Sân chơi STEM đưa ý tưởng đến gần đời sống
Samsung Solve for Tomorrow là cuộc thi sáng tạo STEM dành cho học sinh THCS và THPT, do Samsung Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và Bộ Tài chính tổ chức từ năm 2019. Điểm đáng giá của sân chơi này không chỉ nằm ở thứ hạng, mà ở cơ hội để học sinh nhìn thấy một vấn đề quanh mình, rồi thử biến kiến thức thành giải pháp có thể kiểm chứng. Năm 2026, cuộc thi nhận hơn 2.900 bài dự thi từ 1.800 trường tại 34 tỉnh, thành phố; 17 đội xuất sắc nhất bước vào chung kết. Trong bối cảnh cạnh tranh ấy, hai giải Nhất của học sinh FPT ở cả hai cấp học là dấu hiệu đáng chú ý: ý tưởng của các em đã vượt qua vòng trình bày để được ghi nhận giữa nhiều dự án trên toàn quốc.
Hai giải Nhất, hai vấn đề thực tế
Đội NOVARISE của Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng giành giải Nhất bảng THCS với REHAB Play Arm, dự án nẹp cánh tay robot trị liệu hỗ trợ trẻ em gặp khó khăn vận động tay trong quá trình phục hồi chức năng. Nhóm kết hợp thiết bị hỗ trợ vận động, trò chơi tương tác và theo dõi từ xa, nhằm giúp việc luyện tập bớt đơn điệu và khuyến khích trẻ chủ động hơn. Ở bảng THPT, đội CDTD của Trường THPT FPT Cần Thơ thắng giải Nhất với CDGuard, hệ thống AI-IoT cảnh báo sớm nguy cơ cadimi trong đất trồng sầu riêng và hỗ trợ nhà vườn cân nhắc biện pháp cải tạo. Một dự án hướng đến sức khỏe, dự án còn lại đến an toàn nông nghiệp; điểm chung là cả hai bắt đầu từ nhu cầu cụ thể, thay vì dùng công nghệ chỉ để tạo ấn tượng.
Thành tích mở đường cho những dự án tiếp theo
FPT Schools còn có đội SMART GENAIoT của Trường Tiểu học và THCS FPT Đà Nẵng nhận giải Triển vọng bảng THCS với dự án robot tự động thu gom, phân loại rác ứng dụng AIoT. Dự án dùng AI nhận diện rác, kết hợp cánh tay robot và nền tảng số để hỗ trợ phân loại, qua đó đưa thêm chủ đề môi trường vào danh sách vấn đề học sinh có thể giải quyết bằng công nghệ. Samsung Solve for Tomorrow ghi nhận nỗ lực ở nhiều lĩnh vực, nhưng giá trị lâu dài sẽ nằm ở những gì học sinh có thể tiếp tục thử nghiệm sau chung kết. Hai trường có đội đoạt giải Nhất sẽ được tài trợ phòng học STEM Lab, bổ sung điều kiện thực hành, nghiên cứu và phát triển dự án khoa học, công nghệ. Đây là phần tiếp nối quan trọng: thành tích sẽ có ý nghĩa hơn khi ý tưởng được nuôi dưỡng thành quá trình học tập và sáng tạo bền bỉ.
Giải thưởng là khởi đầu, không phải đích đến
Hai giải Nhất ở bảng THCS và THPT cho thấy học sinh FPT có thể vận dụng STEM, lập trình, robotics, AI và IoT để xây dựng, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp công nghệ. Nhưng điều đáng kỳ vọng hơn cả là những phòng STEM Lab và trải nghiệm cuộc thi có thể giúp các em tiếp tục làm việc với câu hỏi thực tế: làm sao để phục hồi chức năng dễ tiếp cận hơn, đất canh tác an toàn hơn, hay rác được phân loại hiệu quả hơn. Một cuộc thi không thể tự mình giải quyết các vấn đề ấy; nó có thể tạo không gian để học sinh bắt đầu, nhận phản hồi và cải tiến ý tưởng. Vì vậy, thành tích của NOVARISE và CDTD không chỉ là kết quả của một vòng chung kết. Đó còn là lời nhắc rằng giáo dục STEM phát huy giá trị rõ nhất khi kiến thức được nối với nhu cầu của cộng đồng.
