Hợp tác nghị viện phải tạo chuyển động thực tế
Hợp tác nghị viện Việt Nam – Lào là sự phối hợp giữa hai cơ quan lập pháp nhằm hoàn thiện thể chế, giám sát cam kết chung và tạo điều kiện để các chương trình hợp tác song phương được triển khai. Chiều 4.11, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone trong chuyến thăm chính thức Việt Nam. Ông Tô Lâm đánh giá việc Việt Nam là điểm đến đầu tiên trên cương vị mới của ông Sonexay thể hiện quan hệ hữu nghị, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược giữa hai nước. Nhưng biểu tượng chính trị chỉ có sức nặng lâu dài khi chuyển thành kết quả cụ thể. Vì thế, trọng tâm không nên dừng ở những lời khẳng định về tình hữu nghị: hai Quốc hội cần giúp các cam kết cấp cao vượt qua vướng mắc về thể chế và đi đến thực thi.
Từ cam kết cấp cao đến dự án có thể triển khai
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai nước cụ thể hóa các thỏa thuận cấp cao, thúc đẩy hợp tác kinh tế và thương mại bằng chương trình, dự án phù hợp với thế mạnh và nhu cầu mỗi bên. Đây là hướng đi đúng: dự án hợp tác Việt Nam Lào sẽ khó tiến xa nếu mục tiêu chính trị không được chuyển thành quy định, kế hoạch và trách nhiệm rõ ràng. Hai Quốc hội được đề nghị đồng hành cùng hai Chính phủ triển khai các hiệp định về kinh tế, đầu tư, thương mại và những dự án trọng điểm trong kết nối giao thông, năng lượng, khoáng sản; đồng thời kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Vai trò lập pháp ở đây không phải làm thay cơ quan điều hành, mà là rà soát quy định, giám sát tiến độ thực hiện thỏa thuận và nhận diện những điểm nghẽn cần xử lý.
Hành lang pháp lý là điều kiện, không phải thủ tục phụ
Một dự án xuyên biên giới cần quy tắc đủ rõ để doanh nghiệp và địa phương biết cách phối hợp, còn cơ quan thực thi có căn cứ xử lý vấn đề phát sinh. Bởi vậy, yêu cầu tạo hành lang pháp lý thuận lợi không nên bị xem như khâu giấy tờ sau cùng: đó là một trong những điều kiện để hợp tác có thể mở rộng và các dự án tiến tới triển khai. Hai Quốc hội có thể tạo khác biệt bằng trao đổi kinh nghiệm xây dựng, hoàn thiện thể chế, nâng hiệu quả lập pháp và giám sát, đồng thời phối hợp với chính phủ hai nước khi các thỏa thuận cần được thể chế hóa. Cách tiếp cận này cũng đòi hỏi theo dõi đến cùng: tháo gỡ đúng quy định, nhưng không đánh đổi tính minh bạch hay trách nhiệm giải trình. Khi luật lệ tương thích hơn và vướng mắc được xử lý kịp thời, doanh nghiệp và địa phương mới có cơ sở mở rộng hợp tác.
Phối hợp bền bỉ để giữ đà hợp tác
Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone khẳng định Quốc hội Lào khóa X sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Quốc hội Việt Nam, trao đổi kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả thực hiện chức năng của mỗi cơ quan lập pháp. Phía Lào cũng cam kết phối hợp với các cơ quan liên quan để thể chế hóa và triển khai những thỏa thuận giữa lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai Nhà nước và hai Quốc hội. Đây là phần việc quyết định lời hứa hợp tác có thành quy trình làm việc thường xuyên hay không. Hai bên còn cần phối hợp tổ chức các hoạt động kỷ niệm Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam – Lào 2027. Sự kiện có thể củng cố đà chính trị, nhưng thước đo đáng kể hơn vẫn là khả năng chuyển các cam kết thành hành lang pháp lý rõ ràng, giám sát được và hữu ích cho việc tháo gỡ vướng mắc.
Kết luận: lấy kết quả thực thi làm thước đo
Cuộc tiếp giữa ông Tô Lâm và ông Sonexay Siphandone đặt đúng trọng tâm: muốn thúc đẩy dự án trọng điểm, hai Quốc hội phải đồng hành với hai Chính phủ, hoàn thiện khuôn khổ thể chế và giúp xử lý trở ngại kịp thời. Quan hệ hữu nghị tạo nền tảng, còn hành lang pháp lý và giám sát thực hiện mới giúp nền tảng ấy chuyển thành hợp tác cụ thể. Quốc hội Việt Nam và Lào vì thế cần duy trì phối hợp thực chất, gắn trao đổi lập pháp với tiến độ thực hiện các thỏa thuận. Kết quả cuối cùng không nằm ở số cuộc gặp, mà ở việc các cam kết có được thể chế hóa và những vướng mắc có được tháo gỡ để dự án tiến lên hay không.
