Từ vấn đề đời sống đến hai giải Nhất
Samsung Solve for Tomorrow là cuộc thi sáng tạo STEM dành cho học sinh THCS và THPT, nơi các em phát triển giải pháp công nghệ từ những vấn đề thực tiễn bằng kiến thức đã học. Tại chung kết toàn quốc năm 2026 ở Hà Nội, FPT Schools giành hai giải Nhất: đội NOVARISE của Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng ở bảng THCS và đội CDTD của Trường THPT FPT Cần Thơ ở bảng THPT. Thành tích đáng chú ý không chỉ vì cả hai cấp học đều có đại diện đứng đầu, mà còn vì các dự án hướng công nghệ vào nhu cầu cụ thể của con người. Đó là điểm mạnh của một cuộc thi STEM có ý nghĩa: không dừng ở việc trình diễn thiết bị, mà yêu cầu học sinh nhận diện vấn đề và thử xây dựng cách giải quyết.
Ở bảng THPT, CDTD gồm Nguyễn Phúc Duy Thiên, học sinh lớp 12T3, và Dương Hoàng Thiên Đăng, học sinh lớp 11T2. Dự án CD GUARD bắt nguồn từ nguy cơ cadimi trong đất và nước tại các vùng trồng sầu riêng ở Đồng bằng sông Cửu Long. Khi rủi ro thường chỉ được phát hiện lúc kiểm tra trước xuất khẩu, nông dân có thể chịu thiệt hại nếu lô hàng không đạt yêu cầu. Nhóm đề xuất thiết bị đo cầm tay tích hợp cảm biến, kết nối ứng dụng di động dùng AI để phân tích dữ liệu và đưa ra cảnh báo, hướng dẫn xử lý. Giá trị của ý tưởng nằm ở việc đưa hoạt động giám sát đến gần vườn cây hơn, thay vì chờ vấn đề lộ ra ở khâu cuối.
Công nghệ phục vụ phục hồi và môi trường
Ở bảng THCS, NOVARISE giành giải Nhất với Rehab Play Arm, nẹp cánh tay robot trị liệu kết hợp trò chơi dành cho trẻ em khuyết tật vận động tay. Hệ thống hướng đến hỗ trợ các cử động phục hồi, đồng thời đưa bài tập vào trò chơi tương tác để trẻ có thêm hứng thú và chủ động trong quá trình luyện tập. Đây là một lựa chọn thiết kế đáng chú ý: công nghệ không chỉ hỗ trợ thao tác mà còn tính đến trải nghiệm của người sử dụng. Dự án cho thấy học sinh làm công nghệ có thể bắt đầu bằng câu hỏi rất cụ thể—làm sao để việc tập luyện bớt đơn điệu và phù hợp hơn với nhu cầu của trẻ.
Cùng trường, đội SMART_GENAIoT nhận giải Triển vọng bảng THCS với hệ thống robot tự động thu gom, phân loại rác ứng dụng AIoT. Website và ứng dụng của dự án hướng đến khuyến khích bỏ rác đúng cách thông qua các tính năng đóng góp thông tin, tích điểm và đổi quà. Hai đề tài khác nhau nhưng cùng phản ánh cách tiếp cận có ích: chọn một nhu cầu xã hội nhìn thấy được, rồi dùng công nghệ để cải thiện trải nghiệm hoặc thúc đẩy hành vi. FPT Đà Nẵng cũng nối dài thành tích qua nhiều mùa thi, từ giải Nhì năm 2024, giải Ba năm 2025 đến giải Nhất và giải Triển vọng năm nay.
Giá trị của sân chơi nằm ở chặng đường sau cuộc thi
Các đội vào chung kết cạnh tranh cùng 17 đội xuất sắc, sau quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và điều chỉnh dự án trước khi thuyết trình, bảo vệ giải pháp. Bối cảnh ấy khiến giải thưởng không chỉ là kết quả của một ý tưởng ban đầu; đó còn là sự ghi nhận cho quá trình biến ý tưởng thành mô hình có thể trình bày và kiểm chứng. Samsung Solve for Tomorrow được tổ chức từ năm 2019, dành cho học sinh THCS và THPT, với mục tiêu khuyến khích sáng tạo STEM. Tại FPT Schools, STEM, lập trình, robotics và hoạt động ứng dụng công nghệ được triển khai trong học tập và trải nghiệm. Cách học gắn với thực hành có thể giúp học sinh hiểu rằng công nghệ bắt đầu từ việc quan sát, đặt câu hỏi và kiên trì sửa giải pháp.
Hai trường giành giải Nhất còn được tài trợ mỗi trường một phòng học STEM Lab, bổ sung điều kiện thực hành, nghiên cứu và phát triển dự án khoa học, công nghệ. Đây có thể là phần tiếp nối quan trọng nhất của thành tích: phòng học và thiết bị chỉ phát huy giá trị khi học sinh có cơ hội sử dụng chúng để thử nghiệm ý tưởng mới. Vì thế, giải thưởng năm nay nên được nhìn như một điểm khởi đầu hơn là đích đến. Hai dự án đã chứng minh học sinh có thể đưa kiến thức vào giải quyết vấn đề; nhiệm vụ tiếp theo là duy trì môi trường để các em tiếp tục thử, nhận phản hồi và hoàn thiện sản phẩm. Khi sân chơi STEM tạo được con đường từ ý tưởng đến thực hành lâu dài, những giải thưởng sẽ để lại giá trị vượt ra ngoài một mùa thi.
