BBB- là cột mốc, không phải đích đến
Xếp hạng tín nhiệm quốc gia là đánh giá của một tổ chức chuyên môn về khả năng và mức độ đáng tin cậy của một quốc gia trong việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính, qua đó ảnh hưởng đến cách nhà đầu tư nhìn nhận rủi ro. Với Việt Nam, mốc BBB- từ tổ chức R&I đánh dấu lần đầu đạt ngưỡng xếp hạng đầu tư theo đánh giá của tổ chức này.
Ngày 8/10/2026, R&I nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ BB+ với triển vọng tích cực lên BBB- với triển vọng ổn định. Đây là bước tiến có ý nghĩa, nhưng không nên xem như kết quả tự duy trì: lãnh đạo R&I nhận định BBB- là điểm khởi đầu và triển vọng cải thiện tiếp phụ thuộc vào việc giữ vững các nền tảng kinh tế vĩ mô. Vì vậy, việc củng cố hồ sơ sau nâng hạng quan trọng không kém chính quyết định nâng hạng.
Đối thoại để chứng minh nền tảng, không chỉ nêu thành tích
Ngày 10/11/2026 tại Tokyo, đoàn Bộ Tài chính do ông Nguyễn Quốc Phương, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại, dẫn đầu đã làm việc với R&I. Cuộc gặp diễn ra trong khuôn khổ chương trình tiếp xúc nhà đầu tư tại Nhật Bản không kèm phát hành trái phiếu quốc tế (NDR), sau quyết định nâng hạng tháng trước đó. Hai bên cập nhật tình hình kinh tế vĩ mô, triển vọng phát triển và những yếu tố liên quan đến hồ sơ tín nhiệm quốc gia.
Cách tiếp cận này đáng chú ý vì đối thoại không gắn với một đợt phát hành cụ thể: trọng tâm là duy trì trao đổi và cung cấp thông tin để tổ chức xếp hạng đánh giá nền tảng dài hạn. R&I nêu ba cơ sở cho quyết định nâng hạng: tiềm năng tăng trưởng được hỗ trợ bởi cải cách, mức nợ thấp cùng dư địa tài khóa, và khả năng chống chịu bên ngoài nhờ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ổn định cùng thặng dư cán cân vãng lai. Đây là những lợi thế cần được củng cố bằng kết quả thực tế.
Những phép thử tiếp theo của hồ sơ tín nhiệm
Thông điệp từ cuộc làm việc không dừng ở việc nhắc lại thành quả cải cách. Hai bên trao đổi về các ưu tiên R&I lưu ý: bổ sung dự trữ ngoại hối để ứng phó biến động bên ngoài; giữ ổn định hệ thống tài chính, bảo đảm thanh khoản ngân hàng và nâng đệm vốn của các tổ chức tín dụng; đồng thời cân bằng mục tiêu tăng trưởng cao với ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Đây là những yêu cầu cần theo đuổi cùng lúc, không thể đánh đổi ổn định để lấy tốc độ tăng trưởng ngắn hạn.
Bộ Tài chính nêu các cải cách thể chế, đơn giản hóa thủ tục và hoàn thiện pháp luật đã triển khai trong giai đoạn 2024–2025, đồng thời cho biết công việc tiếp tục trong năm 2026. Trong sáu tháng đầu năm 2026, dù gặp thách thức bên ngoài, kỷ luật tài khóa được bảo đảm và hệ thống chính trị vận hành thông suốt. Những thông tin này có sức nặng khi đi cùng tiến độ cải cách và kỷ luật thực thi ổn định.
Từ xếp hạng đến khả năng tiếp cận thị trường vốn
Củng cố xếp hạng có thể giúp Việt Nam mở rộng khả năng tiếp cận thị trường vốn, đa dạng hóa nguồn huy động và xây dựng quan hệ với nhà đầu tư dài hạn. Tuy nhiên, BBB- không tự động bảo đảm vốn sẽ đến với điều kiện thuận lợi; giá trị của cột mốc nằm ở việc tạo thêm cơ sở để các nhà đầu tư cân nhắc rủi ro, còn kết quả phụ thuộc vào chất lượng chính sách và độ minh bạch của thông tin.
Bước tiếp theo vì thế là duy trì đối thoại cởi mở, phối hợp giữa Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các bộ, ngành để cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời, minh bạch cho R&I cùng các tổ chức xếp hạng quốc tế khác. Ngân hàng Nhà nước cũng dự kiến tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ nhằm giữ ổn định vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng và tăng cường giám sát các tổ chức tín dụng. Kết luận rất rõ: BBB- mở cửa, còn kỷ luật điều hành và cải cách mới quyết định Việt Nam có thể đi xa đến đâu trên thị trường vốn.
