Đào tạo là bước đưa tiêu chuẩn vào vận hành
Đào tạo ISO/IEC 17025:2017 là hoạt động hướng dẫn phòng thử nghiệm và hiệu chuẩn diễn giải yêu cầu tiêu chuẩn thành hệ thống quản lý, quy trình kỹ thuật và cách kiểm soát kết quả có thể áp dụng trong công việc hằng ngày. Từ ngày 10 đến 13-11-2026, một khóa tập huấn kéo dài ba ngày được tổ chức nhằm cập nhật yêu cầu của tiêu chuẩn, hướng dẫn xây dựng, vận hành và cải tiến hệ thống quản lý chất lượng, đồng thời tháo gỡ vướng mắc khi áp dụng tại các đơn vị. Đây là hướng đi thiết thực: tiêu chuẩn chỉ tạo giá trị khi nhân sự hiểu cách thực hiện và có thể duy trì quy trình nhất quán. Trong bối cảnh đòi hỏi về chất lượng hàng hóa ngày càng cao, đào tạo giúp chuyển yêu cầu tuân thủ thành năng lực kỹ thuật, tính khách quan và độ tin cậy của kết quả thử nghiệm, hiệu chuẩn.
Từ yêu cầu tiêu chuẩn đến kiểm soát kết quả
Nội dung khóa học đi vào những điểm quyết định độ tin cậy, chứ không dừng ở việc giới thiệu văn bản. Giảng viên Nguyễn Lê Thi, thuộc BSI Việt Nam, trình bày cấu trúc và yêu cầu cốt lõi của tiêu chuẩn phòng thử nghiệm, nhấn mạnh tính khách quan, bảo mật và cơ cấu tổ chức của phòng thử nghiệm, hiệu chuẩn. Học viên được hướng dẫn quản lý thiết bị, bảo đảm liên kết chuẩn đo lường, thẩm định phương pháp thử, đánh giá độ không đảm bảo đo và bảo đảm chất lượng kết quả. Quản lý rủi ro, kiểm soát tài liệu và hồ sơ, đánh giá nội bộ, xử lý hành động khắc phục khi phát hiện điểm không phù hợp cũng nằm trong chương trình. Chính các mắt xích này giúp hệ thống quản lý chất lượng hoạt động như một vòng kiểm soát liên tục: phát hiện sai lệch, xác định nguyên nhân và sửa quy trình trước khi kết quả mất độ tin cậy.
Năng lực kỹ thuật phải đi cùng thực hành
Một khóa học không thể tự bảo đảm kết quả tốt nếu kiến thức không được chuyển thành thói quen thực hành. Vì vậy, giá trị của đào tạo ISO 17025 nằm ở khả năng giúp đơn vị chuẩn hóa thao tác, phân định trách nhiệm và duy trì bằng chứng cho từng công đoạn. Chương trình có bài kiểm tra cuối khóa; học viên nhận chứng nhận đạt hoặc hoàn thành tùy theo kết quả đánh giá. Hoạt động này hướng tới nâng cao chất lượng nhân lực, chuẩn hóa hoạt động thử nghiệm và hiệu chuẩn, tăng dần độ tin cậy của kết quả, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý và hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng. Với doanh nghiệp, đó là một phần của nỗ lực nâng cao chất lượng và năng suất; với khách hàng, kết quả được kiểm soát tốt hơn giúp tăng cơ sở để ra quyết định về sản phẩm, nguyên liệu hay quy trình.
Mỗi lĩnh vực cần một cách áp dụng tiêu chuẩn riêng
Đặt ISO/IEC 17025:2017 cạnh các chương trình ISO khác cho thấy đào tạo tuân thủ phải bám sát rủi ro và nhiệm vụ của từng lĩnh vực. Ngày 5-11, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Tĩnh phối hợp với Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương tổ chức khóa đào tạo hai ngày cho 50 bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên xét nghiệm và cán bộ quản lý chất lượng. Chương trình tập trung vào ISO 15189:2022 trong sàng lọc máu, chuẩn hóa lấy máu, an toàn người hiến, quản lý chế phẩm máu và xử trí phản ứng bất lợi khi truyền máu. Nếu ISO/IEC 17025 chú trọng năng lực và tính khách quan của thử nghiệm, hiệu chuẩn, thì nội dung ISO 15189 gắn trực tiếp với an toàn chuyên môn trong xét nghiệm y tế. Đào tạo đúng phạm vi giúp quy trình chuẩn hóa đi cùng bảo vệ người sử dụng dịch vụ: nhân viên y tế nâng cao kiến thức, kỹ năng thực hành, chất lượng xét nghiệm và an toàn truyền máu cho người bệnh.
Kết luận: tiêu chuẩn chỉ mạnh khi con người làm chủ
ISO/IEC 17025:2017 không thay thế năng lực chuyên môn; tiêu chuẩn tạo khung để năng lực ấy được tổ chức, kiểm soát và chứng minh. Đào tạo vì thế không nên được xem là thủ tục để nhận chứng nhận, mà là bước xây dựng đội ngũ đủ khả năng vận hành hệ thống, xem xét sai lệch và cải tiến phương pháp. Khi phòng thử nghiệm quản lý tốt thiết bị, phương pháp, rủi ro và hồ sơ, kết quả có thêm cơ sở để được tin cậy và sử dụng trong quản lý chất lượng. Đó cũng là lý do các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp về tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng cần gắn nội dung đào tạo với công việc thực tế. Kết luận rõ ràng: muốn nâng cao năng lực thử nghiệm, cần đầu tư đồng thời vào quy trình đạt chuẩn và con người hiểu cách duy trì chuẩn mực ấy.
