Từ thỏa thuận mua sắm đến cơ hội cho robot tại Việt Nam
Robot dịch vụ là thiết bị tự động hỗ trợ các công việc vận hành lặp lại tại những không gian như khách sạn, trung tâm thương mại và tòa nhà, nơi khả năng hoạt động liên tục có thể giảm tải cho nhân viên. Chiều 26/10, Công ty Cổ phần Tập đoàn AICAP công bố hợp tác chiến lược với Liên minh Phát triển Công nghiệp Robot Trung Quốc (CDRA), AIBRAIN và Đại học Công nghệ TP.HCM (HUTECH); AICAP và CDRA ký thỏa thuận mua sắm tập trung với nhu cầu dự kiến lên tới 1.000 robot. Đây là tín hiệu đáng chú ý cho robot tại Việt Nam, nhưng con số 1.000 trước mắt thể hiện quy mô nhu cầu dự kiến, không đồng nghĩa toàn bộ robot đã được giao hoặc đưa vào sử dụng. Giá trị của thỏa thuận vì thế sẽ được quyết định ít bởi con số trên giấy, mà nhiều hơn bởi khả năng tìm được khách hàng và duy trì hoạt động sau khi thiết bị tới nơi.
Khách sạn và trung tâm thương mại là điểm thử nghiệm thực tế
Ở giai đoạn đầu, kế hoạch ưu tiên robot vệ sinh sàn và các dịch vụ cần vận hành liên tục tại khách sạn, trung tâm thương mại, tòa nhà văn phòng và khu công nghiệp. Vì vậy, robot khách sạn và robot trung tâm thương mại có thể là những ứng dụng gần đời sống nhất: khách có thể bắt gặp thiết bị làm sạch ở sảnh, hành lang hoặc khu vực công cộng, trong khi nhân viên chuyển thời gian sang các nhiệm vụ cần tương tác và xử lý tình huống. Đây là viễn cảnh hợp lý, không phải xác nhận rằng robot đã được lắp đặt tại các địa điểm cụ thể. Hợp tác còn hướng đến nghiên cứu, giảng dạy, đào tạo và các hoạt động biểu diễn, trải nghiệm ở điểm du lịch, sự kiện văn hóa. Cách mở rộng này có ích nếu tạo cơ hội kiểm chứng nhiều trường hợp sử dụng, nhưng các nhóm ứng dụng rất khác nhau; không nên xem một màn trình diễn là bằng chứng về hiệu quả vận hành thương mại.
Bản địa hóa mới là bài kiểm tra thương mại hóa
Thỏa thuận không chỉ nhắm tới việc đưa robot Trung Quốc vào thị trường, mà còn gắn với kế hoạch xây dựng nền tảng thương mại, vận hành và dịch vụ kỹ thuật được bản địa hóa tại Việt Nam. Theo phân công được công bố, CDRA kết nối nguồn cung, công nghệ và linh kiện; AIBRAIN hỗ trợ lựa chọn sản phẩm, kết nối nhu cầu và tổ chức vận hành; AICAP phát triển thị trường, kênh kinh doanh và đối tác triển khai. Cách chia vai này đúng hướng: nhập thiết bị chỉ giải quyết khâu tiếp cận, còn thương mại hóa đòi hỏi tích hợp vào quy trình của khách hàng, bảo trì, hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo người vận hành. Chủ tịch AICAP Đỗ Thanh Sơn nhấn mạnh: “Tiếp cận thiết bị là một bước, nhưng để khai thác hiệu quả còn cần kiến thức, nhân lực và sự hỗ trợ trong quá trình sử dụng”. Nếu các năng lực hậu mãi không theo kịp, quy mô mua sắm sẽ không tự biến thành một thị trường bền vững.
Cơ hội mở rộng, nhưng tiến độ vẫn là dấu hỏi
Kế hoạch xuất hiện trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; chính sách cũng đặt robot và tự động hóa trong nhóm công nghệ cần ưu tiên phát triển. Thiết bị từ nhà cung cấp quốc tế có thể giúp đơn vị sử dụng thử nghiệm nhanh hơn, song cơ hội dài hạn nằm ở năng lực trong nước về tích hợp hệ thống, phát triển giải pháp, dịch vụ kỹ thuật và nghiên cứu. Hợp tác giữa AICAP, CDRA, AIBRAIN và HUTECH có thể mở rộng ứng dụng robot tại Việt Nam nếu các bên biến nền tảng bản địa hóa thành dịch vụ phù hợp với nhu cầu thực tế. Tuy nhiên, thông tin được công bố chưa nêu lịch giao hàng, địa điểm triển khai, lộ trình mua đủ 1.000 robot hay chỉ tiêu đánh giá kết quả. Vì thế, đây là một bước mở đường đáng theo dõi, chưa phải bằng chứng về làn sóng robot sắp xuất hiện trong các khách sạn và trung tâm thương mại.
