Mở cửa sớm hơn cho người muốn dạy học
Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT là văn bản ban hành chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm dành cho người có nguyện vọng trở thành giáo viên tại cơ sở giáo dục phổ thông. Điểm đáng chú ý không chỉ là một chương trình mới, mà là cơ hội bắt đầu chuẩn bị nghề giáo trước khi hoàn tất đại học. Theo quy định, sinh viên một số ngành phù hợp đã tích lũy tối thiểu 70% khối lượng chương trình có thể đăng ký học nghiệp vụ sư phạm; người có bằng cao đẳng trở lên cũng thuộc nhóm được mở rộng cơ hội. Đây là thay đổi thiết thực so với quy định trước, vốn yêu cầu người học phải tốt nghiệp đại học mới tham gia bồi dưỡng. Chính sách mới giúp giảm thời gian chờ đợi và có thể tạo thêm lựa chọn nghề nghiệp cho người có chuyên môn phù hợp, nhưng ngưỡng 70% không đồng nghĩa mọi sinh viên đều đủ điều kiện: ngành học và môn, cấp học dự kiến giảng dạy vẫn phải tương thích.
Ai thuộc nhóm đủ điều kiện?
Cơ hội không mở đồng loạt cho mọi ngành. Với một số lĩnh vực phù hợp như Mĩ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, Ngoại ngữ cấp tiểu học, Tin học và Công nghệ, cùng tiếng dân tộc thiểu số, người có bằng cao đẳng trở lên có thể tham gia bồi dưỡng; sinh viên cũng có thể đăng ký khi đã tích lũy tối thiểu 70% khối lượng chương trình cao đẳng trở lên thuộc ngành phù hợp và có nguyện vọng dạy học. Với người hướng tới giảng dạy THCS, THPT, quy định nêu nhóm có bằng đại học trở lên hoặc sinh viên đại học đã tích lũy ít nhất 70% chương trình ngành phù hợp với môn và cấp học. Vì vậy, khi tìm hiểu điều kiện làm giáo viên, ứng viên cần đối chiếu ngành đang học hoặc văn bằng của mình với môn học và cấp học muốn theo đuổi. Tỷ lệ hoàn thành chương trình là ngưỡng đăng ký bồi dưỡng, không nên hiểu là sự bảo đảm tự động được tuyển dụng.
Chương trình thống nhất, có thời hạn áp dụng rõ ràng
Thông tư 91 có hiệu lực từ ngày 8/12/2026 và thay thế các quy định bồi dưỡng trước đây dành riêng cho giáo viên tiểu học và giáo viên THCS, THPT. Thay vì hai chương trình tách biệt, văn bản mới thiết kế một chương trình thống nhất, đồng thời điều chỉnh kiến thức chuyên ngành và thực tập sư phạm theo từng cấp học. Chương trình gồm 32 tín chỉ, trong đó có 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực hành dạy học; thời gian học tối thiểu 6 tháng, tối đa 18 tháng. Người học có thể đăng ký bồi dưỡng một hoặc nhiều cấp học nếu đáp ứng điều kiện, đồng thời có thể được xem xét công nhận kết quả học tập, chuyển đổi hoặc miễn học phần trên cơ sở đối sánh. Cấu trúc này tạo thêm tính linh hoạt cho đào tạo giáo viên, nhưng vẫn giữ trọng tâm ở việc hoàn thành học phần, đáp ứng đánh giá đầu ra và thực tập sư phạm.
Ý nghĩa chính sách: chuẩn bị nguồn giáo viên sớm hơn
Lợi ích dễ thấy nhất là sinh viên có thể chuẩn bị nghiệp vụ sư phạm song song với việc học chuyên ngành, thay vì chờ tốt nghiệp rồi mới bắt đầu bồi dưỡng. Cách làm này có thể rút ngắn quãng thời gian trước khi ứng viên tham gia tuyển dụng sau khi hoàn thành chương trình. Tác động chính sách còn nằm ở việc mở rộng nguồn tuyển cho những môn đang khó thu hút nhân lực, trong đó có Âm nhạc, Mĩ thuật và Tin học. Đây là hướng đi hợp lý: thiếu giáo viên không thể chỉ giải quyết bằng cách chờ thêm người tốt nghiệp sư phạm, nhất là ở các môn đặc thù. Tuy nhiên, mở rộng cửa vào chương trình chỉ là bước chuẩn bị nhân lực; người học vẫn phải hoàn thành các yêu cầu đào tạo và thực tập theo quy định. Thông tư 91 vì thế vừa tạo cơ hội sớm hơn cho người học, vừa giúp hệ thống chủ động xây dựng nguồn ứng viên phù hợp.
Kết luận: sinh viên ngành phù hợp đã tích lũy ít nhất 70% chương trình và người có bằng cao đẳng trở lên là những nhóm được mở rộng cơ hội học nghiệp vụ sư phạm theo phạm vi quy định. Với người muốn theo nghề dạy học, bước cần làm là kiểm tra kỹ ngành học, môn và cấp học dự kiến giảng dạy, rồi đối chiếu điều kiện của chương trình trước khi đăng ký.
