Mắt xích hậu cần phía sau mỗi chuyến bay
Nhà máy suất ăn hàng không là cơ sở chế biến, lưu trữ và vận chuyển các bữa ăn phục vụ hành khách, được tổ chức gần sân bay để đưa suất ăn lên máy bay đúng quy trình và thời gian. Tại Phú Quốc, công trình này không phải hạng mục phụ bên lề APEC 2027, mà là một phần của năng lực khai thác hàng không cần được chuẩn bị đồng bộ. Nhà máy Suất ăn Hàng không Phú Quốc do Sun Group đầu tư có tổng vốn khoảng 2.400 tỷ đồng, diện tích sàn 33.500 m², gồm hai tầng. Công trình đang hoàn thiện, dự kiến vận hành thử trong tháng 11/2026 và hoạt động chính thức từ tháng 12/2026. Mốc này đáng chú ý vì cơ sở sẽ đi vào khai thác trước sự kiện, thay vì chỉ được hoàn tất sát thời điểm đón khách quốc tế.
Từ bếp riêng đến đường vận chuyển chuyên dụng
Giá trị vận hành của nhà máy nằm ở kết nối trực tiếp với sân đỗ tàu bay qua tuyến đường chuyên dụng, giúp rút ngắn hành trình từ khu chế biến đến máy bay. Với hoạt động hàng không, đây là mắt xích thiết thực: suất ăn cần được chuẩn bị, bảo quản và giao nhận trong một chuỗi khép kín, thay vì phụ thuộc vào vận chuyển vòng qua các tuyến không chuyên biệt. Giai đoạn đầu, nhà máy dự kiến cung ứng 25.000 suất mỗi ngày, đủ phục vụ khoảng 70 chuyến bay. Giai đoạn tiếp theo hướng tới 50.000 suất/ngày, tương ứng kịch bản khai thác dài hạn khoảng 340 chuyến bay mỗi ngày đến năm 2050. Bếp Halal riêng rộng 260 m² cùng khu chế biến suất ăn đặc biệt 70 m² cũng cho thấy năng lực phục vụ phải tính đến nhu cầu tôn giáo, dinh dưỡng và sức khỏe đa dạng của khách quốc tế. APEC là động lực trước mắt; khả năng duy trì hoạt động sau sự kiện mới là phép thử về giá trị lâu dài.
Nhà ga, đường băng và năng lực đón tiếp
Nhà máy chỉ phát huy hết tác dụng khi được đặt cạnh một sân bay đủ sức tiếp nhận và điều phối lượng khách tăng cao. Vì vậy, nhà ga T2, nhà ga VIP và sân đỗ VIP là phần còn lại của cùng bài toán, chứ không phải những dự án tách rời. T2 đang được đẩy nhanh tiến độ, dự kiến khai thác từ tháng 5/2027; nhà ga VIP và sân đỗ VIP phục vụ các đoàn chuyên cơ cấp cao dự Tuần lễ cấp cao APEC. Đường cất hạ cánh số 2 đã đưa vào khai thác, còn kế hoạch từ tháng 5/2027 là vận hành song song hai đường băng. Đường băng số 1 dự kiến được cải tạo, kéo dài từ 3.000 m lên 3.500 m và mở rộng tổng chiều rộng lên 75 m. T2 tích hợp nhận diện sinh trắc học, kiosk tự làm thủ tục và gửi hành lý, cùng xử lý hành lý tự động. Những cải tiến này có ý nghĩa với hành khách thường ngày, không riêng khách dự hội nghị: giảm áp lực tại các khâu làm thủ tục, hành lý và khai thác cao điểm.
Thước đo thật sự là năng lực sau APEC
Mở rộng sân bay Phú Quốc là một phần của chương trình hạ tầng gần 22.000 tỷ đồng đang tăng tốc để kịp các mốc tiến độ. Khi các hạng mục hoàn thành và vận hành đồng bộ, công suất phục vụ được định hướng đạt 20–24 triệu lượt hành khách mỗi năm trước thềm APEC 2027. Quy mô ấy đòi hỏi nhiều hơn một nhà ga mới: cần đường băng, sân đỗ, quy trình phục vụ và hậu cần suất ăn cùng đáp ứng. Điểm đáng theo dõi không chỉ là công trình nào kịp khánh thành trước sự kiện, mà là các hệ thống có phối hợp trơn tru khi vừa phục vụ chuyến bay thường lệ vừa đón chuyên cơ hay không. Nhà máy 2.400 tỷ đồng bổ sung năng lực hậu cần; T2 và nhà ga VIP đảm nhiệm các luồng hành khách khác nhau; đường băng và sân đỗ mở rộng dư địa khai thác. Nếu các hạng mục tiếp tục được hoàn thiện đúng tiến độ và kết nối hiệu quả, Phú Quốc sẽ có nền tảng phục vụ APEC lẫn du lịch dài hạn. Đó mới là giá trị bền vững của cuộc nâng cấp.
