Chứng nhận đầu tiên là bước khởi động, không phải đích đến
Du lịch xanh là cách tổ chức hoạt động du lịch nhằm giảm tác động đến môi trường, đồng thời gìn giữ giá trị tự nhiên, văn hóa và bảo đảm trách nhiệm với cộng đồng. Tại Khánh Hòa, chứng nhận đầu tiên biến định hướng ấy thành một bộ tiêu chí cụ thể mà cơ sở kinh doanh có thể được đánh giá.
Ngày 24/10, trong khuôn khổ Ngày hội Công nghệ số tỉnh Khánh Hòa năm 2026, UBND tỉnh trao chứng nhận Du lịch xanh mức cơ bản cho The Anam Cam Ranh tại xã Cam Lâm, Vinpearl Resort Nha Trang trên đảo Hòn Tre, phường Nha Trang và Champa Island Nha Trang. Giấy chứng nhận có thời hạn ba năm. Đây là ba cơ sở đầu tiên được công nhận theo bộ tiêu chuẩn của tỉnh, mở đầu việc đánh giá hoạt động du lịch bền vững tại địa phương.
Ý nghĩa của sự kiện không nằm ở số lượng khu nghỉ dưỡng được gắn nhãn, mà ở việc tạo một chuẩn chung để doanh nghiệp biết phải cải thiện điều gì và du khách có thêm cơ sở nhận diện nơi chú trọng thực hành xanh. Tuy vậy, danh hiệu mức cơ bản chỉ là điểm xuất phát; giá trị của nó sẽ phụ thuộc vào việc các tiêu chí có được duy trì trong suốt thời hạn chứng nhận hay không.
Tiêu chuẩn đo cả phát thải lẫn cách vận hành
Bộ tiêu chuẩn du lịch xanh được UBND tỉnh ban hành tháng 5/2025, áp dụng cho hai nhóm: cơ sở lưu trú và điểm tham quan. Với cơ sở lưu trú, 102 tiêu chí gồm 18 tiêu chí về phát thải khí nhà kính và 84 tiêu chí hành động xanh. Với điểm tham quan, bộ tiêu chuẩn có 100 tiêu chí, trong đó 10 tiêu chí về phát thải và 90 tiêu chí hành động xanh.
Các yêu cầu không dừng ở khẩu hiệu bảo vệ môi trường. Chúng xem xét quản lý phát triển bền vững, tiết kiệm năng lượng và nước, xử lý chất thải, tái chế, bảo tồn đa dạng sinh học, trách nhiệm xã hội, quyền lợi người lao động và trải nghiệm của khách hàng. Điểm tham quan còn được đánh giá về giao thông xanh và bảo tồn tài nguyên văn hóa, thiên nhiên. Phạm vi này là hợp lý: một khu nghỉ dưỡng không thể được xem là xanh nếu chỉ giảm đồ nhựa nhưng bỏ qua tiêu thụ tài nguyên hay điều kiện lao động.
Doanh nghiệp tự đánh giá qua phần mềm, nộp số liệu và tài liệu chứng minh; các tiêu chí hành động xanh cần minh chứng dựa trên dữ liệu ba năm gần nhất. Hội đồng đánh giá kiểm tra hồ sơ trước khi đề xuất UBND tỉnh cấp chứng nhận. Cách làm này đòi hỏi cơ sở theo dõi hoạt động có hệ thống, thay vì chỉ đưa ra cam kết chung chung.
Mở rộng công nhận mới là phép thử lớn
Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có 80% điểm du lịch và cơ sở kinh doanh du lịch được dán nhãn Du lịch xanh. Để tiến gần con số đó, việc công nhận cần vượt khỏi nhóm cơ sở tiên phong, mở rộng sang nhiều loại hình lưu trú và điểm tham quan trên toàn tỉnh. Bộ tiêu chuẩn chia kết quả thành ba mức: Xanh cơ bản, Xanh nâng cao và Xanh xuất sắc; ngưỡng điểm thay đổi theo loại hình, tạo lộ trình để cơ sở tiếp tục cải thiện.
Với du khách, lợi ích có thể thấy qua những lựa chọn rõ ràng hơn và hoạt động giảm lãng phí tài nguyên trong chuyến đi. Tiết kiệm điện, dùng nước hiệu quả, giảm chất thải và tăng tái chế giúp hạn chế tác động môi trường; ưu tiên nhà cung cấp địa phương và bảo tồn cảnh quan cũng có thể gắn hoạt động du lịch với lợi ích cộng đồng. Nhưng nhãn xanh chỉ hữu ích khi thông tin dễ kiểm chứng và được cập nhật.
Ba khu nghỉ dưỡng xanh đầu tiên cho thấy Khánh Hòa đã bắt đầu biến mục tiêu du lịch bền vững thành quy trình đánh giá. Thách thức tiếp theo không chỉ là tăng số chứng nhận, mà là bảo đảm việc tuân thủ có thực chất, minh bạch và được duy trì. Nếu làm được điều đó, tiêu chuẩn xanh mới trở thành một phần đáng tin cậy trong chất lượng điểm đến, chứ không chỉ là nhãn hiệu.
