Phòng ngừa phải bắt đầu trước khi trẻ gặp nguy hiểm
Chiến dịch “Không một mình” là hoạt động phối hợp nhằm giúp trẻ em và thanh thiếu niên nhận diện nguy cơ trên mạng, rèn kỹ năng tự bảo vệ và biết tìm người đáng tin cậy để nhờ hỗ trợ khi gặp sự cố. Sáng 23/10/2026, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với Trường Đại học Hồng Đức tổ chức chương trình hưởng ứng chiến dịch phòng, chống xâm hại trực tuyến và ra mắt mô hình điểm cấp tỉnh. Đây là hướng đi đáng làm: thay vì đợi tổn hại xảy ra rồi mới xử lý, các bên cần tạo cho trẻ kiến thức và điểm tựa từ trước. Mạng đem lại cơ hội học tập, giải trí, sáng tạo, nhưng cũng kéo theo lừa đảo, giả mạo danh tính, dụ dỗ, thao túng tâm lý, bắt nạt, quấy rối và phát tán trái phép thông tin cá nhân. Bởi vậy, bảo vệ trẻ em trên mạng không thể giao riêng cho một cơ quan hay một buổi tuyên truyền.
Từ mô hình điểm đến kỹ năng dùng được mỗi ngày
Chương trình tại Thanh Hóa cho thấy truyền thông về an toàn số có sức thuyết phục hơn khi kết hợp cảnh báo cụ thể với đối thoại gần gũi. Gần 1.000 học sinh, sinh viên tham dự cùng đại diện các sở, ngành, lực lượng công an, các nhà sáng tạo nội dung và quản trị viên cộng đồng mạng. Tại tọa đàm, cán bộ an ninh mạng cảnh báo về thủ đoạn “bắt cóc online”, đe dọa, tống tiền và thao túng tâm lý; các hoạt động tương tác cũng khuyến khích người trẻ chủ động tìm hiểu pháp luật. Trường Đại học Hồng Đức dự kiến duy trì phong trào “5 phút cùng em”, xây dựng đội ngũ “Đại sứ An toàn số học đường” và thiết lập “Góc an toàn số” trong khuôn viên trường. Đây là điểm khác biệt quan trọng: một mô hình chỉ có giá trị khi biến thông điệp thành những lần trò chuyện, thực hành và hỗ trợ lặp lại. Cuộc thi vẽ tranh cổ động trao thưởng cho 10 học sinh, sinh viên có tác phẩm nổi bật, góp thêm một cách để các em tham gia thay vì chỉ tiếp nhận lời khuyên.
Đạ Huoai nối lực lượng công an với trường học
Ở xã Đạ Huoai, chiến dịch gắn với hội nghị tập huấn chuyên gia an toàn số dành cho đại diện công an xã, Phòng Văn hóa - Xã hội và đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, tư vấn học đường, Tổng phụ trách Đội từ ba trường trên địa bàn. Các đại biểu cùng thảo luận năm chuyên đề, trong đó có bảo vệ trẻ em trên không gian mạng, phong trào “5 phút cùng em”, nhận diện lừa đảo, dụ dỗ và bắt nạt trực tuyến. Nội dung cũng đề cập nguy cơ giả mạo hình ảnh, giọng nói bằng trí tuệ nhân tạo để chiếm đoạt tài sản hoặc bôi nhọ danh dự. Việc trang bị kỹ năng nhận diện sớm giúp công an và giáo viên hiểu rõ hơn cách hỗ trợ học sinh, nhưng tập huấn chỉ phát huy tác dụng nếu có quy trình tiếp nhận thông tin rõ ràng. Khi trẻ báo bị đe dọa, người lớn cần lắng nghe, phối hợp kịp thời và giữ kín thông tin riêng tư; sự chậm trễ hoặc phán xét có thể khiến các em tiếp tục im lặng.
Gia đình, nhà trường và địa phương phải cùng giữ lời hứa
Không một chiến dịch nào thay thế được sự hiện diện thường xuyên của người lớn trong đời sống số của trẻ. Gia đình cần dành thời gian trò chuyện, đồng hành cùng con, hướng dẫn không kết bạn tùy tiện với người lạ và không chia sẻ thông tin cá nhân hay hình ảnh nhạy cảm; khi phát hiện dấu hiệu bị đe dọa hoặc bắt nạt, phụ huynh nên bình tĩnh và liên hệ cơ quan công an. Nhà trường có thể lồng ghép kỹ năng số vào bài học, dùng hoạt động “5 phút cùng em” để nắm bắt tâm tư và tổ chức cuộc thi “Đại sứ An toàn số học đường”. Chính quyền địa phương và công an cần phối hợp với hai bên, duy trì đầu mối để tiếp nhận, xử lý thông tin nhanh và bảo vệ quyền riêng tư của học sinh. Khi trẻ tin rằng mình sẽ được lắng nghe thay vì bị trách phạt, các em có nhiều cơ hội tìm trợ giúp sớm hơn. “Không một mình” vì thế không chỉ là khẩu hiệu: giá trị của chiến dịch nằm ở sự phối hợp bền bỉ, biến kỹ năng an toàn số thành một phần của chăm sóc trẻ mỗi ngày.
