc này vì thế không chỉ là hạn hành chính: nếu chậm kiểm đếm, chi trả hoặc bố trí chỗ ở, cả chuỗi triển khai phía sau đều bị kéo lùi. Thành công sẽ phụ thuộc vào việc xử lý quyền lợi người dân minh bạch và đúng lịch.

Hai dự án, hai quy mô tác động khác nhau
Tại bờ Nam kênh Đôi, đoạn từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng ở phường Bình Đông dài khoảng 2,6km. Dự án dự kiến thu hồi 11,19ha để xây kè, công viên và hạ tầng kỹ thuật, đồng thời mở rộng đường Phạm Thế Hiển lên lộ giới 30m; khoảng 1.434 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó 1.278 hộ giải tỏa toàn phần. Quy mô di dời lớn khiến chất lượng phương án bồi thường và tái định cư trở thành thước đo quan trọng không kém tiến độ. Ở rạch Ông Bé và các rạch nhánh, dự án trải dài 4,2km qua phường Chánh Hưng và xã Bình Hưng, sử dụng 28,58ha đất gồm cả đất cạn lẫn mặt nước. Tổng mức đầu tư được duyệt là 7.679 tỷ đồng, triển khai giai đoạn 2026–2030. Hai công trình cùng thuộc chương trình chỉnh trang đô thị, nhưng đòi hỏi phối hợp giải phóng mặt bằng theo những địa bàn và nhu cầu khác nhau.
Lịch bồi thường dồn dập từ tháng 11
Các bước sắp tới đã được đặt lịch khá sát. Với rạch Ông Bé, kiểm đếm và xác nhận nguồn gốc đất, nhà ở cần sớm hoàn tất; dự thảo phương án bồi thường phải lập trước ngày 16/11, niêm yết từ 17 đến 26/11, rồi lấy ý kiến người dân từ 27/11 đến 26/12. Tại kênh Đôi, kiểm đếm và xác nhận nguồn gốc đất cũng phải xong trước ngày 16/11; phương án bồi thường của hai dự án thành phần dự kiến được phê duyệt trong tháng 12. Chi trả bồi thường và bố trí tái định cư dự kiến diễn ra từ cuối năm 2026 đến tháng 1/2027. Với trường hợp chưa đồng thuận, thành phố dự kiến tiếp tục vận động, đối thoại và xử lý bàn giao đất trong tháng 3/2027. Lịch này khả thi trên giấy, nhưng cần thông tin rõ ràng và đối thoại thực chất để tránh biến tháng cuối thành cuộc chạy đua tháo gỡ tồn đọng.
Lợi ích đô thị chỉ đến khi mặt bằng được giao
Lý do phải giữ mốc tiến độ nằm ở tác động trực tiếp của các công trình. Dự án rạch Ông Bé dự kiến nạo vét 4,2km lòng rạch, xây 4,38km kè và mở gần 2,9km đường ven rạch rộng 9–16m; mục tiêu là cải thiện thoát nước, giảm ngập cho khoảng 470ha khu vực lân cận và trung tâm thành phố. Công trình kênh Đôi kết hợp kè, công viên, hạ tầng kỹ thuật và mở rộng trục Phạm Thế Hiển, tạo thay đổi đáng kể cho khu vực ven kênh. Nhưng những lợi ích đó không tự xuất hiện khi phương án được duyệt: phải có mặt bằng sạch để nhà thầu vào thi công. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao theo dõi tiến độ chung; Sở Xây dựng tham mưu quỹ nhà, đất tái định cư cho dự án rạch Ông Bé. Bàn giao đúng hạn trước 31/3/2027 sẽ là phép thử thực tế cho năng lực phối hợp và cách thành phố bảo đảm quyền lợi người dân.






