Sân bay Thổ Chu: Quy hoạch 271,4 ha, đường băng dài 2.400 m

Đã qua thẩm định, chưa phải quyết định đầu tư

Sân bay Thổ Chu là cảng hàng không nội địa được đề xuất xây dựng trên đảo Thổ Chu, dùng chung cho hoạt động dân dụng và quốc phòng, nhằm cải thiện kết nối và phục vụ yêu cầu an ninh ở vùng biển Tây Nam. Bộ Xây dựng vừa ban hành thông báo kết luận của Hội đồng thẩm định về quy hoạch chi tiết thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050; Hội đồng cơ bản thống nhất với phương án nhưng yêu cầu hoàn thiện hồ sơ, giải trình ý kiến và rà soát căn cứ pháp lý, dự báo nhu cầu, khu bay, phân kỳ đầu tư cùng hạ tầng kỹ thuật trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Đây là bước tiến đáng kể trong quy hoạch sân bay, nhưng không đồng nghĩa dự án đã được phê duyệt hay công trường sắp khởi công. Quy hoạch được lập để kết hợp phát triển kết cấu hạ tầng với quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế – xã hội.

Động lực của đề xuất gắn với vị trí chiến lược của Thổ Chu. Trong chuyến thăm đặc khu Thổ Châu ngày 19/11/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh vai trò địa bàn như điểm tựa bảo vệ vùng biển Tây Nam và biên cương Tổ quốc. Với người dân, ý nghĩa thiết thực nhất nếu sân bay được đầu tư là có thêm đường kết nối trực tiếp bằng hàng không; hiện việc đi lại phụ thuộc vào đường biển qua Phú Quốc hoặc Rạch Giá, có thể kéo dài và bị thời tiết, gió mùa ảnh hưởng. Khả năng cơ động lực lượng, hỗ trợ cứu hộ cứu nạn cũng là lý do khiến dự án không chỉ nên được nhìn như một công trình phục vụ du lịch.

Đường băng 2.400 m hướng đến máy bay A320, A321

Phương án chi tiết đề xuất diện tích khoảng 271,4 ha, đường cất hạ cánh ký hiệu 05/23 dài 2.400 m, rộng 45 m và khoảng hai vị trí đỗ tàu bay. Sân bay dự kiến đạt cấp 4C trong giai đoạn 2021–2030, khai thác khoảng 20.000 lượt hành khách mỗi năm, với các dòng Airbus A320, A321 và máy bay tương đương. Vì vậy, cách gọi sân bay Airbus A321 có cơ sở, nhưng không nên hiểu đây là sân bay được thiết kế cho mọi loại máy bay hay khai thác với tần suất lớn ngay từ đầu. Đầu đường băng 05 dự kiến có phương thức tiếp cận chính xác CAT I, còn đầu 23 dùng phương thức tiếp cận giản đơn. Những thông số này mô tả năng lực khai thác được đề xuất, không phải lịch bay hay cam kết về số chuyến.

Cơ cấu đất cũng cho thấy tính lưỡng dụng không chỉ nằm trên danh nghĩa: trong tổng diện tích khoảng 271,4 ha, đất quân sự sử dụng riêng chiếm 74,51 ha, đất hàng không dân dụng 9,92 ha, còn 186,97 ha là đất dùng chung do quân sự quản lý. Tỷ trọng đất dùng chung lớn đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa khai thác dân sự và nhiệm vụ quốc phòng. Với quy mô khai thác ban đầu khiêm tốn, khả năng kết nối mới có thể quan trọng hơn lượng khách; hiệu quả thực tế sẽ tùy thuộc vào việc hoàn thiện hạ tầng, tổ chức vận hành và duy trì dịch vụ phù hợp với nhu cầu của cư dân.

Quy hoạch chi tiết lớn hơn phương án toàn hệ thống

Điểm đáng chú ý khi đối chiếu hồ sơ mới với thông tin trước đó là diện tích đất tăng từ khoảng 234,06 ha ở bước quy hoạch hệ thống lên 271,4 ha trong quy hoạch chi tiết, chênh khoảng 37,34 ha. Đây là hai con số ở hai cấp quy hoạch khác nhau, nên chưa đủ căn cứ để kết luận dự án đã mở rộng theo nghĩa thay đổi quy mô đầu tư; hồ sơ chi tiết còn phải được hoàn thiện và trình phê duyệt. Các định hướng cấp 4C và công suất khoảng 20.000 hành khách mỗi năm trong giai đoạn 2021–2030 vẫn tương ứng với phương án trước đó.

Ở tầm nhìn đến năm 2050, quy hoạch hệ thống đặt mục tiêu công suất thiết kế khoảng một triệu hành khách mỗi năm. Con số này là định hướng dài hạn, không nên đánh đồng với năng lực khai thác ban đầu hoặc xem như dự báo chắc chắn về lượng khách. Trước đó, Quyết định 657/QĐ-BXD ngày 6/5/2026 đã bổ sung Cảng hàng không Thổ Chu vào quy hoạch hệ thống; bước tiếp theo là tiếp thu góp ý thẩm định, hoàn thiện hồ sơ rồi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Đường băng 2.400 m và khả năng tiếp nhận A320, A321 xác lập khung khai thác đề xuất; còn việc sân bay có đáp ứng được nhu cầu dân sinh lâu dài hay không sẽ phụ thuộc vào quyết định đầu tư và tổ chức khai thác sau này.