Ngày hội đưa văn hóa đến gần cộng đồng
Ngày Văn hóa Việt Nam là dịp tôn vinh, gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa của các cộng đồng, đồng thời khuyến khích người dân cùng tham gia sáng tạo và thụ hưởng văn hóa. Hưởng ứng ngày 24/11, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam tại xã Đoài Phương, Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động trong hai ngày 14-15/11, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Điểm đáng quý của chương trình không nằm ở việc trưng bày thật nhiều tiết mục, mà ở cơ hội để người dân gặp gỡ những người đang thực hành và gìn giữ di sản. Hơn 200 đồng bào thuộc 20 dân tộc từ nhiều vùng miền tham gia, giới thiệu những nét văn hóa đặc trưng của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.
Giao lưu thay cho việc chỉ đứng xem
Chương trình kết hợp giao lưu, trình diễn, tái hiện nghi lễ truyền thống và trải nghiệm văn hóa phục vụ nhân dân. Cách tổ chức này tạo không gian để du khách tìm hiểu từng cộng đồng qua các khu giới thiệu riêng, thay vì chỉ lướt qua những hình ảnh văn hóa trên sân khấu. Người tham dự có thể gặp gỡ nghệ nhân, thưởng thức dân ca, dân vũ, âm nhạc truyền thống và tìm hiểu nghề thủ công, ẩm thực hay phong tục. Những hoạt động ấy giúp di sản hiện diện trong đời sống bằng tiếng nói, bàn tay và câu chuyện của chính cộng đồng. Giá trị của cuộc gặp gỡ còn nằm ở chiều ngược lại: nghệ nhân có dịp chia sẻ, trao truyền kinh nghiệm và kết nối với những người quan tâm. Vì thế, Làng Văn hóa Việt Nam trở thành điểm hẹn cộng đồng, chứ không chỉ là nơi giới thiệu phong tục.
Đa dạng văn hóa, cùng hướng về cội nguồn
Mở đầu chương trình ngày 14/11 là lễ dâng hương tưởng nhớ Quốc Tổ tại Quảng trường Hùng Vương, trong không gian hướng về cội nguồn và đạo lý tri ân. Sau nghi lễ là các hoạt động giao lưu giữa nghệ nhân Dao, H’Mông, Rơ Măm, Chăm Bà-la-môn cùng các nhóm đồng bào đang sinh hoạt tại Làng. Sự hiện diện của nhiều cộng đồng khiến âm nhạc, trang phục, nghề truyền thống và sinh hoạt dân gian cùng kể một câu chuyện chung: khác biệt không cản trở sự gắn bó. Các không gian văn hóa vùng miền tạo điều kiện để nghệ nhân và đồng bào gặp gỡ, chia sẻ di sản, phong tục, ẩm thực và sản vật quê hương. Gắn những trải nghiệm ấy với Ngày hội Đại đoàn kết là lựa chọn có ý nghĩa: tinh thần cộng đồng không chỉ được nhắc đến trong khẩu hiệu, mà được bồi đắp qua sự lắng nghe và cùng tham dự.
Kỷ niệm lịch sử phải gắn với đời sống hôm nay
Chuỗi hoạt động diễn ra trong dịp kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, từ ngày 24/11/1946 đến 24/11/2026. Hướng dẫn tuyên truyền nhấn mạnh việc làm rõ bối cảnh, ý nghĩa lịch sử của hội nghị; đồng thời khẳng định vai trò của văn hóa và con người như nền tảng, nguồn lực nội sinh cho phát triển. Đây là lời nhắc rằng kỷ niệm sẽ có sức sống hơn khi những giá trị lịch sử được nối với trải nghiệm cụ thể của công chúng. Với cán bộ, đảng viên, Nhân dân và các cơ quan báo chí, việc lan tỏa câu chuyện về di sản cần đi cùng sự tôn trọng cộng đồng đang gìn giữ di sản ấy. Những cuộc gặp tại Làng vì vậy góp phần biến tinh thần đoàn kết và niềm tự hào văn hóa thành sự tham gia thiết thực.
Một cuộc hẹn văn hóa có ý nghĩa lâu dài
Ngày Văn hóa Việt Nam tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam cho thấy một ngày kỷ niệm có thể làm được nhiều hơn việc đánh dấu trên lịch: mở lối gặp gỡ, giúp công chúng hiểu văn hóa các dân tộc qua người thực hành và nuôi dưỡng sự gắn bó giữa các cộng đồng. Hai ngày 14-15/11 là dịp để trải nghiệm những sắc thái khác nhau, nhưng ý nghĩa không nên dừng lại khi chương trình khép lại. Di sản cần được gìn giữ trong sinh hoạt thường ngày, được trao truyền có trách nhiệm và được đón nhận bằng sự tôn trọng. Khi hoạt động văn hóa tạo chỗ cho cộng đồng hiện diện, chia sẻ và kết nối, tinh thần Ngày hội Đại đoàn kết trở nên gần gũi, có thể cảm nhận bằng chính những cuộc gặp gỡ. Đó là hướng đi đáng tiếp tục phát huy.
