Giảm đầu mối, tăng quy mô quản lý
Sắp xếp trường học là việc tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục nhằm giảm đầu mối hành chính, đồng thời duy trì hoạt động dạy học và quyền lợi của học sinh tại những địa bàn liên quan. Sau đợt sắp xếp, Đà Nẵng giảm 524 cơ sở giáo dục công lập, từ 976 xuống còn 452, tương đương 53,69%. Chiều 23/10, tại họp báo về tình hình kinh tế - xã hội quý III, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Lê Thị Bích Thuận cho biết thành phố hiện có 11 trường, trung tâm với quy mô trên 100 lớp. Đây không chỉ là phép tính giảm đầu mối: khi nhiều cơ sở được gom về một đơn vị quản lý, trách nhiệm điều hành, phân công giáo viên và phối hợp giữa các điểm học cũng tập trung hơn. Việc sắp xếp có thể làm gọn bộ máy, nhưng hiệu quả thực sự phải được đo bằng khả năng duy trì dạy học ổn định tại từng cơ sở.
11 trường lớn không đồng nghĩa với quản lý dễ hơn
Trong 11 đơn vị có trên 100 lớp, gồm 7 trường tiểu học, 3 trường THCS và một Trung tâm Giáo dục thường xuyên với 123 lớp. Quy mô ấy đặt ra áp lực thực tế: người đứng đầu phải điều phối đội ngũ, sinh hoạt chuyên môn và hoạt động học tập trên phạm vi lớn hơn. Số học sinh đông còn khiến không gian trường không đủ cho các hoạt động tập trung toàn trường. Nói cách khác, gộp đầu mối không tự động tạo ra một trường vận hành thống nhất. Nếu lịch hoạt động, nhân sự và thông tin chỉ được thiết kế quanh cơ sở chính, học sinh ở phân hiệu có nguy cơ ít được tham gia những trải nghiệm chung. Ngành giáo dục đã đề nghị tổ chức hoạt động ngoại khóa và chuyên môn theo kế hoạch chung tại cả điểm chính lẫn phân hiệu, đồng thời linh hoạt cách giao lưu để tăng sự gắn kết.
Điểm trường xa biến điều phối thành bài toán hằng ngày
Thách thức nổi bật của trường học Đà Nẵng sau sắp xếp không chỉ là số lớp, mà còn là khoảng cách giữa các cơ sở. Trường Mầm non Trà Đốc có điểm lẻ cách khoảng 50 km; hai cơ sở của Trung tâm Giáo dục thường xuyên cách nhau tới khoảng 70 km, gây trở ngại cho việc điều động nhân sự và tổ chức sinh hoạt chuyên môn tập trung. Với những điểm trường xa như vậy, yêu cầu quản lý phải tính đến thời gian di chuyển, cách duy trì liên lạc và khả năng hỗ trợ chuyên môn thường xuyên. Nguồn tin cho biết sau sắp xếp, học sinh tiếp tục học tại địa điểm cũ với giáo viên cũ; một số giáo viên được phân công dạy giữa các điểm để xử lý tình trạng thiếu giáo viên. Cách làm này giúp tránh xáo trộn trước mắt, nhưng việc luân chuyển cần được tổ chức sao cho không khiến giáo viên phải gánh lịch trình thiếu khả thi.
Đánh giá bằng chất lượng và quyền lợi học sinh
Đà Nẵng cần xem sắp xếp trường học là quá trình phải theo dõi, không phải việc hoàn tất ngay khi giảm được số cơ sở. Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ tiếp tục kiểm tra hoạt động, nhất là ở đơn vị quy mô lớn, có nhiều cấp học và các điểm trường trải rộng; nơi nào vượt quá năng lực quản lý, ảnh hưởng chất lượng, an toàn hoặc quyền học tập thì có thể được xem xét điều chỉnh. Trước mắt, ngành sẽ hướng dẫn tăng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, dạy học và rà soát cơ sở vật chất để đề xuất sửa chữa, nâng cấp hoặc xây mới. Đây là hướng đi cần thiết, nhưng công nghệ không thay thế được hiện diện quản lý và điều kiện học tập tại chỗ. Tiêu chí cuối cùng phải là mỗi điểm trường có giáo viên, cơ sở vật chất và hoạt động dạy học đủ ổn định; nếu không, giảm đầu mối chỉ chuyển gánh nặng từ bộ máy sang học sinh và giáo viên.
