Không chỉ gọi vốn, mà phải giữ được giá trị
Dòng vốn thế hệ mới là nguồn đầu tư nước ngoài gắn với công nghệ, tài chính quốc tế và năng lực tạo giá trị lâu dài tại địa phương, thay vì chỉ bổ sung vốn cho hoạt động sản xuất. Đây là trọng tâm của CEO 500, chương trình diễn ra chiều 26/10 tại TP.HCM trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, quy tụ hơn 500 lãnh đạo doanh nghiệp trong và ngoài nước để bàn về sự hội tụ giữa FDI, công nghệ và dòng chảy tài chính toàn cầu. TP.HCM đặt mục tiêu thu hút 19 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài trong năm 2026, nhưng con số này chỉ có ý nghĩa nếu dự án mang theo tri thức, công nghệ và cơ hội cho doanh nghiệp trong nước. Thành phố đã nhấn mạnh ưu tiên các dự án tạo giá trị gia tăng, thúc đẩy chuyển đổi công nghệ và phát triển bền vững.
Bối cảnh quốc tế khiến lựa chọn này càng cấp thiết: dòng vốn, công nghệ và tài chính đang cùng định hình lại bản đồ đầu tư, trong khi làn sóng trí tuệ nhân tạo thúc đẩy đầu tư công nghệ và thương mại. Theo IMF, tăng trưởng toàn cầu năm 2026 được dự báo ở mức 3,1%, còn Việt Nam được dự báo tăng trưởng 8,4%. Cơ hội có thật, nhưng chạy theo quy mô vốn mà bỏ qua chất lượng sẽ khiến TP.HCM tiếp tục phụ thuộc vào khâu gia công.
Hạ tầng đồng bộ là điều kiện để công nghệ bén rễ
Các hiến kế tại CEO 500 xoay quanh những động lực có quan hệ chặt chẽ: hạ tầng, tài chính, năng lượng và kinh tế số. Thành phố cũng xác định không gian phát triển mới, Trung tâm Tài chính quốc tế, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo là các trọng điểm để hiện thực hóa mục tiêu thu hút FDI. Tuy nhiên, gọi tên các lĩnh vực ưu tiên chưa đủ. Nếu khu công nghiệp, cảng, giao thông đô thị, nguồn điện và mạng số không vận hành như một hệ thống, nhà đầu tư công nghệ cao sẽ phải đối mặt với chi phí chậm trễ và rủi ro kết nối.
Hạ tầng TP.HCM vì thế không nên được nhìn như danh sách công trình riêng lẻ. Đại diện Arup nhận định metro có thể tạo thêm giá trị kinh tế nếu kết nối hiệu quả với khu công nghiệp và các trung tâm đô thị lớn. Với người dân, kết nối tốt hơn có thể rút ngắn hành trình đi làm; với doanh nghiệp, hệ thống metro, cao tốc và cảng liên thông có thể nối nhà máy, kho hàng với người tiêu dùng. Đây là phép thử thực tế: hạ tầng chỉ tạo sức hút khi giúp giảm ma sát cho cả đời sống thường ngày lẫn hoạt động sản xuất.
FDI công nghệ cao cần môi trường minh bạch và doanh nghiệp nội địa mạnh
Thu hút FDI không nên biến thành cuộc đua ưu đãi. Đại diện IMF khuyến nghị củng cố nền tảng kinh tế vĩ mô, cải thiện khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và nâng chất lượng dữ liệu kinh tế; thông tin minh bạch giúp nhà đầu tư đánh giá thị trường và đưa ra quyết định dài hạn. Đây không phải thủ tục phụ trợ: với dòng vốn thế hệ mới, độ tin cậy của chính sách và dữ liệu có thể quan trọng ngang với vị trí địa lý hay quy mô thị trường.
Định hướng FDI công nghệ cao được nêu tại diễn đàn tập trung vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, tài chính số và công nghệ xanh. Nhưng để các ngành này tạo dấu ấn, TP.HCM phải nâng năng lực hấp thụ của doanh nghiệp trong nước, mở rộng liên kết cung ứng và giúp nhân lực địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Mục tiêu đến năm 2030 là tỷ lệ nội địa hóa đạt 45–50%, cùng mạng lưới 500–1.000 nhà cung cấp cấp 1 và khoảng 10.000 doanh nghiệp nội địa tham gia chuỗi cung ứng của khối FDI. Đây mới là thước đo thuyết phục hơn số vốn đăng ký.
Từ hiến kế đến cam kết thực thi
CEO 500 đưa ra một hướng đi hợp lý: kết nối vốn ngoại với công nghệ, tài chính và các nhu cầu phát triển cụ thể của thành phố. Nhưng diễn đàn chỉ tạo được sức bật nếu đề xuất được chuyển thành dự án có đầu mối, tiến độ và kết quả đo lường được. Thành phố cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp để tiếp tục nghiên cứu, thúc đẩy triển khai những nội dung phù hợp. Phần khó nhất nằm ở khâu thực hiện: hoàn thiện hạ tầng kết nối, giữ chính sách minh bạch và tạo điều kiện để doanh nghiệp nội địa tham gia từ sớm.
Thành phố cũng định vị vai trò điều phối, kết nối nguồn lực để dẫn dắt dòng vốn thế hệ mới vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Đó là lựa chọn đúng, nhưng cần được đánh giá bằng việc vốn có ở lại lâu hay không, công nghệ có được chuyển giao hay không, và doanh nghiệp Việt có tiến lên các khâu giá trị cao hơn hay không. Kết luận rất rõ: mục tiêu 19 tỷ USD sẽ chỉ trở thành sức bật bền vững khi hạ tầng TP.HCM đủ đồng bộ, môi trường đầu tư đủ tin cậy và FDI công nghệ cao tạo được năng lực mới trong nền kinh tế.
